qado — Macnaha & Turjumaada

1

(Qada-da)

2

Cunnada weyn oo harkii la cuno; harimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno. qafaal¹: m.l 1. Si xoog ah oo cid loo kaxeeyo si dano laga lahaa loogu fushado. 2. Meel dhir lahayd oo la baneeyo si beer looga dhigto.

2

qafaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid xoog ku kaxayn si dan laga lahaa loogu fusho. 2. Meel dhir ka bannayn si beer looga dhigo. m.f.dh, qafaalid.

waa la naqliyay ✓

f. n. lunch, noon meal

waa la naqliyay ✓

-qadada: (n) lunch (laanj); midday meal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cunnada duhurka la cuno. Ramadaanka qado waa la illoobaa. Dh: hadhimo, harimo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: quraac, casho

3

de: lunch, noon meal

4

lx: qado

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: qado

waa la naqliyay ✓

غدَاء

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel yiil meel kale geysasho. 2. Wax milkintooda la wareegid. 3. Talo, fikrad, dawo iyo wixi lamida ku dhaqmid. 4. U q.: wax si gaar ah u aqoonsasho, u malayn. 5. Naag guursasho. 6. U q.: wax,wax kale ku gudasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel yiil meel kale geysasho. 2. Wax milkintooda la wareegid. 3. Talo, fikrad, dawo iyo wixi lamida ku dhaqmid. 4. U q.: wax si gaar ah u aqoonsasho, u malayn. 5. Naag guursasho. 6. U q.: wax,wax kale ku gudasho. m.f.dh, qaadasho.

waa la naqliyay ✓

Carry

waa la naqliyay ✓

v. take for oneself, accept, borrow, adopt

waa la naqliyay ✓

1

-qaatay / qaadatay: (v) take (teeyk) and place under one's care.

2

u qaado -qaatay I qaadatay: (v) believe or suppose mistakenly

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhulka yaal kor u hinjiso. Maradi halkaa taallay, Caashaa qaadatay: Li: dhig.

2

qaado: (fal) xil iska aqbal oo masuul nogo, xil dusha u rido. Xilka laguu doortay qaado waa sharafe.

3

qaado: (fal) deeq ama hadiyad lagu siiyay la teg. Tukaanka joonyad bariis ah ka qaado.

4

qaado: (fal) gabadh la teg oo guur u kaxayso Gabadha qaado oo meel wanaagsan deji. Dh: kaxayso.

5

qaado: (fal) hadal waano ah yeel: oggoloow oo maqal wax lagu leeyaha. Waanada waalidkaaga qaado. Dh: yeel. Li: diid.

6

qaado: (fal) u dulyeelo oo samir. Gardarrada walaalkaa qaado. Dh: xammil.

waa la naqliyay ✓

1

de: take for oneself, accept, borrow, adopt

2

lx: qaado

3

pd: (qaatay / qaadatay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qaado

waa la naqliyay ✓

1

(Qadow-ga)

2

Geedo jaadad badan ah oo yaryar oo kuwa waaweyn korkooda ka baxa oo ka magoola; dhillowyahan.

waa la naqliyay ✓

1

qadow¹: m.l 1. la-mid: qadi 2. Geed yar oo jaadad badan ah dhirta waaweyn korkooda inta ka baxa magoola. 3. Cagaar ay yeeshaan geedaha qaarkood xilliga kaliisha.

2

qadow²: f.mg1 (-dway, -dowday; -dwi) Geed qadow bixin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] parasitic plant species

waa la naqliyay ✓

1

(Gadu) N&Og Boscia coriacea Pax. Capparidaceae.

2

N Boscia mossambicensis Klotzsch. Capparidaceae.

3

C Maerua glauca Chiov. Capparidaceae.

4

N Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

5

N Maerua aethiopica (Fenzl)0liv. Capparidaceae.

6

N Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

7

N Maerua macrantha Gilg. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f edible fruits of parasitic plant sp., stands for beauty

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) eeg qadaw.

2

qadow -ga: (magac, lab, keli) cudur yar oo haragga ku dhaca siiba luqunta iyo ageheeda oo cadcaddaan u yeela. Nadaafadxumadu faafidda qadowga qayb ayay ku leedahay. Dh: caar, cambaarcad, qawed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhilowyahan

2

de: parasitic plant sp.

3

lx: qadow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-col

6

key: qadow

waa la naqliyay ✓

1

(Qarda-da)

2

1. Wax maal ah oo qofka la siiyaa soo celiyo, waqti lagu heshiiyey oo laysla og yahay; amaah.

3

2. (dhul, beer) aan la falin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhul keyn ah oo aan waddo lahayn. 2. Miro aan weli bislaan. 3. Wax amaah ahaan loo qaato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhul keyn ah oo aan waddo lahayn. 2. Miro aan weli bislaan. 3. Wax amaah ahaan loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. loan

2

qardo [feminine] n. uncultivated place, fallow land

waa la naqliyay ✓

(Gardo) S Rhyncosia minima (L) DC. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-qardada: (n) food materials borrowed and returned as same materials, such as sugar, maize or flour

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ris ah oo aan weli la qodin. Lo'da qardada ku eeg oo caleenta ka ilaali. Li: gefo, masno.

2

qardo-da: (magac, dhedig, keli) amaah yar oo qof la silyo oo uu soo celiyo. Qardo ayaan walaalkay ka qaatay. Dh: casayn, amaah.

3

qardo -da: (magac, dhedig, keli) dhul qarfo ah oo aanay waddo marin. Qardada dhex jibaax waddo ma jirtee. Dh: qarfo, qarfe.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Dhul, qayb go'an cabbirasho.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo ri' garbaha illaa sakaarka ku leh midab ka duwan midabka jidhka kale.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaanuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhilowyahan-ka)

2

Qadow.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibjirid-da)

2

1. Habeen dhan qadoodi ku seexad.

3

2. (xoolo) dibad ku baryid; dibboodid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibjirya-da)

2

Habeen dhan oo qadoodi lagu seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Garceesaan-ka)

2

Geed sida qadowga dhirta ka kor baxa oo la ganacsado; wax baa lagu midabeeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanfaafurya-da)

2

Inta aan cunnada weyn (qado, casho) ama cayaarta dhabta ah la gaarin, kuwa lagu sii sugo; halaqjaflaha cunnada; dheeldheelka hore.

waa la naqliyay ✓

1

(Harima-da)

2

Cunnada weyn oo maalinta kalabbarkeeda la cuno; qado.

waa la naqliyay ✓

1

(Qadeyn-ta)

2

Qado cunid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qadoodi-ga)

2

Cunno ka qatanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qatin-ka)

2

Inta wax laga qado ama laga qadi karo; labo waqti oo wax la cuno ama la cabbo, muddada u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Soon-ka)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tooda sagaalaad oo u dhexaysa Gasayar iyo Soonfur, oo gudeheeda la soomo.

3

2. Tiirarka Islaamka, kan afraad, oo Muslinka faraya, in bisha Soon soddonkeeda maalmood, wax la cuno iyo wax la cabboba laga soomo oo laga dheeraado.

4

3. Qadoodi, hamuun; ~ Soonqaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Maliin. 2. Qado. 3. Meel aqalka ka mid ah, si gaar ah loo goglay, oo ilmaha dhashay la seexiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qado. 2. la-mid: dharaarasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid qado siin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qatooyada habeen dhan la qado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Faro ka faraha laga qado; dayrin. la-mid: aadidda cid arakalabbax (2).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Qado cunid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) Qado bixin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cuntada harkii la cuno; qado. 2. Wax jirro awgeed loo takooro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidib-dhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaa-landarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

waa la naqliyay ✓

1

qad¹: m.l Labaq., saddexq. iyo wixi lamida: xoolo aan biyo cabbin laba maalmood, saddex maalmood iyo wixi lamida.

2

qad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax la qaybsanayey wax ka waayid. 2. Cuntocunid la'aan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax la qaybsanayey wax ka waayid. 2. Cuntocunid la'aan. m.f.dh, qadid.

waa la naqliyay ✓

m. n. domestical animal ~ person that has not eaten ~ drunk water

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (n) miss a meal, especially a supper meal; be without food or drink

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cunto la'aan bari; waxba ha cunin. Martida caawa u qad.

2

qad: (fal) nasiib ha u yeelan oo seeg. Baashaal bunka ka qad.

waa la naqliyay ✓

1

de: domestical animal ~ person that has not eaten ~ drunk water Compounded with numbers

2

lx: qad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-expr

5

xe: person who has not eaten for three days

6

xv: saddexqad

7

key: qad

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) hilbo googa'an oo aan badnayn oo la isku keeno. Wallee culimo sheekheed wataan cado la siin waayin. Cado keliya waataan ka dhigay currubtii reerkaase. Dh: hilbo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - daado.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho. m.f.dh, gadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. buy (for oneself)

2

gado v. rub out, erase

waa la naqliyay ✓

-gatay / gadatay: (v) purchase (peerjas); buy (baay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iibso wax. Gado kabahan way qurxoon yihiine.

2

gado: (tilmaame) ahaanshaha wax isku mid ah da ahaan. Labo nin oo isku gado ah baad tihiin. Dh: asaag, fil, da'.

3

gado -ha: (magac, lab, keli) da'da iyo fac ahaan inta uu qof ama wax kale yeelan karo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hada-da)

2

(Hadaayad, Hayaayad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geeri. 2. la-mid: hadaayad.

waa la naqliyay ✓

f. n. lid, cover

waa la naqliyay ✓

-hadada: (n) lid (liidh); cover (kaver) ~dabool

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; dawga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo. Dh: hanuun, hadaayo, hadaayad.

waa la naqliyay ✓

1

de: lid, cover

2

lx: hado

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: hadaayad

6

key: hado

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) calaamad muuqata oo wax lagu garto. Mogolo mooyee mado ma dilo may yidhaahiin, duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

2

mado -ha: (magac, lab, keli) rajo laga qabo meel ama arrin. Mado la'aan meel lama maro.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaba-da)

2

Geed leh caano iyo qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kale oo badan laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

qabo¹: m.dh 1. (botani) Geed leh caano, qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kaleba laga sameysto. 2. Weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la xoolayn. 3. Weel qabo ka samaysan.

2

qabo²: f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax gacan ku dhigid. 2. (f.g) Dhul, dad iyo wixi lamida hub ku hanasho. 3. (f.g) Cid fal xun ku kici lahayd ka celin. 4. (f.g) Shaqo fulin. 5. (f. g) Meel aadid. 6. (f.mg) Is q.: arrin iyo wixi lamida oo lagu kici lahaa ka harid. 7. (f.mg) Laba qof ama ka qabsad badan iska hor imaasho. 8. (f.mg) Is q.: laf jabtay xiriirsamid.

waa la naqliyay ✓

1

qabo¹: m.dh 1. (botani) Geed leh caano, qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kaleba laga sameysto. 2. Weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la xoolayn. 3. Weel qabo ka samaysan.

2

qabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax gacan ku dhigid. 2. (f.g) Dhul, dad iyo wixi lamida hub ku hanasho. 3. (f.g) Cid fal xun ku kici lahayd ka celin. 4. (f.g) Shaqo fulin. 5. (f.g) Meel aadid. 6. (f.mg) Is q.: arrin iyo wixi lamida oo lagu kici lahaa ka harid. 7. (f.mg) Laba qof ama ka badan iska hor imaasho. 8. (f.mg) Is q.: laf jabtay xiriirsamid. m.f.dh, qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. catch hold of, detain, arrest; hold; take; seize; do; go to; be married to; intervene in

2

qabo [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

[KABO, GABO] Euphorbia longispina 04

waa la naqliyay ✓

(Gabo) C Euphorbia longispina Chiov. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-qabtay / qabatay / qabteen / qabanay: (v) 1. catch (kaaj); capture (kap-jar); seize (siiz); overtake (over-teeyk). Ex: bannooniga qabo; catch the ball 2. hold up (hooldh ap); grasp (garaasp). 3. do (dhuu); Ex: shaqo fiican buu qabtay; he did good work.

2

kala qabo: (v) 1. separate and keep apart. 2. break up a fighting ~ kala celi

3

u qabo: (v) 1. assist (a-siist); help (heelp) 2. hold for someone; reserve (ri-zeerv)

4

qabo -qabada: (n) name of a plant

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jooji oo socodka u diid.

2

qabo: (fal) bedbaadi oo ka jooji. Ilmaha dabka ka qabo.

3

qabo: (fal) ku dheg oo gacanta ku hay. Kitaabka ii qabo.

4

qabo: (fal) soco oo teg. Baabuur raac oo miyiga qabo. Dh: aad, ambabbax.

5

qabo: (fal) hawl fuli oo samee. Nin kastoowba shaqadaada qabo. Dh: yeel, fal.

6

qabo -da: (magac, dhedig, keli) haan weyn oo ballaadhan; weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la isticmaalin. Intuu haanta qabada ah qaarka sari bannaan yahay, daarkuna qabyada yahay.

7

qabo -da: (magac, dhedig, keli) geed weelasha laga tosho oo caano iyo qodax leh. Intuu haanta qabada ah qaarka sari bannaan yahay daarkuna gabyada yahay.

waa la naqliyay ✓

1

qadi¹: m.l la-mid: qadow (1).

2

qadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: “Naagtii baa carruurta iga qadisay.”

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: Naagtii baa carruurta iga qadisay. m.f.dh, qadin.

waa la naqliyay ✓

v. fail to give someone what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

waa la naqliyay ✓

1

(Kadi) May, S Emelianthe panganensis (Engl.) Danser. Loranthaceae.

2

C Erianthemum aethiopicum Wiens & Polhill. Loranthaceae.

3

S Englerina ramulosa (Sprague) Loranthaceae.

4

S, May Plicosepalus curviflorus (Oliv.) van Tiegh. Loranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give nothing; send someone away empty-handed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid cunno la'aan ku barii. Li: dbergi.

2

qadi: (fal) wax inuu helo ay ahayd ha siin oo u diid. Li: sii.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hungee

2

de: fail to give s.o. what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

3

lx: qadi

4

pd: (qadiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qadi

waa la naqliyay ✓

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.l Hal neef oo baadi ah.

2

qalo²: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

3

qalo³: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

2

qalo²: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho. m.f.dh, qalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. slaughter for oneself; sacrifice

2

qalo [feminine] n., [abstract] feeling of being a stranger, awkwardness

waa la naqliyay ✓

-qalada: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasiness with strangers ~ qale

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa wax u gawraco oo birayso. Neefkaas adaa iska lehe qalo oo karso. Dh: gawraco, birayso.

2

qalo: (fal) neef laguu gawracay adu googooso oo jarjaro. Anu waan kuu gawracaye adna galo. Dh: jarjaro, googooso.

3

qalo-da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafka iyo hugunka ka dhasha xoolo badan oo meel isugu yimid. Dixdu maanta way galo badnayd. Dh: buuq.

4

qalo -da: (magac, dhedig, keli) is ururinta iyo cidloodka ku dhaca qof dad ku cusub la jooga. Wiilka martida ahi qalo yuuna dareemine u sheekeeya. Dh: waadaal, qalood.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qiro¹.

waa la naqliyay ✓

solide.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baaxadda iyo dhumucda uu shay leeyahay. Shamiis qara yar iyo macawis qaro weyn ayuu isku sitaa wadaadku. Dh: balaadh, dhumuc.

waa la naqliyay ✓