qadhqadhti

(fal) qadhqadhyo samee; aad u dhaxmoo. Dh: qarqaryoo, dhaxmoo.

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

(fal) si degdeg ah oo neefsasho lahayn u cab. Caanaha dhan oo qudhqudhi. Dh: qurquri. Li: fiiti.

(fal) kala hadal; si cabsiyi ku jirto u hantaatac. Dh: wataatac.

wadhaadhi -ga: (magac, lab, keli) hadal is dhec yaac ah oo uu ku hadaaqo qof cabsanaya ama argagaxsani. Wadhaadhiga jooji oo calool adkaw.

(fal) qof sumoobay ama bahali qaniintay dawo sii. Dh: balaladi, xaraari.

xadhaadhi: (fal) sumayn aan lagu dhiman ku samee.

(fal) qadhaadh ka dhig. Bunka aad u qadhaadhee. Dh: qaraaree, khadhaadhee. Li: macaanee.

trembler.

-ka: (magac, lab, keli) gariirid ilkaha la isla dhaco. Dh: qarqaryood.

-ga: (magac, lab, keli) socod waaxwaaxsi ah oo tartarrada la kala fogeeyo sidii wax gudaha dhawraya. Dh: waadhwaadhsi.

(fal) neef yar, caanaha kala soo bax oo afka naska gasho. Dh: nuug, jaq.

dhaadhi -ga: (magac, lab, keli) marka neef yar hooyadii ka jaqayo caanaha. Dh: jaqid.

v. continue to sit; stay put

a: fadhi {N}

de: continue to sit; stay put

lx: fadhdhi

pd: (fadhdhiyey / fadhdhidey)

ps: v1=

key: fadhdhi

Spurs

f. n. buckle, snap; tongs, pincers

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo wareegsan ama afargees ah oo suumanka dhexda lagu xidho fayga hore lagaga xidho. Suunka iska tuur hadday qadhabidii kaa jabtay: Dh: waransillo.

qadhabi-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabato.

de: buckle, snap; tongs, pincers (any instrument closed by pinching or pressure) {N}

lx: qadhabi

pd: (-da)

ps: n-f

key: qadhabi

v. be happy, prosper

-ay / tay: (v) prosper (paroos per); flourish (faloorish); do well; be fortunate or successful

(fal) wax nafta farxad iyo raynrayn geliya hel; raaxo iyo barwaaqo guud iyo tu hoose ba ku jir. Dh: baraar, liibaan, barwaaqow.

de: be happy, prosper

lx: badhaadh

pd: (badhaadhay)

ps: v1=

key: badhaadh

(fal) meel dhulka ah, qod oo haddana qod.

fadhfadh: fadhfadh! (ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha uu bixiyo dherigu kolka wax lagu karinayo gaar ahaan shuurada iyo wixii la mid ah. Dh: kadhkadh.

(fal) roob, muddo yar istaag. Dh: qadood.

(ereycodeed) tusmeeya gaadhi waddo raf ah maraya ama wax la kala gooyay, hal mar shanqadha ka yeedha. Dh: dhacdhac, dhararac.

(fal) aad u kibir. Waad dheregte madhmadh ha is odhan.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) isqaadqaad iyo kibir xaddhaaf ah. Kibir iyo madhmadh ayaad dadka ku doonatay. Dh: kibir.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) mataatakh iyo qudhun maqaarka ku dhaca. Ani makaankay waa miscirir, iyo maqaar nirigoo madhmadhay, ee mayaayada soo madaw, way ninkii meelloow ka roor. Dh: qudhun.

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

(fal) qarxi oo kala dillaaci. Dh: dillaaci, jeex.

qarradhi: (fal) wax la asturayo ama sheeko la dul marmarayo kashif oo runta caddee. Wax la qariyo qudhun baa ku jiree, arrinta qarradhi.

f.g1 (-shay, -shtay) la-mid: khashkhash².

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarradh.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo codka shuuradu marka ay karsamayso. Wadhwadha shuurada dhegayso. Dh: takhtakh.

wadhwadh-a: (magac, lab, keli) hadal aan murtid lahayn la iska qaylqaylyo.

(fal) cunto ama caleen iyo wixii la mid ah ku sumaw. Dh: xadhaadh.

xadhaadh: (tilmaame) wax aan macaanayn ah.

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn sida ka dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Dh: kharaar, khadhaadh, xaraar, qadhaadh, qaraar

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) sumow lagu sumoobo caleen midho ama wax kale oo la cuno. Dh: sumow

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo liibaan. Badhaadhe iyo baahila'aan ku noolaw. Dh: baraare, guul, barwaaqo, farxad, ladnaan, raynrayn, sareedo, liibaan. Li: basanbaas, luufluuf, saxariir, saranseer.

badhaadhe -ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudaarta dheriga lagu daro oo ah budhuq dhulka hoostiisa ku samaysanta oo buurbuurn.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhaadhe.

(ereycodeed) tusmeeya shanqadha uu sameeyo wax jelicsan oo meel ka soo baxaya neefi na la socoto. Dh: badhbadh.

-ha: (magac, lab, keli) orod aan kala go' lahayn. Fadhadhlaha waxaa lagu yaqaan wiilka fininaaye.

(fal) baydhbaydh oo qof ku eryanaya toos hawgu cararine u weecweeco. Madhoodhi oo baxso yaan lagu qabane. Dh: jarjar.

-ga: (magac, lab, keli) eeg qadhaabad.

-da: (magac, dhedig, keli) cabitaan degdeg ah oo aan la neefsan ama la nasan. Dh: qurquro.

(ereycodeed) tusmeeya cod isdaba jooga oo marmar kor u kaca. Ha wadhadhac leeyo sidii awr la raraayo ama gaadhi dhiidhi galay.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal qubana ah oon wax kasoo qaad lahayn. Ninkan wadhadhaq da haya naga aammusiiya. Dh: wadhwadh.

Sheep-tracks

(fal) wixii yaalba dhammee oo faaruqi. Tukaanka xandhadhi oo leexee.

(fal) barwaaqo ka dhig oo liibaan u horseed. Allahayoow dalka noo badhaadhay. Dh: badhaadhee, baraaree, barwaagee.

(fal) eeg badhaadhay.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqoobid oo liibaanid. Dh: badhaadhid.

(fal) barwaaqo iyo raaxo ku noolow.

badhaadhow -ga: (magic, lab, keli) barwaaqo iyo nabad ku maashoobid; badhaadhe iyo bashbash la kulmid. Dh: barwaaqaw.

-ha: (magac, lab, keli) cidda samaysa sanqadha 'badhbadh' ee soo celcelisa.

-ka: (magac, lab, keli) qodqodista meelo godad yaryar laga fadho oo lagu celceliyo. Dh: faqfaqid, qodqodid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fadhfadhad.

(fal) hantaatac; calaacal; nuunaas.

hadhaadhac -a: (magac, lab, keli) hantaataca; calaacalka iyo nuunaaska.

-da: (magac, dhedig, keli) nooluhu dhaqdhaqaaq uu sameeyo oo uu carrabka soo saaro ubucduna ay highiglayso kulaylka cimilada daraaddii. Dh: hadhhadhyo, haraaryo, hiraanhir.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hadhaadhyo.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u kibrid oo xadka dhaafid. Wiilyar oo madhmadhid sanka la taagaya ayaa gabadha caayay. Dh: kibrid.

madhmadhid -da: (magac, dhedig, keli) aad u qudhmid oo urid. Harag la aasay madhmadhid ka sug. Dh: qudhmid, qurmid.

-ka: (magac, lab, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; sonkor iyo wax la mid ah, far iyo suul ku qaadasho. Sonkortii oo dhan qadhiidhad ayuu ku idleeyey Dh: qadhiidhasho, qariirid.

qadhiidhad -ka: (magac, lab, keli) badar ama wax la mid ah qeeriin ku cunid; gorow iyo wixii la mid ah jimidh ka dhigasho. Dh: qariirid.

-da: (magac, dhedig, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; far iyo suul ku qaadasho. Dh: qadhiidhad, qariirid.

m.dh la-mid: khashkhashid.

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaacid. Qawdhadhidda cagaha dhaxantaa keenta

-ta: (magac, dhedig, keli) cabitaan degdeg ah oo aan neefsasho iyo nasasho midna lahayn. Dh: qurqurin; qurquris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qurqurin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof bahali qaniintay ama sumoobay wax xadhaadhka bi'iya siin.

-ga: (magac, lab, keli) kolba dhan u leexleexin wax la wado.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacalid.

-yey / sey: (v) convince (kon-viinsi)-, persuade (peer-suweeydhf make believe

(fal) wax aan macaanayn oo qadhaadh ama sida dacarta ah ka dhigo Qadhaadhayso bunka. Li: macaanayso.

-ga: (magac, lab, keli) socod lugaha la kala fogeeyo. Waadhwaadhsiga iska daa oo si fiican u soco. Dh: waaxwaaxsi.

-da: (magac, dhedig, keli) kala hadlid; hantaatac cabsi ah ku hadaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan siin; barwaaqo ka dhigid. Badhaadhaynta Eebbaa hayoo kana baryaynnaaye. Dh: baraarayn, badhaadhays, baraarays, barwaaqayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhayn.

(Badi-badi) S, May Rottboellia cochinchinensis (Lour) Clayton. Gramineae.

(fal) kulayl daraaddii, harraad la lulan adiga oo carrabka soo saaraya oo ruxmaya, meel hadh ahna doonaya inaad fadhiisato.

-ka: (magac, lab, keli) qanjo barar carruurta ku dhaca. Qamagashiir ayaa ku dhacay kii yaraa. Dh: cagagi, qanjidh barar.

(Qamoqashiir-ka)

Teeriyotanbuur.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun qanjidhada cunaha barariya. Qamoqashiir ayuu la jiifaa. Dh: qanjidhaxanuun.

m.dh la-mid: khashkhashaad.

-da: (magac, dhedig, keli) arbushaad iyo dhibaato abuurid. Dh: dhibaatayn.

-ga: (magac, lab, keli) sadaqadaysad; sadaqaysad.

(ereydhawaaq) eeg wadhaawadhaa.

-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo raaxo helitaan. Dh: badhaadhid, badhaadhis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madhmadhid.

-ka: (magac, lab, keli) qadhiidhidda lafteeda.