qalamaanyo

- gabarmaanyada: (n) mermaid (meer meeydh) ~ gabareey-maanyo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg geelmaanyo.

-ka: (magac, lab, keli) bunduq ka mid ah kuwii billawgii qarnigii 20aad lagu dagaallami jiray.

m.dh.w eeg qalin.

f. n., pl. pens

-ta: (n) [plural ofqalin] pens (peenis) ~qalimo

bw: Arabic

de: pens Sg: qalin

lx: qalmaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

key: qalmaan

(Gamaanya-da)

Hurdo; lulmo.

m.dh Lulmo; hurdo.

m.dh Lulmo; hurdo.

f. n., [abstract] drowsiness

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay wada dheelaan ragga iyo haweenku oo caan ku ah gobolka Shabeellada hoose iyo meelo kale. Qalabka loo qaato ama lagu ciyaaro waxaa ka mid ah durbaan weyn oo la yiraahdo Yoome, durbaan yar oo la yiraahdo Jabuu iyo teneg.

gamaanyo -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ka hor, caajiska iyo hamaansiga la yeesho; dareenka lagu garto in ay qof hurdo hayso. Gamaanyo ayaa haysa cunugee seexi. Dh: hurdo, lulmo, lulo.

cf: gama'

de: drowsiness

lx: gamaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: gamaanyo

(Samaanya-ha)

(waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo dad gaar ah (yibir, caadaqaate) la siiyo.

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

m. n. gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

-da: (magac, dhedig, keli) waagii hore, xoolo la siiyo caadaqaate oo laga bixiyo wiilka dhasha lana siin jiray Yibraha.

cf: xamfaley, Yibir

de: gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

initial: s

lx: samaanyo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: samaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) iin faraha ku dhacda oo qaarkood ay la qalloocsamaan ama go'aan. Faadaanyo faraha kuma goyso.

(Galalio) May, NFD Euphorbia breviarticulata Pax. Euphorbiaceae.

May Euphorbia triaculeata Forsk. Euphorbiaceae.

May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.

m.l la-mid: qalalaas.

-qalalaasaha: (n) condition of unrest; troubled condition; disorder (dhis-oordher); turmoil (teer-mooyl); disturbance ~ qalalaase

-ha: (magac, lab, keli) eeg qalalaase.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qalam' samayn.

f.mg3 (-saday, -satay) Cid waxay nasiib u heshay ku qancid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid waxay nasiib u heshay ku qancid.

-da: (magac, dhedig, keli) wejiga labada meelood ee fooddu u dhexayso ee timuhu xaydan yihiin ama dib u ceshan yihiin; marka qofka bidaari soo galayso ee ay timuhu ka durkaan wejiga. Dh: salxo, saalaxyo.

m.dh la-mid: dhilmaanyo.

-da: (magac, dhedig, keli) farafaraynta iyo faragelinta wax aan fasax loo haysan. Dh: faradiiddo, faradheeri.

m.l/dh la-mid: falsamaan.

-ha: (magac, lab, keli) dabeecadda wanaagsan; dhaqanka dabacsan.

m.l/dh la-mid: kalsamaan.

-ha: (magac, lab, keli) qof laabtiisu deggan tahay ahaansho.

m.l/dh la-mid: qaflanaan.

m.l/dh la-mid: qaldanaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg qaldanaan.

f.mg3 (-saday, -satay) U q.: qayladhaan cid u dirasho. la-mid: cilladhaanso.

f.mg3 (-saday, -satay) U q.: qayladhaan cid u dirasho. m.f.dh, qayladhaansasho. la-mid: cilladhaanso.

(fal) cid kuu gargaarta taageero weydiiso oo gayladhaan u diro. Haddaad dhibaatada u maaro weydo dadka u qayladhaanso. Dh: qaysho.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad kalluunka badda ku jirta ka mid ah.

(Faraddaanya-da)

Iin faraha gasha oo u yeesha qaabkii lagu yiqiin mid ka duwan; faraha qaarkood oo aan sidii la rabey u korin.

m.dh la-mid: faratoonyo. Faraha lugaha oo iin gaartey awgeed korka iska fuula.

f. n. deformity of the fingers

de: deformity of the fingers

lx: faraddaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: faraddaanyo

m.dh la-mid: hagardaamo.

-da: (magac, dhedig, keli) luggooyo; hagardaamo.

(fal) eeg qalaaborogo.

(fal) eeg qalaamarogo.

(Qatanaansha-ha)

Wax qatan ahaansho.

m.l/dh eeg qatanow. la-mid: qatanaan.

vl. n., stative v. state of not yet having eaten

-ha: (magac, lab, keli) eeg qatanaan.

a: qatanaan (ta) [n0-f-abs]

de: state of not yet having eaten

lx: qatanaansho

pd: (/ha)

ps: vn6-m-st

key: qatanaansho

m.dh Nafley la rumeysanyahay inay badda ku nooshahay, taasoo qaarka sarana ka ah gabar qaarka dambena mallay.

m.dh Nafley la rumeysanyahay inay badda ku nooshahay, taasoo qaarka sarana ka ah gabar qaarka dambena mallay.

-da: (magac, dhedig, keli) noole badda ku jira oo inta hore gabar ka ah, inta dambana kalluun ka ah. Dh: halkable.

-da: (magac, dhedig, keli) daaqa xooluhu dikheeyaan. Dh: dhikh. Li: cosob.

m.dh Nafley la aaminsanyahay in ay badda ku nooshahay oo qaarka sare gabar ka ah qaarka dambena mallaay. la-mid: gabareymaanyo.

-da: (magac, dhedig, keli) nafley badda ku nool oo u eg tahay neberiga. Waxay leedahay caano, waxayna cuntaa saaruqda. Dh: gabareymaanyo.

m.l/dh la-mid: qaabsamaan.

-ha: (magac, lab, keli) hannaan wanaagsanaansho; qaab fiicnan lahaansho.

qaabsamaansho -ha: (magac, lab, keli) hannaan wanaagsanaansho; qaab fiicnan lahaansho.

m.l/dh la-mid: qalaysnaan.

m.l/dh la-mid: qallacnaan.

m.l/dh la-mid: qallalnaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax adag oo qombobsan ahaansho.

m.l/dh la-mid: qallalnaan. la-mid: qall

m.l/dh la-mid: qawlalnaan.

(Ammaana-da)

Xoolo, ama wax kale oo in laysu hayo laysugu dhiibto; ereg; ergiso.

m.dh 1. Wax cid loo dhiibto si ay u xafiddo. 2. Kalsooni cid lagu qabo; aamminaad.

m.dh 1. Wax cid loo dhiibto xafiddo. 2. Kalsooni cid lagu qabo; aamminaad.

f. n. pledge, credit; something given in trust ~ for safekeeping

(fal) qof aad jeceshahay ammaanta aad rabto u tiri. U tiri ereyada qurxoo, ammaano adaa dhalee.

ammaano -da: (magac, dhedig, keli) wax aanu qofku lahayne, cid kale u dhiibatay si uu uga faa'ideysto. Ammaanada u celi dadkii lahaa. Dh: ergise, caariyo.

ammaano-da: (magac, dhedig, keli) xoolo ama wax kale oo in la isu hayo la iskugu dhiibto. Ammaano badan baa la ii dhiibtay.

bw: Arabic

de: pledge, credit; s.t. given in trust ~ for safekeeping

lx: ammaano

pd: (/da)

ps: n6-f

key: ammaano

m.dh la-mid: belaayo.

f. n. misfortune, disaster, trouble

-balaayada: (n) a grave misfortune; disaster (di zaastar) ~ belaayo. -Syn: calamity, catastrophe, cataclysm

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo daran; wax aadamuhu ka cabsado oo dhan. Balaayo guul comman way diidday. Dh: belaayo, baas, dhib, halaag, basanbaas, hoog, hankaag. Li: barkhad, badhaadhe.

de: misfortune, disaster, trouble

lx: balaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: belaayo

key: balaayo

m.l la-mid: hamaan¹.

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless

-ah: (adj) wily (waayli); sly (islaay); tricky (tiriki) ~ nahaab. —Syn: cunning, crafty, foxy, artful, guileful

(tilmaame) qof hunguri xun oo aan waxba dhawran. Haamaan hanti guud looma dhiibo. Dh: iimaanlaawe. Wa: haamaanno

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless

lx: haamaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: hamaan

key: haamaan

(Halmaan-ka)

1. Erey aan la rabin in la yiraahdo oo gef carrabku u boobo; gefka carrabka; gefka hadalka; kamma.

2. Illow; xusuusanwaa.

halmaan¹: m.l 1. Xusuus la'aanta la xusuusan waayo wax hore loo soo maray. 2. la-mid: halmaamid.

halmaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax illoobid. la-mid: hilmaan².

halmaan¹: m.l 1. Xusuus la'aanta la xusuusan waayo wax hore loo soo maray.

halmaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax illoobid. m.f.dh, halmaamid. la-mid: hilmaan.

v. forget

halmaan vl. n. forgetting, forgetfulness

-ka: (n) the act of forgetting; forgetfulness (forget-fuul-nes) ~ hilmaan, helmaan

halmaan -halmaamay I halmaantay: (v) forget (feer-get)-, be unable to remember

(fal) illaw oo ha xusuusan. Dh: hilmaan.

halmaan -ka: (magac, lab, keli) xasuusla'aan iyo illaw. Kolka la gaboobo halmaan kaa dadka ku bata. Dh: illow, hilmaan.

halmaan -ka: (magac, lab, keli) carrabka oo xada wixii in la yidhaa la doonayo wax ka duwan. Halmaan hadal kuma jiro. Dh: gef, kama'.

(Laqanya-da)

Kacaan baruurta iyo cunnada subagga badani caloosha geliso, oo lala mantago ama lagu sigto; liidaanyo; ladaadyo.

m.dh (daawo) Liidaanyo ay keenaan baruur iyo subag badan oo la cunay; ladaadyo; lallabbo.

m.dh (daaw.) Liidaanyo ay keenaan baruur iyo subag badan oo la cunay; ladaadyo; lallabbo.

f. n. gagging, retching, nausea

laqanyada: (n) nausea (noosiya); nauseation

-da: (magac, dhedig, keli) ladaadyo baruurta iyo cunnada subagga badani caloosha ku kiciso oo lala mantago ama lagu sigto. Dh: loodaanyo, ladaadyo.