qal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qal
(Qal-ka)
Labada fuq oo afka midkood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qal
qal¹: m.l (-lal, m.l) Labada fuq ee afka middood; daan.
qal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qal
f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo. m.f.dh, qalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qal
m. n. jaw
qal v. cut the throat of, slaughter; skin; operate on (surgically)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qal
-ay / qashay / qaleen / qalnay: (v) 1. slaughter (is-loo-ter); butcher (bu-jar) -gawrac. 2. operate surgically; perform medical surgery
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qal
(fal) gawrac oo qoorta ka goo.
qal: (fal) neef la gawracay haragga ka bixi oo kala dhigdhig. Anu waan gawracaye adna qal. Dh: jarjar.
qal: (fal) meel xanuunaysa jeex oo inta bugta ka jar. Ninka fiixda ka qal. Dh: jar, goo.
qal: (fal) indho aan wax arkayn xuubka ka qaad oo araggii u soo celi. Odayga isha ka qal. Dh: fiiq, jeex, bixi.
qal -ka: (magac, lab, keli) labada fuq oo afka midkood. Qalka hoose ayaa lagu dhuftay Dh: fuq, gafuur.
qal-ka: (magac, lab, keli) qarqarka sare ee jidhka. Markuu na arkay ayuu qalka la soo kacay. Dh: qarqar.
qal -ka: (magac, lab, keli) gal wax lagu rito. Billaawaha qalka ha ka saarin. Dh: buqshad, gal.
qal -ka: (magac, lab, keli) caleenta ku dahaadhan naaska arabikhida. Xasiidda qalka ku dub oo ha ka diirin.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Qal
Qalka kore ama kan hoose sida qalabka: qabatada, qallac-bireedka, baanadaha afka fura ama fanaxda leh, dhuunwareejiyaha iwm.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qal
a: roobsugow, xaraaradow
de: prickly heat, itchy skin irritation ~ rash (caused by heat)
lx: qal
pd: (-ga)
ps: n-m-cmp
key: qal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aalad
(Aalad-da)
Alaabo wax lagu qabsado; qalab; hub.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaladeyn
(Aaladeyn-ta)
Aalad u yeelid; qalabayn; hubayn; qurxin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abeeso-lugaley
(Abeeso-lugaley-da)
Jaad halaqa ka mid ah oo qallajisaha waaweyn lagu tirsho oo afar addin iyo dabo dheer iyo harag adag leh; masolugaley, riyannuug.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abley
(Abley-da)
Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abqo
(Abqa-da)
Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adayg
(Adayg-ga)
Aan jileec ahayn; qalleyf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adkaan
(Adkaan-ta)
Jileecdarro; qallafsanaan; kakanaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alaab
(Alaab-ta)
Qalabka wax lagu qabsado; alaabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alaal
(Alaal-ka)
Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alaalabbaq
(Alaalabbaq-a)
Biqid aan aqoon ku dhisnayn; baqdin qalo keento; malabbaq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baabuur
(Baabuur-ka)
1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.
2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Babbis
(Babbis-ka)
Qalab inta badan, caw midabyo badan laga tidco oo daab leh, oo dabka lagu belbeliyo ama kolkii la kululaado laysku babbiyo; wixii dabaysha kiciya oo xiisad u yeela oo dhan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baqbaq
(Baqbaq-a)
1. Dhegdhegga indhaha buka ama aan nadiifka ahayni yeeshaan; fiish; dhalxan (baqbaq qoyan), xafajo (baqbaq qallalan).
2. Xabagta gabowdey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bastoolad
* (Bastoolad-da)
Qalab yar oo fudud oo xabbado ka dhacaan oo gacan keliya lagu qaado oo lagu nishaabo oo lagu rido.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beer
1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).
2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beerjileec
(Beerjileec-a)
Naxariis; jimic; raxmad; qalbijileec; beernugeyl.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biladdaye
(Biladdaya-ha)
1. Dhalo gaar ah oo xalleef ah, oo inti dhinaca hoose wax laga marshey, daruur ku wareegsanna loo yeelay, la iska arko; mandarad; muraayad.
2. Qalab sida dhuunta u samaysan, oo wixii aad u fog, sida xiddigaha, lagu dhugto oo soo dhoweeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Billaawe
(Billaawa-ha)
Qalab bir ah oo raggu dhexda ku xirto; toorrey; magli; abley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birjeeb
(Birjeeb-ka)
Qalab birlab ah oo biraha kale lagu jaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birjiko
(Birjika-da)
Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, weelasha wax lagu karsana hayo la kor saaro; burjiko; girgire; baabuur; markab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aqal
(Aqal-ka)
Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aqal
m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aqal
m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aqal
m. n. house, hut
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aqal
-ka: (n) house (hows); home
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aqal
-ka: (magac, lab, keli) dhismo dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; dhisme aadanahu ku dhex noolyahay, gabbaad na uga ah dhaxanta, roobka iyo milicda. Aqal waa ka aakhiro. Dh: guri, hoy. daar, baro, min.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aqal
de: house, hut
lx: aqal
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: aqal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qaal
(Qaa-sha)
(dhir, dhegaha xoolaha) Inta kor u baxa haddana soo go'a, ama isa soo laallaadsha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaal
m.dh 1. Laamaha cardunka ah ee ka soo baxa dhir roob ku da'ay. 2. Dhegaha ariga. 3. la-mid: qaali.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaal
f. n. dangling item, something upright and slender that is bent over
qaal [feminine] n. (adj.): expensiveness; expensive
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qaal
-ah: (adj) expensive (ikis-peen-siv) ~ see also [eeg] qaali
qaal -ka: (n) expensiveness (ikis-peen-siv-nes)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaal
-sha: (magac, dhedig, keli) caleenta dhirta ama dhegaha xoolaha inta kor u baxda haddana hoos u laadlaadsanta. Dhegta qaasha ka jar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qale
m. n. butcher
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qale
-qalaha: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasy with strangers ~qalo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qale
de: butcher
lx: qale
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: qale
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qalo
(Qala-da)
Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qalo
qalo¹: m.l Hal neef oo baadi ah.
qalo²: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.
qalo³: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qalo
qalo¹: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.
qalo²: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho. m.f.dh, qalasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qalo
v. slaughter for oneself; sacrifice
qalo [feminine] n., [abstract] feeling of being a stranger, awkwardness
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qalo
-qalada: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasiness with strangers ~ qale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qalo
(fal) iskaa wax u gawraco oo birayso. Neefkaas adaa iska lehe qalo oo karso. Dh: gawraco, birayso.
qalo: (fal) neef laguu gawracay adu googooso oo jarjaro. Anu waan kuu gawracaye adna galo. Dh: jarjaro, googooso.
qalo-da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafka iyo hugunka ka dhasha xoolo badan oo meel isugu yimid. Dixdu maanta way galo badnayd. Dh: buuq.
qalo -da: (magac, dhedig, keli) is ururinta iyo cidloodka ku dhaca qof dad ku cusub la jooga. Wiilka martida ahi qalo yuuna dareemine u sheekeeya. Dh: waadaal, qalood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qawl
(Qawl-ka)
1. Baarka geedka, hadba inta curdanka ah oo kol soo dhalata oo soo kudda; wade.
2. Hadal; erey; tiraab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qawl
qawl¹: m.l 1. Curdanka baarka geedaha ka soo baxa. 2. Hadal; erey. 3. Q. leh: qof axdi leh. 4. Cabbitaan qof jirran afka loogu shubo; kawl.
qawl²: f.g/mg1 (-wlay, -wshay) 1. (f.g) Cid jeenan siin. 2. (f.mg) Hadal dhihid. 3. (f.mg) Curdan bixin (geed). 4. (f.mg) Si wanaagsan u korid (ubad, geel iyo wixi lamida.).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qawl
m.l 1. Curdanka baarka geedaha ka soo baxa. 2. Hadal; erey. 3. Q. leh: qof axdi leh. 4. Cabbitaan qof jirran afka loogu shubo; kawl.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qawl
m. n., [collective] young shoots of a tree
qawl v. put forth shoots, germinate, sprout
qawl m. n. word, statement; pledge, word of honor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qawl
-ka: (n) 1. something spoken; speech (ispiij)-, word (woordh). 2. an assurance or a promise; word (woordh). Ex: qawlkiisa wuu dhawraa; he keeps his word
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qawl
-ka: (magac, lab, keli) qof axdi iyo ballan leh.
qawl -ka: (magac, lab, keli) cabbitaan qof jirran afka loogu shubo. Dh: kawl
qawl -ka: (magac, lab, keli) erey keliya oo lagu dhawaaqo. Aamus oo yaanu qawl kaa soo bixin. Dh: erey, kalmad.
qawl -ka: (magac, lab, keli) hadal xilkasnimo oo lagu kalsoonaado. Qawl keliya ha la isku ogaado. Dh: hadal,
qawl -ka: (magac, lab, keli) tigaad gu'samaadka baxda oo ay xooluhu cunaan oo u eg salaadka way nugushahay oo horay ayay u engegtaa.
qawl -ka: (magac, lab, keli) eeg qaji.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qayl
(Qayl-ka)
Dameer yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qayl
m.l (-lal, m.l) Dameer yar oo lab.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qayl
m. n. donkey foal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qayl
-ka: (magac, lab, keli) dameer yaroo aan weli la rarin. Dh: burris.
qayl-sha: (magac, dhedig, keli) dameer yar oon weli rimin. Qaysha yar dameeraha ka soo reeb.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qayl
cf: dameer
de: donkey foal
lx: qayl
pd: (-ka Pl: qaylal (ka))
ps: n4-m
key: qayl
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aal
aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.
aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aal
f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aal
f. n., [adverb] slowly, gently, carefully
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aal
(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bal
1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.
2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bal
inter. allright, ok, well, just, now, uh
bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAL
(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.
N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.
N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.
N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bal
(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying
bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bal
(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.
bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.
bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.
bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.
bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cal
(Cal-ka, Ca-sha)
1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.
2. Dhagax; shiid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cal
cal¹: m.l Baadiye jiq ah.
cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cal
cal¹: m.l Baadiye jiq ah.
cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cal
f. n./m: rocky mountain; stone, rock
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cal
-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.
cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cal
de: rocky mountain; stone, rock
lx: cal
pd: (-ka ~ /sha)
ps: n1-f/m
key: cal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dal
(Dal-ka)
Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dal
dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.
dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dal
m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dal
m. n. country, land, territory, state
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dal
-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dal
Paese
Country
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dal
-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fal
(Fal-ka)
1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.
2. Waxqabad; samays; yeel.
3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid
Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fal
Action
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fal
v. do, act
fal v. plow the earth
fal v. put a spell on, work magic
fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fal
-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir
fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fal
(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.
fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.
fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.
fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.
fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.
fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gal
(Gal-ka)
1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.
2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.
3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.
4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.
5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gal
gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.
gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).
gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gal
gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.
gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).
gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gal
v. enter, go into ~ inside; join
gal v. commit
gal vl. n. act of entering; entrance
gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard
gal m. n. pond
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gal
-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)
gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book
galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)
gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)
galka bistooladda: (n) holster (howlistar).
galka toorreyda: (n) sheath (shiith)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
GAL
Fascicolo File
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Gal
Cartella; fascicolo
Cover; file
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gal
(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.
gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.
gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.
gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Gal
Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.