Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Qalaanqal-ka) Qas; qulqulad; wareer.

2

2. (Qalaanqa-sha) Geed higlada u eg oo miro yaryar oo cascas dhala; caleemihiisa waxaa laga dhigtaa tabaako (buuri), danbaskiisana magaad iyo dawo cadhada lagu dhayo.

waa la naqliyay ✓

1

qalaanqal¹: m.l Qas; qulqulad; wareer.

2

qalaanqal²: m.l/dh 1. Qas; qulqulad; wareer. 2. Geed-abaareed higlada u eg aan qodxo lahayn leh miro yaryar oo cas cas, dambaskiisana magaad iyo dawo cadhada lagu dhayo laga dhigto, oo xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. activity; confusion; disturbance; riot, attack

2

qalaanqal m. n. tree species, its leaves are used for tobacco

waa la naqliyay ✓

Cadaba baccarinii 01, Maerua subcordata 10

waa la naqliyay ✓

1

(Calancal) NFD,S Boscia coriacea Pax. Capparidaceae.

2

S, N, Boscia mossambicensis Klotzsch. Capparidaceae.

3

C Cadaba baccarinii Chiov. Capparidaceae.

4

NFD, S Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

5

May,S,C? Cadaba glandulosa Forsk. Capparidaceae.

6

C Cadaba hetrotricha Hook. Capparidaceae.

7

May, S Cadaba mirabilis Gilg. Capparidaceae.

8

NFD Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

9

C, N? Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

10

May Maerua glauca Chiov. Capparidaceae.

11

May, C Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

12

S Maerua mazzocchii Chiov. Capparidaceae.

13

C Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) disorder and confusion; anarchy (anar-ki) ~ rabsho

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) arbushaad iyo deggenaan la'aan. Dh: qas, qalaaqal, qalalaase.

2

qalaanqal-sha: (magac, dhedig, keli) geed higlada u eg oo midho yaryar oo cascasi ka baxaan oo dambaskiisa laga dhigto magaad. Dh: qalan.

3

qalaanqal-sha: (magac, dhedig, keli) waxyaalaha yaryar ee ay carruurtu ku ciyaarto aqalka dhexdiisa. Dh: qalaaqil.

waa la naqliyay ✓

1

(Calancal) NFD,S Boscia coriacea Pax. Capparidaceae.

2

S, N, Boscia mossambicensis Klotzsch. Capparidaceae.

3

C Cadaba baccarinii Chiov. Capparidaceae.

4

NFD, S Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

5

May,S,C? Cadaba glandulosa Forsk. Capparidaceae.

6

C Cadaba hetrotricha Hook. Capparidaceae.

7

May, S Cadaba mirabilis Gilg. Capparidaceae.

8

NFD Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

9

C, N? Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

10

May Maerua glauca Chiov. Capparidaceae.

11

May, C Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

12

S Maerua mazzocchii Chiov. Capparidaceae.

13

C Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel garbo ah ama gebi. Qarfo iyo marbuu seexan jiray qalangal hoosteede.

waa la naqliyay ✓

1

de: activity; confusion; disturbance; riot, attack

2

hm: 1

3

lx: qalaanqal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: qalaanqal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp., its leaves are used for tobacco

2

hm: 2

3

lx: qalaanqal

4

pd: (-ka ~ /sha)

5

ps: n-m/f

6

key: qalaanqal_2

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Colaad iyo isnecbaan dad dhex taal, rabsho, qalaanqal. 2. Nin f. badan: fidnawale.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc qalaanqalka ka mid ah oo caleemahiisu aad u cagaaran yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Biya ama dabayl si xooggan u socda. 2. (-do, m.l) Qas iyo qalaanqal xasilloonida degaan wax u dhima.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Colaad iyo isnecbaan dad dhex taal, rabsho, qalaanqal. 2. Nin f. badan: fidnawale.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Biya ama dabayl si xooggan u socda. 2. (-do, m.l) Qas iyo qalaanqal xasilloonida degaan wax u dhima.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad dhira yaryar ka mid ah. Dh: qalaanqal.

waa la naqliyay ✓

Maerua sessiliflora 02

waa la naqliyay ✓

1

calaancal¹: m.l la-mid: calaacal¹.

2

calaancal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: calaacal³.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cataab welwel muujinaya.

waa la naqliyay ✓

1

dalaandal¹: m.l (daawo) Sarsaridda meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay la sarsaro iyadoo dhiigga toobin looga soo nuugayo.

2

dalaandal²: f.g1 (-alay, -ashay) (daawo) Meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay, si toobin dhiigga looga soo nuugo sarsarid.

waa la naqliyay ✓

1

dalaandal¹: m.l (daaw.) Sarsaridda meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay la sarsaro iyadoo dhiigga toobin looga soo nuugayo.

2

dalaandal²: f.g1 (-alay, -ashay) (daaw.) Meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay, si toobin dhiigga looga soo nuugo sarsarid. m.f.dh, dalaandalid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) si xannaano iyo dhawris leh u wadid. Dadku dalaandal iyo isku wadid bay u baahan yihiin. Dh: dalaandalin.

2

dalaandal -ka: (magac, lab, keli) sarsaridda meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay la sarsaro iyadoo dhiigga toobin lagaga soo nuugayo

waa la naqliyay ✓

1

(Falaanfal-ka)

2

Fal; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

1

falaanfal¹: m.l Sixir. la-mid: falaanful¹.

2

falaanfal²: f.g2 (-lay, -ashay) Cid sixrid. la-mid: falaanful².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-lay, -ashay) Cid sixrid. m.f.dh, falaanfalid. la-mid: falaanful.

waa la naqliyay ✓

m. n. magic, witchcraft

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fal iyo sixir.

2

falaanfal -ka: (magac, lab, keli) cid, sansamaynta wax kaste oo loo diraba. Dh: firfircooni.

waa la naqliyay ✓

1

de: magic, witchcraft

2

lx: falaanfal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: falaanfal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kolba meel gelid;

2

galaangal -ka: (magac, lab, keli) furfurnaan iyo dad dhexgalnimo. Cali waa nin galangal badan. Dh: baxaanbax. Li: xidhxidhnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaanhal-ka)

2

Hees.

waa la naqliyay ✓

1

halaanhal¹: m.l 1. Hadal been ah oo cid lagu beerdulucsanayo. 2.Hees jiib leh, aan jaan lahayn oo wiglada la bah ah.

2

halaanhal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Hadal been ah cid ku beerdulucsasho. 2.Halaanhal tirin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hadal been ah oo cid lagu beerdulucsanayo. 2.Hees jiib leh, aan jaan lahayn oo wiglada la bah ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. song

waa la naqliyay ✓

1

(fal) calaacal oo is ciilbad. Haddaad cududdaada, ku ciilbixi waydo, cidhiidhiga feedhka, abiid ku halaanhal. Dh: calaacal, cataw.

2

halaanhal -ka: (magac, lab, keli) calaacalka iyo catawga, iyada oo wax dhacay laga murugaysan yahay..

3

halaanhal -ka: (magac, lab, keli) hees uu dumarku qaado oo ay ku calaacalaan. Dh: halaanbal. halaanhalid -da: (magac, dhedig, keli) calaacalid iyo isciilbadid. Dh: cataabid, halaanhalis, halaanhelid, halaanhelis.

waa la naqliyay ✓

1

de: song

2

lx: halaanhal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: hees

6

key: halaanhal

waa la naqliyay ✓

1

(Kalaankal-ka)

2

Hilbo yaryar oo la geedeeyey oo si gaar ah loo shiilo.

waa la naqliyay ✓

m.l Hilib cadad yar yar laga dhigo oo la kariyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] small pieces of meat preserved in spices and ghee

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) small cut of meat chopped and fried ~ suqaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilib la jarjaray oo la yaryareeyey aan murmurana laga dhigin oo ka kuuskuusan, isaga oo aan la ingejininna lagu shiilo subag. Dh: kumbis.

waa la naqliyay ✓

1

de: small pieces of meat preserved in spices and ghee

2

lx: kalaankal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: kalaankal

waa la naqliyay ✓

1

(Qabaanqab-ta)

2

Carsaanyada jaadadkeeda mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

qabaanqab¹: m.l Ci' iyo socsocod badan oo ay riyuhu sameeyaan marka ay waayaan arigii ay ku jireen. la-mid: qawqab¹.

2

qabaanqab²: m.dh Jaadadka carsaanyada nooc ka mid ah.

3

qabaanqab³: f.mg1 (-bay, -btay) Ri' arigii ay ku jirtay ka luntay ama laga saaray ci' badan iyo dhaqdhaqaaq sameyn. la-mid: qawqab².

waa la naqliyay ✓

f. n. crab species

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u ci' sidii riyo qawqamaya.

2

qabaanqab -ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo sawaxan ay riyuhu sameeyaan kolkay wax kala boobayaan. Dh: qawqam, qawqab.

3

qabaanqab -ta: (magac, dhedig, keli) qolofleyda badda jaad ka mid ah oo qolof adag dusha ku leh oo waqti badanna debedda joogi karta. Waxan maanta ku qadeeyey qabaanqab. Dh: carsaanyo, qawqab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: carsaanyo

2

de: crab sp.

3

lx: qabaanqab

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: qabaanqab

waa la naqliyay ✓

1

(Qasaanqas-ta)

2

Nafley yar oo badda ku jirta oo sida xabagta qoyan ama quraaradda u cad oo jiljilicsan oo badda kor sabbaysa; waxaa ku wareegsan oo ka lusha raamo badan, xajiin daranna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Nafley yar badda ku jirta leh midabka quraaradda, oogo jilicsan oo dhegdheg leh oo biyaha dul sabbeysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Nafley yar badda ku jirta leh midabka quraaradda, oogo jilicsan oo dhegdheg leh oo biyaha dul sabbeysa.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] jelly-fish, Medusa species

waa la naqliyay ✓

1

-ka (magac, lab, keli) wareer iyo degid la'aan.

2

qasaanqas -ta: (magac, dhedig, keli) nafley yar oo badda ku jirta oo kor sabbaysa oo sida xabagta qoyan ama quraaradda u cad oo u jilicsan waxaa ku wareegsan oo ka lusha raamo badan waana lagu xajiimoodaa. Qasaanqas ayaa i taabtay oon ku xajiimooday.

waa la naqliyay ✓

1

bw: sp.

2

de: jelly-fish,

3

lx: qasaanqas

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

sc: Medusa

7

key: qasaanqas

waa la naqliyay ✓

1

qaxaanqax¹: m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax¹.

2

qaxaanqax²: f.mg1 (-xayt, -xday; -qixi) Dooro ukun dhali rabta qaylo samayn. la-mid: qaxanqax².

waa la naqliyay ✓

m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) cod si aad ah u dheer oo dhirif leh oo digaagaddu samayso mar- kay dhalayso. Qaxaanqaxa digaagadda waa la maglaa. Dh: taah, qaylo.

2

qaxaanqax-a: (magac, lab, keli) dad gaxaya oo ku socda meel fog. Dad qaxaanqax ah ayaa dawga maraya. Dh: geeddi.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, si xannaano iyo dhawris leh u daaddihi. Dalaandali wixii taagdaran oo dhan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dildilleyn. la-mid: galgali.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dildilleyn. m.f.dh, galaangalin. la-mid: galgali.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gashay, -galatay) la-mid: galgalo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hawl si degdeg ah u qabasho.2.Halaanhal tirin.

waa la naqliyay ✓

(fal) gawrac oo qulaanqulshaha goo. Neefka si fiican u qulaanquli. Dh: gawrac.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax asturan si foolxun u fayd.

2

qalaal -ka: (magac, lab, keli) hul yar oo biyo ku hadh leh. Maqasha qalaalka ku dabbaal.

3

qalaal -ka: (magac, lab, keli) meel banaan oo aan xoolaha wax manfac ah u lahayn. Qalaal bannaan ayuu adhiga u suufiyay.

waa la naqliyay ✓

Cadaba heterotricha 01

waa la naqliyay ✓

1

qalqal¹: m.l la-mid: khalkhal¹.

2

qalqal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: khalkhal².

waa la naqliyay ✓

m.l Dhigashada waajibka oo qaacelin ah. la-mid: qaangelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] indebtedness, obligation to make compensation

2

qaangal v. be in debt

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) heshiis mag lagu bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallaal-ka)

2

Hul yar oo biyakuhar leh.

waa la naqliyay ✓

1

qallaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Balli yar oo ay biyo ku hareen. 2. Duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

2

qallaal²: m.dh Waddo aan toobiye ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. place ~ crevice with remnant of water

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gabaw aad u duug ah oo aqalladu gaadhaan. Qallaal ayuu noqday aqalkii aan ka guurnay. Dh: one, duug.

2

qallaal -ka: (magac, lab, keli) Balli yar oo ay biyo ku hareen.

3

qallaal -ka: (magac, lab, keli) duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

4

qallaal -ta: (magac, dhedig, keli) Waddo aan toobiye ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: place ~ crevice with remnant of water

2

lx: qallaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: qallaal

waa la naqliyay ✓

v. arrange, organize

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl gal oo tabaabulshe samee. Safar ii qalqaal inaan dhoofaan doonayaaye. Dh: qabangaabi, tabaabulshee.

2

qalqaal -ka: (magac, lab, keli) socod iyo ciyaar badan. Adoo wayn ayaad qalqaal bilawday. Dh: fudfudayd.

3

qalqaal -ka: (magac, lab, keli) eeg qalqaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(Balanbal-ka)

2

1. Geed aan weyneyn oo dhirta dawada ka mid ah; wuxuu lee yahay caleemo balbaallaaran iyo miro korka xaad adag ku leh; waxaa kaloo loo yaqaan geed-jinni iyo banji.

3

2. Dhibaato weyn; hoog; ba'; silic; saxariir; luufluuf.

waa la naqliyay ✓

v. be in trouble, suffer ~ experience hardship

waa la naqliyay ✓

[BALAMBAL] Abutilon hirtum 20, Gossypium somalense 10,Ipomoea 'B' 01

waa la naqliyay ✓

-ay/balanbashay: (v) be in trouble; suffer (sa-fer) ~ balaambal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoog iyo balambal ku gaadh.

2

balanbal -ka: (magac, lab, keli) hoog iyo dhib ku gaadha. Dh: balambal.

waa la naqliyay ✓

1

de: be in trouble, suffer ~ experience hardship

2

lx: balanbal

3

pd: (balanbalay)

4

ps: v1=

5

see: balambal

6

key: balanbal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Calaacal-ka) Hadal qof ku muujinayo xumaan ama dhibaato gaartey; cataw.

2

2. (Calaaca-sha) Gacanta inteeda cad oo faruhu ku yaalliin; babbaco; sacab.

waa la naqliyay ✓

1

calaacal¹: m.l 1. la-mid: calaancal 1. Hadal beerlaxawsi leh oo lagu muujinayo dhibaato dhacday oo taakulayn u baahan. 2. la-mid: calaacalid.

2

calaacal²: m.dh (-lo, m.l) Gacanta dadka inteeda hoose ee cad; baabbaco; sacab.

3

calaacal³: f.mg1 (-alay, -ashay) Ka c.: cid dhibaato ku dhacday, erayo beerlaxawsi leh cid kale u jeedin. la-mid: calaancal².

waa la naqliyay ✓

1

calaacal¹: m.l Hadal beerlaxawsi leh oo lagu muujinayo dhibaato dhacday oo taakulayn u baahan. la-mid: calaancal

2

calaacal²: m.dh (-lo, m.l) Gacanta dadka inteeda hoose ee cad; baabbaco; sacab.

3

calaacal³: f.mg1 (-alay, -ashay) Ka c.: cid dhibaato ku dhacday, erayo beerlaxawsi leh cid kale u jeedin. m.f.dh, calaacalid. la-mid: calaancal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lament, complaint

2

calaacal v. complain

3

calaacal [feminine] n. palm of the hand

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) an expression of pain, dissatisfaction, or resentment; lamentation (laamen-tey-shin) ~ cabasho

2

calaacal -ay / shay: (v) complain (kom-playn); complain against; express grief

3

calaacal -calaacasha: (n) palm (paam) ~ sacab, baabaco

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si cataabid ah u hadal, cataw, cabo.

2

calaacal -ka: (magac, lab, keli) hadal cataabid ah ku hadlid. Dh: cataabid, cabasho.

3

calaacal -sha: (magac, dhedig, keli) gacanta inteeda bogga ah ee wax lagu qabsado, faruhuna ku yaalliin. Calaacasha ayay qodaxi iga mudday. Dh: sacab, baabaco.

4

calaacal-sha: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo xoolaha dhiigga ka nuugta oo bahda dirxiga lagu tiriyo. Dh: culaacul.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: calaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalandal-ka)

2

Tallaabo-baradka dhallaanka.

waa la naqliyay ✓

1

dalandal¹: m.l 1. D. ah: ilmo socod barad. 2. la-mid: dalandalid.

2

dalandal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Ilmo, socod barasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. staggering, tottering

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tallaababbaradka dhallaanka. Dh: socodbarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: staggering, tottering

2

lx: dalandal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: dalandal

waa la naqliyay ✓

1

(Galangal-ka)

2

Soo noqnoqodka roobka iyo dabaylaha.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabayl qabow oo ka soo horreysa roobka; saxansaxo.

waa la naqliyay ✓

m. n. windy ~ showery weather

waa la naqliyay ✓

name-m roller, windy ~ showery weather

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel madhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: windy ~ showery weather

2

lx: galangal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: galangal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maclaqad.

waa la naqliyay ✓