Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qalbac-a)

2

Wax labo inood oo is le'eg oo xalxalleefsan isugu aabburan, labadaas middood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Labada fuq ee isle'eg, xalleefsan, isku aabburan oo miruhu leeyihiin middood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Labada fuq ee isle'eg, xalleefsan, isku aabburan oo miruhu leeyihiin middood.

waa la naqliyay ✓

m. n. one of two symmetrical halves

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. valve (vaalve) of dehiscent fruit splits, 2. half (haaf); bisection (baay-sak-shen)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro shanqadha uu sameeyo marka noole xoogan uu dhulka ku dhaco. Maroodigii ayaa dhulka qalbac ku yidhi. Dh: qab, geb.

2

qalbac-a: (magac, lab, keli) midhaha isku dhegan sida kuwa looska iyo wixii la mid ah labada dhambal midkood. Qalbac loos ah i sii. Dh: dhambal, qayb.

3

qalbac-a: (magac, lab, keli) labo wax oo isle'eg oo isku aabudhan middood. Qalbac loxoox ah isii. Dh: dhambal, nus.

waa la naqliyay ✓

1

de: one of two symmetrical halves

2

lx: qalbac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: qalbac

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado sanqadha jabka gaar ahaan lafaha. Tagoogta dheer ayuu qabac ka yidhi. Dh: balaw.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) uurka; wadnaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallac-a)

2

Qalab geela wax diida lagu dhejiyo oo lagu xanuujiyo si uu ilmaha u oggolaado ama u godlado.

waa la naqliyay ✓

1

qallac¹: m.l 1. la-mid: qallaco. Laba qalbac ee qori la kala jeexay oo geela wax diida faruuryaha inta xarig lagula qabto looga xiro, si marka uu xanuunsado uu u oggolaado dhashiisa ama mid kale ama uu u oggolaado. 2. Shiraac doon oo dhuuban oo daqalka korkiisa lagu xiro.

2

qallac²: f.g1 (-cay, -cday; -lici) 1. Hal ilmo diidday qallac ku samayn. 2. Shiraaca doonta daqal ku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. device used to force a camel to stand still for milking

2

qallac v. bite unexpectedly (of a camel)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hal dabada wax kaga xidh oo ku xanuuni si ay u godlato ama neefka u oggolaato. Hasha qallac hadday ilmadiiddo.

2

qallac: (fal) qaniinyo fajaas ah ku dhufo. Sida awrka u qallac. Dh: fajaas.

3

qallac -a: (magac, lab, keli) qaab geela ilmaha loo oggolaysiiyo ama looga godliyo iyadoo qori dabadda lagaga adkaynayo. Hasha qallaca ku dheji ilmaha ha u joogsatee.

4

qallac-a: (magac, lab, keli) qalab hasha ilmaha diidda dhashida lagaga dhejiyo oo lagu xanuujiyo si ay u oggolaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Abqa-da)

2

Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

(Birqaab-ka)

2

Bir labo qalbac oo is-haysata ka samaysan oo biraha la tumayo lagu qabto ama lagu qaabiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Deleb-ka)

2

Cayaar tammaanka u eg oo qoryo qalbacyo ah oo yaryar oo afar ah lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulman-ta)

2

Dabool ama gun adag oo nafleyda yaryar oo badda qaarkeed samaysato oo ku gudajirto: waa qalbac ama labo qalbac oo isku aabburan oo aan sida bocosha u duubnayn ee fidsan; dhonbol; (ama dhulmad).

waa la naqliyay ✓

1

(Falfalliir-ka)

2

1. Digirta inta la dubo la tumo oo qalbacyo diiran laga dhigo.

3

2. Wax inta la jeexjeexay ama la dildillaacshey, falliirro laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

(Faseexad-da)

2

Biro xalxalleefsan oo isasuran oo leh daldaloollo qodbo laga geliyo; waxaa layskula dhejiyaa alaabada la furo oo la xiro siiba qalbacyada albaabbada, khalfadaha, santuukhyada.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuq-a)

2

Afka labadiisa qalbac midkood; qal.

waa la naqliyay ✓

1

(Luul-ka)

2

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Sadaf-ka)

2

Dhulmanta kuweeda labada qalbac isugu aabburan, sida kuwa luulka, lakabka cad oo dhalaala oo gudaha kaga rogan; waxyaalo badan oo badhammadu ka mid yihiin baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Sati-ga)

2

Dabool labo qalbac isugu aabburan oo qaafiriyada la dhex geliyo oo lagu qaado; wuxuu ka tolan yahay caw, korkana waxaa kaga rogan idiin iyo maryo iyo aleel iyo suuman la qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Shanbal-ka)

2

Qalabka muusikada mid ka mid ah oo ka samaysan labo qalbac oo midkiiba meel dhexda ah ka xoldhan yahay oo kolka la isku dhufto, dhawaaq kan koorta u eki, ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xatabad-da)

2

Qoriga ama dhiska dhagaxa ah oo albaab labadiisa qalbac hoos ka haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Yicib-ta)

2

Gudda miro ka baxa oo qolof iyo labo qalbac oo beer ah leh oo la cuno, aadna u nuxrur badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bo/-byo, m.l) Bir, biraha kale lagu qabto oo ka kooban laba qalbac oo dhexda iska haysta oo marka gadaal la isaga qabto hore wax ka qabata; kalbad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Bir laba qalbac oo gadaal ama dhexda iska haysta ah oo dhuxusha birta kulul iyo wixi lamida lagu qabto. 2. Summad ka kooban laba alif oo isweydaarsan oo xoolaha lagu dhigto. la-mid: birqabad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab ka kooban laba qalbac oo caag ah, dhexdana ku leh mullaax dheer oo codka lagu duubo.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayaar tammaanka u eg oo qoryo qalbacyo ah oo yaryar oo afar ah lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Qolof adag fidsan, laba qalbac ah oo nafleyda yaryar ee baddu ku dhex nooshahay. la-mid: dhulmad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bir yar oo layskula dhejiyo qalbacyada, albaabada, daaqadaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciidan iyo wixii la mid ah, qalabki uu u baahnaa oo dhan u keen. Dawladdu ciidanka aad bay u qalabaysay. Dh: qalabee.

waa la naqliyay ✓

1

qaldhac¹: m.l (-cyo, m.dh) Qori loo kala jeexay laba qalbac oo dabada looga xiro si uu saalada iyo neefta ugu cesho hal la doonayo in la oggolaysiiyo ilmo aysan dhalin. la-mid: qallac¹, qallax¹.

2

qaldhac²: f.g1 (-cay, -cday; -dhici) Qaldhac dabada uga xirid (hal). la-mid: qallac², qallax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) labo loox ama qori oo hasha lagaga xidho sanka ama xubinta taranka si caano badan looga helo. Haldiidaysa qaldhac ayaa lagu nabaa. Dh: qallax.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallaca-da)

2

(geel) Qaniinyo fajaas ah; dhabaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qallac¹ (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. camel bite

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qallac.

waa la naqliyay ✓

1

de: camel bite

2

lx: qallaco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qallaco

waa la naqliyay ✓

s.f. - waaberi, aroor.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaac-a)

2

Wax daruur la moodo oo waxa gubanaya ka soo baxa; qiiq.

waa la naqliyay ✓

1

qaac¹: m.l Uumi daruur la moodo oo wax gubanaayo ka soo baxa oo hawada ku baaho. la-mid: qiic¹, qiiq¹ (2), qiiqaab¹.

2

qaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax gubanaayo qaac bixin. la-mid: qiic², qiiq², qiiqaab².

waa la naqliyay ✓

1

qaac¹: m.l Uumi daruur la moodo oo wax gubanaayo ka soo baxa oo hawada ku baaho. la-mid: qiic, qiiq, qiiqaab.

2

qaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax gubanaayo qaac bixin. m.f.dh, qaacid. la-mid: qiic, qiiq, qiiqaab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): smoke

2

qaac v. smoke, emit ~ give off smoke

waa la naqliyay ✓

-a: (n) smoke (ismook); steam (istiirn); vapor (vaay 'per) ~ uumi, qiiq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) giig daruur u eg oo waxa gubanaya ka baxa. Dh: qiiq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolay yar oo ay dumarku wax ku ritaan. Alaabtan iga kala daadsan albab aan ku rito ii keen.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) buug si gaar ah u samaysan oo sawirrada xusuusta ah lagu kaydsho. Albamkii xasuus reebka ayaan soo illoobay. Dh: album.

waa la naqliyay ✓

1

(Babac-a, Babac-da)

2

1. Meel taag ah oo dululub ah; hoobad.

3

2. Gudub.

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: m.l/dh (-cyo, m.l) 1. Daaddagga buurta ama taagga; hoobad. 2. Si aan toos ahayn ee wax loo dhigo. 3. la-mid: babcid.

2

babac²: f.g/mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. (f.g) Wax si dadab ah u dhigid. 2. (f.mg) Ka b.: wax jaho uu ku toosnaa ka weecin.

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: m.l/dh (-cyo, m.l) 1. Daaddagga buurta ama taagga; hoobad. 2. Si aan toos ahayn ee wax loo dhigo.

2

babac²: f.g/mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. (f.g) Wax si dadab ah u dhigid. 2. (f.mg) Ka b.: wax jaho uu ku toosnaa ka weecin. m.f.dh, babcid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. slope; diagonal; crossing

2

babac v. place face down, put something across something else

waa la naqliyay ✓

1

-a: (adv) sideways (saaydh weeyz) also sidewise (saaydh waays)

2

babac -babcay day: (v) turn sideways

3

-u babacdhig -ay/day: (v) oppose (op powz) Ex: u babacdhig cadawga; oppose the enemy iska celi. -Syn: fight, combat, resist, withstand, contest

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: (fal) walax gudub; dhan u janjeedhi. Babac looxa oo maydh.

2

babac -a: (magac, lab, keli) buurta sinteeda ama dhinaceeda. Anigoo bannaan arkaaya maxaa babac isaari. Dh: dhaban.

3

babac -a: (magac, lab, keli) dhinaca iyo sinta wax walba. Babac u dhig dhiisha biya kuma jiraane.

waa la naqliyay ✓

Dhaban, dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

balac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Daymo, milicsi. 2. B. ka sii/b. ku sii: bal fiiri!

2

balac²: m.dh (-cyo, m.dh) Dugaagad ballaaran, xardhan oo macdan ka samaysanoo haweenka ku xarragoodaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. glance, look; opening the eyes to look at

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) eeg balaadh.

2

balac -a: (magac, lab, keli) wax afar dhinac oo iska soo horjeeda leh inta ay labada dhinac ee iska soo horjeedaa isku jiraan. Dhererka qoodigu waa afartan tallaabo balaca qoodiguna waa labaatan tallaabo. Dh: ballac.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look; opening the eyes to look at

2

lx: balac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: balac

waa la naqliyay ✓

1

dabac¹: m.l la-mid: debcid.

2

dabac²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: debec².

waa la naqliyay ✓

m. n. manner, behavior, character

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) habdhaqanka wanaagsan ee bini'aadamku ku wada noolaado. Deegaay dabacwanaagey, adaan dumar oo dhan kaa doortay.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabci

2

de: manner, behavior, character

3

lx: dabac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: dabac

waa la naqliyay ✓

(fal) kor u qaad. Jawaanka dalac. Dh: dallac.

waa la naqliyay ✓

1

gabac¹: m.l Hodmid meel ama wax hodmo.

2

gabac²: f.g1 (-cay, -cday) Hawl, arrin iyo wixi lamida hodid.

waa la naqliyay ✓

1

galac¹: m.l (-cyo, m.dh) Waran af ballaaran oo birtiisu wada soofeysantahay.

2

galac²: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo if kedis ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. small amount of liquid on a surface

2

galac m. n. kind of spear ~ lance

3

galac [feminine] n. shimmer, glimmer of light

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) waran af ballaadhan oo birtiisu wada soofeysan tahay.

2

galac-da: (magac, dhedig, keli) cod lagu muujiyo if kedis ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Habac-da)

2

Biyaha ku jira ceel duug ah oo aan kolkaas la qodin; aan baxsiis ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

habac¹: m.dh 1. Daal iyo kala daadsanaan wax ku yimaad. 2. Dhereg. 3. Biyo ceel ama weel ku raagey.

2

habac²: f.mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. Daal iyo kala daadsanaan la kulmid. 2. Wax ka dhergid. 3. Weel biyo sii deyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daal iyo kala daadsanaan wax ku yimaad. 2. Dhereg. 3. Biyo ceel ama weel ku raagey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stagnant water at the bottom of a well, dregs

2

habac v. stagnate, be reduced to the dregs

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof caajis ah iyo cagajiid. Daahir waa qof karti nagan oo habac ah. Dh: qoyanaan, caajis. Li: firfircoon.

2

habac-a: (magac, lab, keli) biyaha ku jira ceel duug ah oo aan kolkaas la qodin; biyaha ku jira ceel aan baxsiis ahayn.bdb

3

habac-a: (magac, lab, keli) qulubsanaan iyo cagajiid.

4

habac-a: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah ciyaaraha Soomaalida ka mid ah oo ku caan ah Gobolka Hiiraan iyo meelo kale. Ciyaarta habac waxay ka mid tahay ciyaaraha ay sida wada jirka ah u dheelaan ragga iyo haweenku, waana ciyaarta luuqda kaliya ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Halac-a)

2

1. Warmaha waaweyn jaadadkooda jaad kamid ah.

3

2. Qof aad u cir weyn.

4

3. Uumi kulul; hongorre; olol; hafeef (ama holoc).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Uumi kulul. 2. Olol. 3. H. ah: qof hamuun gorayo leh ama aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Uumi kulul. 2. Olol. 3. H. ah: qof hamuun gorayo leh ama aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. greedy man, person with a very large appetite

2

halac m. n. large spear

3

halac m. n., (mass n.): hot wind ~ air; flame

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m greedy, person with a very large appetite; large spear (warrior); hot wind ~ air; flame (tempremental)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) greedy, unsated, unsatisfied man, usually in terms of food ~ dhuuni-ga

2

halac -leh: (adj) twinkling; flashing on and off

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ku dhashay meel qorrax, kulayl iyo halase ka jiro.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jaad ka mida jaadadka warmaha. Dh: waran.

2

halac -a: (magac, lab, keli) qof aad u cir weyn; qof cuntada aad ugu taggan.

3

halac -a: (magac, lab, keli) uumi kulul oo meel ka soo burqada. Alloow halaca naareed naga badbaadi. Dh: holac, hulac. halase.

waa la naqliyay ✓

1

(Labac-a)

2

1. Gaaddo, laab, naaso.

3

2. (xoolo) Candho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabad baruur leh. 2. Candho xoolaad oo baruur leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] udder, breast ~ breasts

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) gaaddada hore ee kugu soo beegan kolka uu qofku ku hor taagan yahay. Labaca iyo laabtiyo, laggaygaan ku seexshoo lurba kuuma gaysane. Dh: gaaddo, laab, xabad.

2

labac-a: (magac, lab, keli) candhada xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

cf: candho; gaaddo, laab

2

de: udder, breast ~ breasts (usually referring to that of an animal)

3

lx: labac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-col

6

key: labac

waa la naqliyay ✓

m.l Dhagax, dhadhaab iyo wixi lamida oo aad u adag oo qalabka qodidda iyo jabintu ayan burburin karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabad-ka)

2

Qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Orgi yar oo bilaabay kudidda riyaha. 2. la-mid: qabasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. catching

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) action (ak-shen) Ex: wax qabad baan u baahannahay; we need action

waa la naqliyay ✓

1

erey magacyada badhkood xagga dambe ka raaca oo macna cusub u sameeya.

2

qabad -ka: (magac, lab, keli) harag aan waafi ahayn. Harag qabad ah ayuu martidii ku seexiyay. Dh: kashrad.

3

qabad -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo la saluugayo gaar ahaan xoolaha. Orgi qabad ah ayuu diigo u bixiyay.

4

qabad -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol soo kaca oo qofka qabta. Qabad ayuu madaxa ku leeyahay oo kulaylaha ku soo kaca. Dh: nabar.

5

qabad -ka: (magac, lab, keli) orgi yar oo bilaabay kudidda riyaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: catching

2

lx: qabad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

see: qabasho

6

key: qabad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato qarsoon.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dareen jidhka dhiba oo dhaxanta ama barafku keenaan. Laydh gabaw allahayoow luxudka ugu gee. Li: kulayl.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabax-a)

2

Jaadadka dhigaha aqalka (khaymadda) lagu dhiso jaad kamid ah oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhigaha waaweyn ee aqalka miyiga.

waa la naqliyay ✓

m. n. large portable hut

waa la naqliyay ✓