qallays

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalayn.

-ga: (magac, lab, keli) meel kore callaysasho.

(fal) wax si fiican u rassayso.

f.g3 (-stay, -satay) Qof, wax uusan lahayn xalaalaysasho.

(fal) wanaag filo; khayr rajee. Weliga mustaqbalkaaga dallayso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

-ga: (magac, lab, keli) eeg hallaysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qalabayn.

(Qalalaas-ka)

Degganaan iyo xasilloonaan la'aan; qalalab; qas; rabshad (ama qalalaase, qalalaaso).

m.l Degganaan iyo xasilooni la'aan. la-mid: qalalaase, qalalaaso.

m.l Degganaan iyo xasilooni la'aan. la-mid: qalalaase, qalalaaso.

v. disturb; riot

(fal) rabshad iyo deggenaansho la'aan ku abuur. Ninka dalka qalalaas is yidhaa ha la iska qabto. Dh: rabbish, arbush.

de: disturb; riot

lx: qalalaas

pd: (qalalaasay)

ps: v1=

key: qalalaas

(Qallajis-ta)

Bahal yar oo jaadad badan ah; waxay sida mulaca leedahay dhex dhuuban, dabo dheer, afar addin, waxayna u badan tahay dhulalka kulkulul.

qallajis¹: m.l la-mid: qallajin.

qallajis²: m.l.u (cilmiga naflayda) Xamaarato yar oo jaadad badan ah oo leh dhex dhuuban, dabo dhuuban iyo afar addin oo sida badan ku nool dhulka kuleylaha ah.

m.l.u (cilmiga naflayda) Xamaarato yar oo jaadad badan ah oo leh dhex dhuuban, dabo dhuuban iyo afar addin oo sida badan ku nool dhulka kuleylaha ah.

f. n. lizard species

-ta: (n) lizard (liz'ardh)

-ta: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo u eg siilaanyada kana roon oo mulaca ka yar oo badanaa lagu arko gidaarrada iyo jidhifta dhirta waaweyn. Dh: qorrato, wasakhad.

qallajis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg qallajin.

de: lizard sp.

lx: qallajis

pd: (-ta)

ps: n2a-f

syn: qorrato {C & S}

key: qallajis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qallalid.

(fal) boob oo dadka waddooyinka u joogso. In lagu dilo haddaad doonayso gawlayso Dh: boob, dhac.

-ka: (magac, lab, keli) shallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

/oolweys/ (adv) had iyo jeer; mar kasta. e.g. I always go to the library.

/oolweys/ (adv) mar kasty, mar welby. He is always late.

ad., goor walba, kol walba, goor iyo galab.

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

f. n., [collective] maize, corn

gallay v., pl., simple past tense: we went in

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

ذُرَةٌ شامِيَّة

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg malayn. malaysad' -ka: (magac, lab, keli) sida ay wax noqonayaan ka arrinsasho oo talada ku habboon meel dhigasho. Dh: malaysi, arrinsi, malaysasho, tashi. Li: hubid.

m.l la-mid: mallaay.

-ga: (magac, lab, keli) eeg mallaay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nalayn. nalee: (fal) iftiimi; nal ku xidh. Xaafadda soo nalee

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qadayn.

-ka: (magac, lab, keli) qoyaan la'aan. Dh: engeg, qallal.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

m.l la-mid: qaleyn.

(Qallac-a)

Qalab geela wax diida lagu dhejiyo oo lagu xanuujiyo si uu ilmaha u oggolaado ama u godlado.

qallac¹: m.l 1. la-mid: qallaco. Laba qalbac ee qori la kala jeexay oo geela wax diida faruuryaha inta xarig lagula qabto looga xiro, si marka uu xanuunsado uu u oggolaado dhashiisa ama mid kale ama uu u oggolaado. 2. Shiraac doon oo dhuuban oo daqalka korkiisa lagu xiro.

qallac²: f.g1 (-cay, -cday; -lici) 1. Hal ilmo diidday qallac ku samayn. 2. Shiraaca doonta daqal ku xirid.

m. n. device used to force a camel to stand still for milking

qallac v. bite unexpectedly (of a camel)

(fal) hal dabada wax kaga xidh oo ku xanuuni si ay u godlato ama neefka u oggolaato. Hasha qallac hadday ilmadiiddo.

qallac: (fal) qaniinyo fajaas ah ku dhufo. Sida awrka u qallac. Dh: fajaas.

qallac -a: (magac, lab, keli) qaab geela ilmaha loo oggolaysiiyo ama looga godliyo iyadoo qori dabadda lagaga adkaynayo. Hasha qallaca ku dheji ilmaha ha u joogsatee.

qallac-a: (magac, lab, keli) qalab hasha ilmaha diidda dhashida lagaga dhejiyo oo lagu xanuujiyo si ay u oggolaato.

(Qallad-ka)

Mad'hab aan tii lagu jirey ahayn oo mas'alooyin lagaga daydo oo loo cuskado.

qallad¹: m.l Raacidda la raaco madhab in muddo ah.

qallad²: m.dh (-do, m.l) Masiibo; belo.

m. n. premise, that from which one deduces another statement ~ on which one's case rests

-da: (magac, dhedig, keli) balaayo masiibo ah oo xun. Ilaahoow qallad naga ahy. Dh: masiibo.

de: premise, that from which one deduces another statement ~ on which one's case rests

lx: qallad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qallad

qallaf¹: m.l.kh Q. ah: wax adag oo aan jilicsaneyn.

qallaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax adag oo aan jilicsaneyn noqosho.

m. n. coarse ~ hard substance; obstinate person

qallaf [inchoative] v. become coarse; get hard

(fal) engeg oo adayg nogo. Sida saanta u qallaf. Dh: qombob.

qallaf -ka: (magac, lab, keli) adayg xoog ah con fudayd loo diisin karin. Dh: adayg, qombib...

(Qallal-ka)

1. Engeg; kawrax; kafaf.

2. Cudur wate ah oo dadka ku raaga oo maskaxda iyo xididdadeeda wax yeela; wuxuu lee yahay suuxdin iyo qallal lala togtogmo oo lala jirroorsado; sarco; suuxdin.

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl. 3. la-mid: qallalid.

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid.

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl.

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid. m.f.dh, qallalid.

m. n. epilepsy; fit, seizure, convulsion

qallal v. dry (up ~ out), get dry

-ay / qallashay: (v) become dry (dhareey)

qallal -ka: (n) neurological disorder characterized by loss of consciousness; seizure (sii-shar), epilepsy (epa-lapsi), convulsion (kon-val-shan) ~sarco

(fal) qombob oo qallaf noqo. Cunto haddaad iska diidday gaajo la qallal. Dh: engeg.

qallal: (fal) wax aan qoyanayn noqo. Cadceeddii way soo baxdee go'yahaw qallal. Dh: engeg, kawrax, kafaf. Li: qoy, dhardo, rad.

qallal -ka: (magac, lab, keli) engeg aan qoyaan lahayn. Shaadhku waa qallal ee xidho. Dh: engeg, kawrax, kafaf. Li: qoyaan.

qallal -ka: (magac, lab, keli) cudur qofka uu ku dhaco ku raaga oo maskaxda iyo xididdadeeda dhaawaca oo keena miyir la'aan dhulka laysla dhaco. Dh: sarco, suuxdin.

qallal -ka: (magac, lab, keli) cudur wadnaha ka bilaabma oo qofkuu ku dhaco dhinac bakhtiiya. Odaygii af iyo gacan ayuu qallal kaga dhacay. Dh: faalij, shalal.

صَرْع

qallax¹: m.l la-mid: qaldhac¹.

qallax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: qaldhac².

(fal) qallax afka kaga xidh. Neefka gallax nuugidda ha daayee.

qallax-a: (magac, lab, keli) qoryo afka lagaga turgo magasha naaska ka gudhi wayda oo muddo lagu daayo. Nirigtil gallax ayaa lagu xidhay oo way daagi wayday. Dh: xakame.

(fal) qalwo dhis; lig samee. Dhagaxda meel ku qalway. Dh: qalwee.

qalway: (fal) dhagax ku dil. Qaadicul dariiqa qalway. Dh: qalwee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qarayn.

m.l la-mid: salayn.

-ka: (magac, lab, keli) sal u yeelid; salayn.