qaji — Macnaha & Turjumaada

1

-da: (magac, dhedig, keli) madax duuban oo barbaridu bixiso oo iniinyuhu ku jiraan inta uu akhtarka yahay ee aanu weli casaan. Qaji kulul ayay cuntada ku dartay walaashay maanta. Dh: barbari.

2

qaji-da: (magac, dhedig, keli) baarka hore ee curdiga ah ee laamuhu marka ay roob helaan ay bixiyaan. Inta qajida ah laanta iiga soo goo. Dh: curdin, fadhaq, yurub. Li: gaalaw.

3

qaji -da: (magac, dhedig, keli) dullaha ama wadhfaha inta laadlaadda ee dhuuban ee darifka lagaga sameeyo. Dullaha qaji dheer u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xishoo oo ilnugayl ha kugu dhaca. Aragsan way ilnugushahay oo way ka qajilaysaa. Dh: sheex.

2

qajil: (fal) qof afka ku taag oo wuxuu yidhaaba ka daba dheh; cid kale isku hadal ekeysii. Dh: ganjil, canjil.

waa la naqliyay ✓

/balaash/ (v) 1. wajiga oo guduuta (qajilaad ama xishood awgeed) e.g. She blushed with shame. (n) 2. boolbare wajiga lugu guduudiyo.

waa la naqliyay ✓

/dhiskonsert/ (v) ka qajilsiin, shaki ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

/immodist/immodesty; (adj) xishood darro (aan qajilayn).

waa la naqliyay ✓

/owvar-oo/ (v) ka qajilid xushmo darteed (aad u xurmayn ilaa laga baqo).

waa la naqliyay ✓

/ritayrin/ (adj) 1. qajilaad badan (dadka ka qajila) 2. hawl-gabid (hawl-gab noqosho).

waa la naqliyay ✓

/self-konshas/ (adj) qajilsan (iskiis-u qajilsan, siiba dadka hortooda ka baqa).

waa la naqliyay ✓

/shiipish/ (adj) qajilsan (yaxyaxsan).

waa la naqliyay ✓

/shay/ (adj) 1. xishoonaya, sheexaya, qajilsan (v) 2. ka baqasho.

waa la naqliyay ✓

/timidh/ (adj) fulay ah; qajilaad badan; biiq.

waa la naqliyay ✓

/timidhity/ (n) fulaynimo; qajilaad badni.

waa la naqliyay ✓

/timaras/ timorously; (adj) fulay ah; qajilsan; fiigsan.

waa la naqliyay ✓

/anabaasht/ (adj) aan xishoon (aan qajilin).

waa la naqliyay ✓

(adj) shameless (sheeym-les); immodest (jm-mo-dhesiy impudent (impiye-dhant)-, brazen (bareey-zen) ~ edeb daran; aan qajilayn

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) cadka yar ee laga jaro wiilasha cisilkooda marka la gudayo; buuryada laga gooyo marka carruurta la gudayo. Bushka waxaygu riday gaaladii, balagga dheerayde. Dh: ballanjo, hanjaf, baaro, yuub, beejo, qolof.

2

balag -ga: (magac, lab, keli) biraha yaryar ee lagu qurxiyo billaawaha kana laadlaada ee shanqadha.

3

balag -ga: (magac, lab, keli) hilqado dumarku dhegaha ka soo laalaadiyaan oo balballaadhan. Kuusha caarrey carruuruhu ba way sidtaan ee aaway balaggii, billaawaha ragga u ekaa?

4

balag -ga: (magac, lab, keli) laamaha dhirta iyo daaqa curubta ah. Balag buu adhigii daaqay. Dh: fiil, qaji, curub, faraq, curdin.

5

balag -ga: (magac, lab, keli) shay cid wax loogu akhriyo ama loogu qabto oo dhaqankiisa saamayn ku yeesha. Balag baa loo lulaya wiilka. Dh: fal, maddiido, sixir.

6

balag -ga: (magac, lab, keli) walax ka samaysan maar midab dahabi ah leh oo kuusha halka ay ku soo afjaranto ee soo marta dhanka laga lulo. Balag bay kuusha ku xidhay.

7

balag -ga: (magac, lab, keli) xawlallabiga ka aan qaradka noqon weli ama aan iniiyaysan. Xawlalabigu waa balag weli. Li: qarad.

8

balag -ga: (magac, lab, keli) qorraxda oo xiddigga meerayaasha xuddunta u ah oo raadka weyn ku leh nolosha koonka. Dh: cadceed, qorrax, orrax. balal -ka: (magac, lab, keli) ololka ka baxa dabka huray. Balal kaga keen dabka aad afuufayso. Dh: belel, balbal.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dadka tuugtuug; hadba qof bari oo isu mar in badan. Barbari dadka bal inay wax ku siiyaan.

2

barbari: (fal) (is ~) is barbari, dhinac isu badi. Isbarbari yaan lagu jiidhine.

3

barbari -da: (magac, dhedig, keli) geedgaab kulul, khudradda ka mid ah, lagu geedeeyo cuntada, leh iniinyo yaryar oo afka ku guba. Barbare ninkii beerta bay gubtaa. Dh: qaji, basbaas.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cabsi iyo qajilaad la'aan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad xanuunnada nafsiga ah lagu tiriyo oo aanu qofku dadka kale, toos u wajihi karin ama aanu aragtidiisa toos u dhiiban karin. Dh: sheex, xishood, qajil, khajil.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sheex iska dareemid. Dh: qajilid, khajilid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sheex dareemid. Dh: qajilid, khajilid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xishood; sheex; qajil: khajal.

waa la naqliyay ✓

1

(Aji-ga)

2

1. Dhalad ah; gob; xor.

3

2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (aji, m.dh) 1. Qof nasab wanaagsan ka soo jeeda. 2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (aji, m.dh) 1. Qof nasab wanaagsan ka soo jeeda. 2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

m. n. important person, high-caste

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dadka, intooda dhaladka ah ama nasabka wanaagsan ku aroorta. Aji fal dhiman lama tuso.

waa la naqliyay ✓

1

de: important person, high-caste of traditional social standing

2

lx: aji

3

pd: (-ga ~ -da)

4

ps: n7-m

5

key: aji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: boji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin. m.f.dh, bajin.

waa la naqliyay ✓

v. scare, frighten

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) frighten (fareeyten); scare (iskeer); fill with fear cabsii. Syn: alarm, terrify, terrorize, startle, panic.

waa la naqliyay ✓

(fal) handadaad cabsi gelin ku jirto, cid kale ku samee. Baji cadawga beerka u dhigoo baraq na ha u yeelan. Dh: cabsii, didi. Li: dhiirri.

waa la naqliyay ✓

1

de: scare, frighten rw: baq

2

lx: baji

3

pd: (bajiyey)

4

ps: v2a=

5

key: baji

waa la naqliyay ✓

1

(Laji-da)

2

Aleel yaryar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small shells used for ornamentation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aleel yaryar. Laji ayaan soo ururiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: lajo (/da) [n6-f]

2

cf: aleel

3

de: small shells used for ornamentation

4

lx: laji

5

pd: (-da)

6

ps: n7-f-col

7

key: laji

waa la naqliyay ✓

1

qadi¹: m.l la-mid: qadow (1).

2

qadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: “Naagtii baa carruurta iga qadisay.”

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: Naagtii baa carruurta iga qadisay. m.f.dh, qadin.

waa la naqliyay ✓

v. fail to give someone what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

waa la naqliyay ✓

1

(Kadi) May, S Emelianthe panganensis (Engl.) Danser. Loranthaceae.

2

C Erianthemum aethiopicum Wiens & Polhill. Loranthaceae.

3

S Englerina ramulosa (Sprague) Loranthaceae.

4

S, May Plicosepalus curviflorus (Oliv.) van Tiegh. Loranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give nothing; send someone away empty-handed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid cunno la'aan ku barii. Li: dbergi.

2

qadi: (fal) wax inuu helo ay ahayd ha siin oo u diid. Li: sii.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hungee

2

de: fail to give s.o. what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

3

lx: qadi

4

pd: (qadiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qadi

waa la naqliyay ✓

1

(Qani-ga)

2

Hodan; tanaad; maalqabeen.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Q. ah: qof maalqabeen ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Q. ah: qof maalqabeen ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. rich man, wealthy person

waa la naqliyay ✓

riche.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) rich (rzy); wealth (wel-thi) ~taajir

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof xoolo badan haysta Adeerkay waa nin qani ah. Dh: hodan, maalgabeen Li: caydh, faqiir.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: rich man, wealthy person

3

lx: qani

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: hodan, tanaad

7

key: qani

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel aan laga arki karin gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel aan laga arki karin gelin. m.f.dh, qarin.

waa la naqliyay ✓

v. hide, conceal

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) hide (haaydh); conceal (kon-siil); cover up (kavar ap) ~ xasee, dabool

waa la naqliyay ✓

(fal) dadka ka khabbee; meel aan la arkayn geli; ha sheegin. Dh: sheel, khabbee.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide, conceal

2

lx: qari

3

pd: (qariyey ~ qarshey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qari

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: qixi.

waa la naqliyay ✓

v. evacuate; cause to flee

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) displace from a threatened or dangerous area; evacuate (i-vaa-kuweeyt) ~ qixi

waa la naqliyay ✓

(fal) dad xoog ku rar adoo ka cabsiinaya. Dadka qaxi oo meelo kale ha u guuraan. Dh: barakici,

waa la naqliyay ✓

1

a: qixi

2

de: evacuate; cause to flee

3

lx: qaxi

4

pd: (qaxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qaxi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: weji.

waa la naqliyay ✓

m. n. face

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) face (feeys) ~ weji, fool

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) inta hore ee madaxa ee u dhaxaysa dhegta midig illaa dhegta bidix iyo gadhka illaa foodda. Gabadhani way waji qurux badan tahay. Dh: weji. Wa: wejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: face

3

initial: w

4

lx: waji

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

see: weji

8

key: waji

waa la naqliyay ✓

1

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho.

2

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho. m.f.dh, xajiyid.

2

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho. m.f.dh, xajin.

waa la naqliyay ✓

1

v. go on ~ complete the pilgrimage to Mecca

2

xaji v. grasp firmly, grip, hold on tight

waa la naqliyay ✓

1

-yey I say: (v) perform a pilgrimage to Mecca

2

xaji -yey / say: (v) hold strongly or firmly; seize firmly with the hand; grip (girip)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xajka teg, xashka soo gudo. Xoolo wad haysaaye orodoo xaji. Dh: xaj.

2

xaji: (fal) gacanta ku hay oo ha sii dayn; bu faradakaw. Lacagta xaji yayna kaa dhicine.

waa la naqliyay ✓

1

(Qanjir-ka)

2

Mid kamid ah, cadad ciiddaas ah oo qaab walbaba leh oo kuwa aad u yaryar iyo kuwo waaweynba leh oo oogada ku jira: dhiigga bay inta wax ka soo soocaan oo waxaas si gaar ah u farsameeyaan, dhacaanno hor leh oo oogadu u baahan tahay ka soo saaraan.

waa la naqliyay ✓

1

qanjir¹: m.l 1. Cad yar jirka nafleyda ku yaal oo dhala dheecaano uu jirku u baahanyahay. 2. Q. ah: qof aan shakhsiyad wanaagsan lahayn. 3. la-mid: qanjirid. la-mid: qanjidh.

2

qanjir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Badar siiba digir karis xumo awgeed bislaan waayid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cad yar jirka nafleyda ku yaal oo dhala dheecaano uu jirku u baahanyahay. 2. Q. ah: qof aan shakhsiyad wanaagsan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. gland

2

qanjir v. be improperly cooked ~ under-cooked

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) gland (galaandh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ee qanjidh.

waa la naqliyay ✓

غدة

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la sameyn lahaa dib u dhigid ama iska deyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la sameyn lahaa dib u dhigid ama iska deyn. m.f.dh, baajin.

waa la naqliyay ✓

v. postpone

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) 1. postpone (poost poon); put off; defer (di feer) ~ daahi, raaji. 2. suspend (ses peendi) Ex: shirka baaji! suspend the meeting!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhici lahaa, maaro u hel; dib u dhig. Martida waa la casuumaye, safarka ha laga baajiyo. Dh: nagee, jooji.

2

baaji: (fal) jebi ballan xidhnaa. Ballantiyo axdiga baajiyay beenta igu waasho.

3

baaji -da: (magac, dhedig, keli) kala jeedista labada gees ee lo'da qaarkeed. Saca baajida leh hardida kuma fiicna.

waa la naqliyay ✓

1

de: postpone

2

lx: baaji

3

pd: (baajiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: raaji

6

key: baaji

waa la naqliyay ✓

1

(Bajin-ta)

2

Baqdin gelin; cabsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baji.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bojin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. fright; deterrent; deterrent weapon; missile

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of frightening someone ~ see also [eeg] baqin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, cabsi gelin; handadaad hadal la socdo. Beesha bajinta ka daaya. Dh: cagajuglayn, didin, cabsiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: fright; [fig.] deterrent; deterrent weapon; missile

2

lx: bajin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f

5

key: bajin

waa la naqliyay ✓

1

(Bajis-ka)

2

Jid cusub oo dhowaan-dhalad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Jid cusub oo dhowaan dhalad ah. 2. la-mid: bajin².

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): recent construction; newly built (road), recently opened (well)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bajin.

2

bajis: -ka: (magac, lab, keli) waddo cusub; jid dhowaan samaysmay. Bajiska meeshaa ka baxa geela mariya.

3

bajis -ka: (magac, lab, keli) qof itaal iyo laxaad weyn; ruux dhammaystiran. Bajis iyo bowdo weyn baa, barta lagu dhaqaa.

4

bajis -ka: (magac, lab, keli) meeraha labaad ee cadceedda ku wareega una dhexeeya dhulka iyo xiddigta Sahra. Bajis saaka waaberigii bay bildhaanteedii muuqatay. Dh: xiddigta waaberi, waxaraxidhxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: recent construction; [atr.] newly built (road), recently opened (well)

2

lx: bajis

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bajis

waa la naqliyay ✓