Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

qallax¹: m.l la-mid: qaldhac¹.

2

qallax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: qaldhac².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qallax afka kaga xidh. Neefka gallax nuugidda ha daayee.

2

qallax-a: (magac, lab, keli) qoryo afka lagaga turgo magasha naaska ka gudhi wayda oo muddo lagu daayo. Nirigtil gallax ayaa lagu xidhay oo way daagi wayday. Dh: xakame.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalax-a)

2

Dhul dhagax ah, oo dul ah, oo oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. stony desert

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabka lafta. Lugtu waa galax oo way jaban tahay. Dh: balaw.

2

qalax-a: (magac, lab, keli) dhul dhagax ah oo commane ah. Meel galax ah ayuu baabuur nagula banjaray

3

qalax-da: (magac, dhedig, keli) qolfida ay rasaastu ka dhacdo. Meesha uu dagaal ka dhaco qalax ayaan laga waayayn. Dh: qolfi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stony desert

2

lx: qalax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: qalax

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qabalax.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallac-a)

2

Qalab geela wax diida lagu dhejiyo oo lagu xanuujiyo si uu ilmaha u oggolaado ama u godlado.

waa la naqliyay ✓

1

qallac¹: m.l 1. la-mid: qallaco. Laba qalbac ee qori la kala jeexay oo geela wax diida faruuryaha inta xarig lagula qabto looga xiro, si marka uu xanuunsado uu u oggolaado dhashiisa ama mid kale ama uu u oggolaado. 2. Shiraac doon oo dhuuban oo daqalka korkiisa lagu xiro.

2

qallac²: f.g1 (-cay, -cday; -lici) 1. Hal ilmo diidday qallac ku samayn. 2. Shiraaca doonta daqal ku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. device used to force a camel to stand still for milking

2

qallac v. bite unexpectedly (of a camel)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hal dabada wax kaga xidh oo ku xanuuni si ay u godlato ama neefka u oggolaato. Hasha qallac hadday ilmadiiddo.

2

qallac: (fal) qaniinyo fajaas ah ku dhufo. Sida awrka u qallac. Dh: fajaas.

3

qallac -a: (magac, lab, keli) qaab geela ilmaha loo oggolaysiiyo ama looga godliyo iyadoo qori dabadda lagaga adkaynayo. Hasha qallaca ku dheji ilmaha ha u joogsatee.

4

qallac-a: (magac, lab, keli) qalab hasha ilmaha diidda dhashida lagaga dhejiyo oo lagu xanuujiyo si ay u oggolaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallad-ka)

2

Mad'hab aan tii lagu jirey ahayn oo mas'alooyin lagaga daydo oo loo cuskado.

waa la naqliyay ✓

1

qallad¹: m.l Raacidda la raaco madhab in muddo ah.

2

qallad²: m.dh (-do, m.l) Masiibo; belo.

waa la naqliyay ✓

m. n. premise, that from which one deduces another statement ~ on which one's case rests

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) balaayo masiibo ah oo xun. Ilaahoow qallad naga ahy. Dh: masiibo.

waa la naqliyay ✓

1

de: premise, that from which one deduces another statement ~ on which one's case rests

2

lx: qallad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: qallad

waa la naqliyay ✓

1

qallaf¹: m.l.kh Q. ah: wax adag oo aan jilicsaneyn.

2

qallaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax adag oo aan jilicsaneyn noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. coarse ~ hard substance; obstinate person

2

qallaf [inchoative] v. become coarse; get hard

waa la naqliyay ✓

1

(fal) engeg oo adayg nogo. Sida saanta u qallaf. Dh: qombob.

2

qallaf -ka: (magac, lab, keli) adayg xoog ah con fudayd loo diisin karin. Dh: adayg, qombib...

waa la naqliyay ✓

1

(Qallal-ka)

2

1. Engeg; kawrax; kafaf.

3

2. Cudur wate ah oo dadka ku raaga oo maskaxda iyo xididdadeeda wax yeela; wuxuu lee yahay suuxdin iyo qallal lala togtogmo oo lala jirroorsado; sarco; suuxdin.

waa la naqliyay ✓

1

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl. 3. la-mid: qallalid.

2

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid.

waa la naqliyay ✓

1

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl.

2

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid. m.f.dh, qallalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. epilepsy; fit, seizure, convulsion

2

qallal v. dry (up ~ out), get dry

waa la naqliyay ✓

1

-ay / qallashay: (v) become dry (dhareey)

2

qallal -ka: (n) neurological disorder characterized by loss of consciousness; seizure (sii-shar), epilepsy (epa-lapsi), convulsion (kon-val-shan) ~sarco

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qombob oo qallaf noqo. Cunto haddaad iska diidday gaajo la qallal. Dh: engeg.

2

qallal: (fal) wax aan qoyanayn noqo. Cadceeddii way soo baxdee go'yahaw qallal. Dh: engeg, kawrax, kafaf. Li: qoy, dhardo, rad.

3

qallal -ka: (magac, lab, keli) engeg aan qoyaan lahayn. Shaadhku waa qallal ee xidho. Dh: engeg, kawrax, kafaf. Li: qoyaan.

4

qallal -ka: (magac, lab, keli) cudur qofka uu ku dhaco ku raaga oo maskaxda iyo xididdadeeda dhaawaca oo keena miyir la'aan dhulka laysla dhaco. Dh: sarco, suuxdin.

5

qallal -ka: (magac, lab, keli) cudur wadnaha ka bilaabma oo qofkuu ku dhaco dhinac bakhtiiya. Odaygii af iyo gacan ayuu qallal kaga dhacay. Dh: faalij, shalal.

waa la naqliyay ✓

صَرْع

waa la naqliyay ✓

(fal) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samee. Duhurkil hurdaa ku dhaafisaye kac gallay Dh: qallee.

waa la naqliyay ✓

1

(Sallax-a)

2

Dhagax fidsan oo sidib ah.

waa la naqliyay ✓

1

sallax¹: m.l (-xyo, m.dh) Dhagax fidsan oo siib ah.

2

sallax²: f.mg1 (-xay, -xday; -lixi) Wax sidii la rabay u diyaarin si hawl loogu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

sallax¹: m.l (-xyo, m.dh) Dhagax fidsan oo siib ah.

2

sallax²: f.mg1 (-xay, -xday; -lixi) Wax sidii la rabay u diyaarin si hawl loogu qabsado. m.f.dh, sallixid.

waa la naqliyay ✓

Plane

waa la naqliyay ✓

Plane

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flat rock (that is smooth ~ slippery); plane

2

sallax v. do, fix

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. make smooth; fix up ~ salax.

2

sallax: -ah: (adj) smooth (ismuuth), flat (falaat) Ex: meet sallax ah; smooth place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji; farsamee. Sallax miiska Safiyaay.

2

sallax-a: (magac, lab, keli) dhagax fidsan oo sidib ah oo an kurtimmo lehayn, dhagax guud baladhan oo siman leh. Haddaan hadlayna waa sallax af ku dheggaygii haddaan aamusana bal adhigaa sida la leeyahay eega.

waa la naqliyay ✓

Bir fidsan oo qaro leh ee la dul saaro miiska farsamo yahanka farsamada birta. Sallaxa waxbaa lagu kortumaa

waa la naqliyay ✓

1

qaldhac¹: m.l (-cyo, m.dh) Qori loo kala jeexay laba qalbac oo dabada looga xiro si uu saalada iyo neefta ugu cesho hal la doonayo in la oggolaysiiyo ilmo aysan dhalin. la-mid: qallac¹, qallax¹.

2

qaldhac²: f.g1 (-cay, -cday; -dhici) Qaldhac dabada uga xirid (hal). la-mid: qallac², qallax².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

(fal) awr, mid kale qallaxatee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) awr, mid kale qallaxato ku dhufasho. Dh: qallacatayn.

2

dhabaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) guubaabin oo gooddin iyo boorrin iskugu darid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, mid kale qallaxato ku qabo. Dh: qallacatee.

2

dhabaalee: (fal) cid guubabi oo dhiirrigelin ku kici. Dh: guubaabi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qaab awrt. isku disho oo ah qallaxato qoorta qoorta la isk gesho oo la isku xuurteeyo.

2

dhabaalo -da: (magac, dhedig, keli) guubaabo iyo dhiirrigelin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aws qallaxato awr kale ku qabo. Dh: dhabaalayn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qallaxa xoolaha irmaan dabada lagaga sameeyo xilliga ay lisidda ama ilmaha diidaan. Dh: qallax.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) labo loox ama qori oo hasha lagaga xidho sanka ama xubinta taranka si caano badan looga helo. Haldiidaysa qaldhac ayaa lagu nabaa. Dh: qallax.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hal toojo ah dhashida ka qallax.

2

tol: (fal) meel jeexan, dun iyo irbad ku kab; dun iyo irbad qaadoo maradaa kaa jeexantay ku tol ama dawaar ku tol. Dh: dawaari. Li: dillaaci, furfur.

3

tol: (fal) qasab, muquuni. Hasha ku tol ilmaha ay diidayso.

4

tol -ka: (magacwadareed) dad qolo keliya ka soo wada jeeda. Dh: qolo, qabiilo, xigto, sokeeye, jifi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel jeexan ama labo meelood oo maro ah ama shiraac ama harag ama wax kale ah dun iyo irbad isugu kabid. Tolida canbuurka wuu la raagay.

2

tolid-da: (magac, dhedig, keli) muquunin, qasbid.

3

tolid-da: (magac, dhedig, keli) hal qallaxid. Tolida hashu waa dhib. Dh: tolis.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) habka loo hagaajiyo jeexnaanta, maro iyo wixii la mid ah. Tolitaanka duntii ayaa ka go'day.

2

tolitaan -ka: (magac, lab, keli) ogolaysiinka, qof waxaanuu doonayn lagu qasbo, tolidda lafteeda. Dh: tolniin, tolliin.

3

tolitaan-ka: (magac, lab, keli) hal qallaxitaan. Tolitaanka hasha ka daaya.

4

tolitaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku muquunis. ku qasbid.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xadhig neefka ilmihiisa diida madaxa ama geesaha lagaga xidho oo sida qallaxa lagu dhibo illaa uu oggolaanayo.

2

wareershe -ha: (magac, lab, keli) suun la qurxiyey oo fardaha madaxa loo geliyo.

3

wareershe -ha: (magac, lab, keli) maandooriye daroogo, khamri iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) la-mid: qallacan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hal ilmo diid ah qallax ku samayn. Geeljiruhu qallixidda wuu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shubmidda dareere sida biyaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaax-a)

2

1. Qof weligi laab iyo weji furfuran; bashaash; bulshey; baaxeer.

3

2. Qof xarrago badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Qof waji iyo laab furan.

waa la naqliyay ✓

Fellah

waa la naqliyay ✓

m. n. cheerful ~ good-natured person

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m cheerful, good-natured person

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) labka aadamaha ama xayawaanka.

2

fallaax-a: (magac, lab, keli) nin dabci wanaagsan oo furfuran.

3

fallaax-a: (magac, lab, keli) nin xoog badan oo muuqaal wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: cheerful ~ good-natured person

2

lx: fallaax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: fallaax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

2

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof laf weyn leh godan oo aan hilib badan lahayn. la-mid: qablax.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof laf weyn leh godan oo aan hilib badan lahayn. Dh: qablax.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalalab-ta)

2

Si sharqan iyo buuq leh oo wax isaga dabadhacaan; si qafalmardax ah oo aan nidaam lahayn; rabshad.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Si shanqar iyo buuq leh oo wax isaga dabadhacaan; rabshad.

waa la naqliyay ✓

f. n. sound of falling (metal object); gurgling ~ rushing liquid; trouble-making; anarchy

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro sangadha ama jabaqda weelasha ama biraha daata.

2

qalalab: (fal) dareere weel ku shub.

waa la naqliyay ✓

1

cf: looyaan, qas

2

de: sound of falling (metal object); gurgling ~ rushing liquid; [fig.] trouble-making; anarchy

3

lx: qalalab

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: qalalab

waa la naqliyay ✓

1

(Qallaal-ka)

2

Hul yar oo biyakuhar leh.

waa la naqliyay ✓

1

qallaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Balli yar oo ay biyo ku hareen. 2. Duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

2

qallaal²: m.dh Waddo aan toobiye ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. place ~ crevice with remnant of water

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gabaw aad u duug ah oo aqalladu gaadhaan. Qallaal ayuu noqday aqalkii aan ka guurnay. Dh: one, duug.

2

qallaal -ka: (magac, lab, keli) Balli yar oo ay biyo ku hareen.

3

qallaal -ka: (magac, lab, keli) duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

4

qallaal -ta: (magac, dhedig, keli) Waddo aan toobiye ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: place ~ crevice with remnant of water

2

lx: qallaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: qallaal

waa la naqliyay ✓

1

(Qallaca-da)

2

(geel) Qaniinyo fajaas ah; dhabaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qallac¹ (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. camel bite

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qallac.

waa la naqliyay ✓

1

de: camel bite

2

lx: qallaco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qallaco

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-latay, -ladatay) Madhab raacid in muddo ah.

waa la naqliyay ✓

v. turn inside out ~ to another side

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale wax ay samayso kaga dayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn inside out ~ to another side

2

lx: qallado

3

pd: (qallatay)

4

ps: v3b=

5

key: qallado

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax, wax adag oo aan jilicsaneyn ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. make something rigid, coarse ~ hard

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. rigid, coarse ~ hard

2

lx: qallafi

3

pd: (qallafiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qallafi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax qoyan engejin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax qoyan engejin. m.f.dh, qallajin.

waa la naqliyay ✓

v. dry (out); drain

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) dry (daraay); make dry; dehydrate (di-haay-dareeyt); desiccate (dase-keeyt); parch (paaj)

waa la naqliyay ✓

(fal) engeji; wax engegsan oo adag ka dhig. Dharka cadceedda u dhig oo qallali. Dh: engeji. Li: goo, radi.

waa la naqliyay ✓

1

de: dry (out); drain

2

lx: qallaji

3

nt: qallajin (ta) [vn-f]

4

pd: (qallajiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qallaji

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qallaf.

2

qallayf: (tilmaame) khafiif ah oo jimidh yar. Gudin qallayf ah ayuu soo iibsaday Axmad

waa la naqliyay ✓

1

(Qallayl-ka)

2

Qoyaan la'aan; engeg.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan iyo jileec la'aan. 2. la-mid: allalnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan iyo jileec la'aan. 2. la-mid: qallalnaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] dryness

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dryness (dharaay-nes); aridity (eeridhiti); aridness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qallal.

waa la naqliyay ✓