qalluuban

qalliban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax la afgembiyay noqosho.

qalliban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la afgembiyey ahaansho.

qalliban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax la afgembiyay noqosho. m.f.dh, qallibmid.

qalliban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la afgembiyey ahaansho. m.f.dh, qallibnaan.

der. [adjective] inverted, overturned

-qallibnaa / qallibnayd: (adj) upside down (ap-saaydh-dhaawn); capsized (kaap-seeyzidh); overturned (o-ver-teenidh) ~ ganbisan, madaxa u rogan

(fal) rogmo oo jirjircadka u jeeso.

qalliban: (tilmaame) wax rogan ama genbisan.

de: inverted, overturned

lx: qalliban

nt: qalliban (qallibmay) [v1=inch]

pd: (qallibnaa)

ps: adj-der

key: qalliban

-ta: (magac, dhedig, keli) weydoobitaanka muuqaalka noole leeyahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalluubnaan; yuubnaan; qayuubnaan.

f.mg4 (-naa,-nayd) Neef, wax la faylduubay ahaansho.

(tilmaame) dhan ka jeeman oo in ka go'an.

(fal) si qalluub ah oo yuuban noqo.

(tilmaame) wax qasan ama walaaqan. Caano aruuban baan dhamay.

m.dh God hoos u dheer oo dhuuban.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo aad u dheer. Dalluun waa lagu dhacaa, dekano waa lagu dhintaa.

(Kalluun-ka)

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m. n. fish

-ka: (n) fish (fish) ~ mallaay

Pesce

Fish

-ka: (magac, lab, keli) noole dhiig qabow oo noocyo badan leh oo badda ku jira. Dh: mallay. Wa: kalluuno.

bw: guduudo {N}

de: fish

lx: kalluun

pd: (-ka)

ps: n2-m-enum

syn: mallaay

key: kalluun

qalluud¹: m.l Si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). la-mid: galluub¹.

qalluud²: f.mg1 (-day, -dday) Si miskiinnimo ah isu muujin (qof). la-mid: galluub².

-ka: (magac, lab, keli) si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). Dh: galluub.

qalluud: (fal) si miskiinnimo ah isu muujin.

qalluul¹: m.dh Qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

qalluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Cid qaybineysay wax ka qarsasho.

(fal) cid wax ay qaybineysay wax ka qarsasho.

qalluul -ka: (magac, lab, keli) qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la afduubay ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la afduubay ahaansho. m.f.dh, afduubnaan.

(tilmaame) qof afka maro ama wax kale iskaga duubay. Nin afduuban baa dhagarta geystay. Dh: afxidhan.

afduuban: (tilmaame) qof ama dad ku jira gacmo dad kale iyaga oo an raalli ka hayn oo xorriyaddii laga qaaday. Nin afduuban baan ahay, ka xayiran adduunyada. Dh: qafaalan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax yuubid. D qalluubid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan caadi ahayn oo si joogto ah u dhereran. Dh: qalluubni, qayuubni, yuubni.

(fal) si asluubaysan u sheeg; si anshax huwan u sheeg.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay ciyaaraan haweenka ay da'doodu dhexdhexaadka tahay waana ciyaar haweenka u gaar ah, qalabka lagu ciyaaro durbaan.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax timaha laga wada xiiray ahaansho (qof). 2. Wax subag, dhoobo, wasaq iyo wixi lamida lagu dhoobay ahaansho.

(tilmaame) munaasabsan; ku habboon. Ninba shaqada u qaaliban ha yeelo. Dh: habboon, naasiban.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof oo geel qallacay si kadis ah ahaansho.

(tilmaame) neef geel ah oo loo qallacay si kadis ah.

La qallajiyey; engegan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax qoyanaa wax engegay ahaansho. 2. Xubin jirka nafleyda ka mid ah wax hawsheedii gabtay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax qoyanaa wax engegay ahaansho. 2. Xubin jirka nafleyda ka mid ah wax hawsheedii gabtay ahaansho. m.f.dh, qallalnaan.

der. [adjective] dry, dried out

-qallalnaa / qallalnayd: (adj) dried (dareeyidh); dry (dareey)

(tilmaame) wax engegsan oon qoyanayn ah. Dh: engegan. Li: qoyan.

qallalan: (tilmaame) wax qombobsan oo isku dhegey ah. Nin gaajo qallalan ayaa halkaa jiifa. Dh: qomboban.

de: dry, dried out

lx: qallalan

pd: (qallalnaa)

ps: adj-der

key: qallalan

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) la-mid: qallacan.

(tilmaame) taagan oon dhanna u dhaqaaqayn. Qofbaa gidaarka aqalka qayuuran. Dh: tigtigan, likaysan, quturan.

taluulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay noqosho.

taluulan²: f.mg4 (-lnay, -lnayd) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) asluub u yeelid. Asluubaynta hadalku, qayb bay ka tahay isqancinta. Dh: asluubays.

(tilmaame) si asluub leh u dhigan. Wuxuu jeediyay hadal kooban oo asluubsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si kala teelteel ah ama kala durdurugsan u tolid. Dh: halluugid, halluujis.

der. [adjective] thin; undernourished

-macaluulnaa: (adj) skinny (iskini); lean (liin); thin (thiin) ~ caato ah, macaluushan

a: macaluulan, macaluushan, macluushan

de: thin; undernourished

lx: macluulan

pd: (macluulnaa)

ps: adj-der

key: macluulan

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan jilicsaneyn ahaansho. 2. Wax aan sulub ahayn ahaansho. 3. Wax aan sahlanayn ahaansho. 4. Qof dabeecad adag oo aan soo loodsamin ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan jilicsaneyn ahaansho. 2. Wax aan sulub ahayn ahaansho. 3. Wax aan sahlanayn ahaansho. 4. Qof dabeecad adag oo aan soo loodsamin ahaansho. m.f.dh, qallafsanaan.

der. [adjective] rough, coarse, hard; obstinate, difficult; unreasonable, irrelevant

désagréable.

-aa / qallafsanayd: (adj) 1. hard (haardh); rugged (rag-gidh); not easily bendable or flexible. 2. strong-minded; stubborn; difficult, ~ madax adag

(tilmaame) adag oo bilaa naxariis ah. Dh: adag. Li: dabacsan.

qallafsan: (tilmaame) engegsan oo adag. Hadday hurdo ku hayso saan qallafsanna waad ku gam'i. Dh: qombobsan.

de: rough, coarse, hard; obstinate, difficult; unreasonable, irrelevant

lx: qallafsan

pd: (qallafsanaa)

ps: adj-der

key: qallafsan

(tilmaame) eeg gallalan.

Aan toosnayn; leexsan; godan (ama qalloocsan).

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax qaab toosnayn oo dhan u janjeera leh ahaansho. 2. Hadal wax aan munaasab ahayn ahaansho. 3. Qof aan dabeecad wanaagsan lahayn ahaansho. la-mid: qalloocsan.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax qaab toosnayn oo dhan u janjeera leh ahaansho. 2. Hadal wax aan munaasab ahayn ahaansho. 3. Qof aan dabeecad wanaagsan lahayn ahaansho. m.f.dh, qalloocnaan. la-mid: qalloocsan.

der. [adjective] bent, crooked, tilted, curved

difforme.

-qalloocnaa / qalloocnayd: (adj) crooked (kuruukidh), bent (beent); curved (keervidh)

(tilmaame) maroorsan oo aan toosnayn: mid dhan u janjeedha. Daw qalloocan ayaad na soo marisay. Dh: leexsan. Wa: qalqalloocan.

qalloocan: (tilmaame) dabeecad xun. Nin galloocan ayaad ii keentay. Dh: qaldan. Li: dabcisan.

de: bent, crooked, tilted, curved

lx: qalloocan

nt: qalloocan (qalloocmay) [v1=inch]

pd: (qalloocnaa)

ps: adj-der

key: qalloocan

m.f.dh eeg qalluud². la-mid: galluubid.

m.f.dh eeg qalluul².

(Xalliiban-ka)

1. Caano ama wax la mid ah oo miir ah, aan wax kale dheehin ama tarraxin, nadiifnimadii ka badatay.

2. Wax sida dhalada qaarkeed, araggu gudbo ama iftiinku soo dhaafo.

m.l.kh 1. Caano ama wax la mid ah oo miir ah, aan wax kale dheehin ama tarraxin, nadiifnimadii ka badatay. 2. Wax sida dhalada qaarkeed, araggu gudbo ama iftiinku soo dhaafo.

m. n. (adj.): pure object ~ item; undiluted; unfermented (milk); transparent and beautiful

(tilmaame) miiran oo saafi ah oon wax kali tarrixin.

xalliiban: (tilmaame) wax sida quruuradda araggu ka gudbo ama iftiinku soo dhaafo.

de: pure object ~ item; [atr.] undiluted; unfermented (milk); [ext.] transparent and beautiful

initial: x

lx: xalliiban

pd: (-ka)

ps: n-m

key: xalliiban

-ka: (magac, lab, keli) wax yuubitaan Dh: qalluubidtaan, qayuubitaan.

(tilmaame) wax si kala durdurugsan u tolan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qotomid ku joogitaan. Dh: taagnaan, sarajoog. Li: fadhi.

-ka: (magac, lab, keli) kalluunka hilibkiisu cadyahay.

laallaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) la-mid: laablaaban¹.

laallaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) la-mid: laablaaban².

f.mg4 (-shnaa, -shnayd) Wax laaluush qaatay ahaansho.

der. [adjective] bribed with money

(tilmaame) qof la laaluushay ah.

de: bribed with money

lx: laaluushan

pd: (laaluushnaa)

ps: adj-der

key: laaluushan

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Nafley caato ahaansho. la-mid: macaluushan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Nafley caato ahaansho. m.dh, macaluulnaan. la-mid: macaluushan.

(tilmaame) macaluuli hayso oo gaajo iyo baahi la tiicaya ah. Dh: macaluulsan

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof la madluumiyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof la madluumiyey ahaansho. m.f.dh, madluunsanaan.

der. [adjective] sad, gloomy, unhappy, displeased

-aa: (adj) depressed (dipareesty, sad (saadh); low in spirits

(tilmaame) cidlaysan oo ciil iyo walbahaar ku sugan. Ninkii oo keligii meel madluunsan ayaan ka soo kexeeyey.

de: sad, gloomy, unhappy, displeased

lx: madluunsan

pd: (madluunsanaa)

ps: adj-der

key: madluunsan