qadhiidh

(tilmaame) deegaan barwaaqo ah. Buurta Dhay waa baldhiidh. Dh: cosob. Li: abaar.

baldhiidh: (tilmaame) wax aad u badan oo si fudud lagu heli karo. Caanihii way jabeen oo waa baldhiidh. Dh: ceeryoon, ceegaag. Li: naadir.

-ga: (magac, lab, keli) aad u dhooqoobid.

(Qadiid-ka)

1. Culayga weelka.

2. Madowga culaygu weelka u yeelo.

m.l 1. Culay weelka biyaha ama caanaha lagu nadiifiyo. 2. Madowga culaygu uu weelka u yeelo.

m.l 1. Culay weelka biyaha ama caanaha lagu nadiifiyo. 2. Madowga culaygu uu weelka u yeelo.

m. n., [collective] wood used for smoking milk vessels, etc.; the black color it produces

nickname; name-m kinky haired; wood used for smoking milk vessel or the black color it produces (black)

-ka: (magac, lab, keli) eeg qadaad.

qadiid -ka: (magac, lab, keli) madawga uu culaygut weelka ku reebo. Qadiidka lama maydhee waa la masaxaa. Dh: cugay.

de: wood used for smoking milk vessels, etc.; the black color it produces

lx: qadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: qadiid

(Fadhiid-ka)

Ilmaha cudur aawadi ama dheefxumo darteed asaaggi ka hara oo fadhiga ku raaga oo aan soconnin; curyaan.

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

m. n. underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

-ka: (n) growth retardation

-ka: (magac, lab, keli) ilmo nafaqodarro ama cudur awgeed u lafjabay oo aan socodka horey u baran; ilmo xilligii socodka ama gurguurdka ka gadaal maray ama da'diisii ka dib dhacay.

de: underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

lx: fadhiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: fadhiid

f.g2 (-iyay, -isay) Weel culay ku nadiifin.

-ka: (magac, lab, keli) qof timo bidhiidh ah leh. Cali waa bidhiidh.

bidhiidh -ka: (magac, lab, keli) salaanta wejiga: wejiga badhtankiisa. Ninka tukada bidhiidhka ayaa madoobaada. Dh: biriir.

-a: (magac, lab, keli) badarka intiisa la yaryareeyo.

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) dhaxan ama xanuun la gariir. Qadhqadh oo ilkaha isla dhac haddaad bustaha huwan weydo. Dh: gariir, dhaxmoo.

qadhqadh -a: (magac, dhedig, keli) codka awrtu kolka la rarayo ay ku qayliyaan. Awrkii qadhqadh ayuu leeyahay Dh: cabaad.

qadhqadh-ka: (magac, lab, keli) xanuun gariir iyo dubaaxin ah oo inta badan ku dhaca Afka, gacmaha iyo lugaha. Qadhqadhtida lama daweeyo.

-a: (magac, dhedig, keli) gabaabsi aan ku fillayn baahida. Carrafada xooluhu waa widhiid. widhiidhi -da: (magac, dhedig, keli) cabsi kala garasho la'aan ah.

m. n. relationship, connection; relations

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

de: relationship, connection; relations

initial: x

lx: xidhiidh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: xiriir {N}

key: xidhiidh

m. n. narrow area, crowded place; tight; bustling

-ah: (adj) narrow (naarow) ~ cariiri. Ex-, jid cidhiidhi ah; a narrow street

(fal) qof kale, meel uu fadhiyo ama aqal uu ku jiro oo aan ku fillayn, la fadhiiso ama la gal; cidhiidhi geli.

cidhiidhi: (fal) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku rid.

cidhiidhi -ga: (magac, lab, keli) meel, aqal iyo wax la mid ah oo muggiisu ka yar yahay waxa ku jira; meel aan faalal ahayn. Dh: ciriiri.

cidhiidhi: (tilmaame) mid mug yar; mid aan faalal ahayn.

de: narrow area, crowded place; tight; bustling

lx: cidhiidhi

pd: (-ga)

ps: n2-m

see: ciriiri {N}

key: cidhiidhi

-ka: (magac, lab, keli) wax ku dul foorarsasho. Dh: gawriir.

m.f.dh eeg qaldhac². la-mid: qaldhocod, qallicid, qallixid.

(fal) qanjiidho ku xanuuni. Ilmaha yar qanjiidhi ha ku daayee. Dh: qandhuufo.

-da: (magac, dhedig, keli) caarada ama ciddiyaha labo farood oo meel xoog loogu xajiyo oo lagu xanuuniyo. Macallinku wuu qanjiidho kulul yahay Dh: qandhuufo.

-a: (magac, dhedig, keli) ur qudhmuun. Dh: siniin. Li: udgoon.

(fal) cid ka war hay oo hoo iyo hiil la garab joog. Qaraabada xidhiidhi. Dh: xiriiri. Li: goo.

xidhiidhi: (fal) wax xidhiidh ah oo is daba teedsan ka dhig: awr mid walba hoggaankiisa midka kale dabadiisa ugu xidh oo haysku xigxigaan. Xidhiidhi awrta. Dh: xiriiri.

-ha: (magac, lab, keli) qof qaraabo ahaan kuu dhaw oo gardarradaada qaban kara gartaadana kuu dooni kara. Dh: aabbo, xidhe.

(Qadid-da)

1. Wax laysa siina hayey ama la wada qaadanayey, wax ka waayid.

2. Qof qatan noqosho.

3. Seegid; waayid.

m.f.dh eeg qad². la-mid: qatooyo (3).

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan ku joogid: cunta la'aan baryid. Dh: qadis. Li: dhergid.

qadid-da: (magac, dhedig, keli) wax in la helo ahaa seegid. Dh: qadis.

m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowriboronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.

m.l (-dyo, m.dh) (kiim.) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowri-boronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

Excavation

-da: (magac, dhedig, keli) fagidda ama ururinta wax firi leh oo daatay. Dh: fadhis, fagid.

(Gadiid-da)

Hooska harkii waxa bixiyey gondohooda ku soo urura.

m.l Waqtiga kala bara gelinka hore iyo gelinka dambe.

Apparent time

name: Gadid

f. n., [collective] barren ~ unfertile land

gadiid [feminine] n. midday; noontime shadow (when shadows are smallest)

nickname; name-m midday; noontime shadow (when shadows are smallest); barren, infertile land (born on barren land)

magac loo baxsho wiil dhashay milay duhur ah ama qurux badan oo sida dharaarta u cad.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtankeeda marka uu hadhku labadaada gondood joogo. Dh: duhur.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqi ahaan; wax dhammaanaya adigu baaqsanaansho. Dh: hadhis, haris.

hadhid -da: (magac, dhedig, keli) wixii lala socday ee laga mid ahaa dib uga go'id; socod intii kali u baxday ka baaqasho. Dh: harid. Li: raacid.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku h.: si hunguri weyni ku jirto wax u boobid. 2. Ku h.: si ku celcelis ah qalab aan af lahayn wax ugu goyn.

(fal) cunto iyo wixii la mid ah, si isdabajoog ah u cun ama u boob.

hadiid: (fal) (ku ~) dhagax, feedh iyo wixii la mid ah, si isdaba joog ah cid kale ula dhac. Dh: darandoorri.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kale ku xoojin; ku ladhid; wax ku ladhis.

ladhid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax aan keli ahaan isu taagi karin, ladh siyaada ah ku dheerayn ama ku tayayn. Dh: larid.

-da: (magac, dhedig, keli) inta fiican ama inta la doonayo dhan u saarid. Madhida gorowga marmarsiiyo ha ka dhigane soo kac. Dh: madhis, xulid, soocid.

madiid¹: m.l la-mid: midiid¹.

madiid²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: midiid².

-ah: (adj) cruel (kuru-wal); barbarous (baar-ba-ras), inhuman (in-hiyuu-man); savage (saa-vaj) ~ waxash, xaasid

m.f.dh eeg qadaf².

m.dh Meel leh dhir madow yari ku yaal.

(Qadiim-ka)

Waa hore ahaa; fil weyn; raagey; duug (ama qadiin).

m.l.kh 1. Q. ah: shey gaboobay oo waqti hore ahaa. 2. Q. ah: wax waqtigii la isticmaali lahaa la soo dhaafay oo xumaaday. la-mid: qadiin.

m.l.kh 1. Q. ah: shey gaboobay oo waqti hore ahaa. 2. Q. ah: wax waqtigii la isticmaali lahaa la soo dhaafay oo xumaaday. la-mid: qadiin.

n. antique item, archeological artefact; antiquity

-ka: (n) 1. ancient (een-shant) times; antiquity (an-tik-witi) 2. qadiim -ah: (adj) antique (aan-tiik). Ex: baabuur qadiim ah; an antique car -qadiimi

(tilmaame) soo jireen ah. Soomaalidu taariikh qadiim ah ayay leedahay

a: qadiin, qadduun

bw: Arabic

de: antique item, archeological artefact; antiquity

lx: qadiim

pd: (-ka)

ps: n2(a)-m

key: qadiim

qadiin¹: m.l la-mid: qadiim.

qadiin²: m.dh 1. Midab-gaddoonka ku dhaca xoolaha jirran; yuduun. 2. Badar muddo yiil oo uumi gaaray.

m.f.dh eeg qadow².

-da: (magac, dhedig, keli) cudurka qadowga qabid.

(Qahrid-da)

Qahar badid; kadeedid; dhibid.

m.f.dh eeg qahar². la-mid: qaxrid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiddayn, kadeedid, dhibaatayn. Dadka qahridda ka daa. Dh: dhibid.

(Qaliid-ka)

Cad ka samaysan qoryo si gaar ah isugu rakiban oo albaabbada lagu dhejiyo, si ay u xirmaan ama ayan u furmin; qori gaar ah oo ilko kala duwduwan leh baa lagu furaa.

m.l (-dyo, m.dh) Cad ka samaysan qoryo si gaar ah isugu rakiban oo albaabbada lagu dhejiyo, si ay u xirmaan ama ayan u furmin; qori gaar ah oo ilko kala duwduwan leh baa lagu furaa.

m. n. wooden fastening of a door

-ka: (magac, lab, keli) quful albaabbada looxa ah lagu xidho oo isna qori ka samaysan. Albaabka galiid jag ku sii.

qaliid-ka: (magac, lab, keli) eeg gadaad.

de: wooden fastening of a door

lx: qaliid

pd: (-ka)

ps: n-m

key: qaliid

(Qariid-ka)

Badar ama wax u eg oo ceeriinka lagu cuno.

qariid¹: m.l.u Badar ama wax u eg oo ceeriinka lagu cuno.

qariid²: f.g1 (-day, -dday) Badar iyo wixi lamida ceeriin ku cunid.

m. n., [collective] grain, nut, rootcrop ~ cereal

qariid v. munch on, eat grain ~ precooked cereal

-ay / day: (v) eat uncooked grain or cereals

(fal) badar iyo wax la mid ah, ceeriin ku cun; qaydhiin ku cuni.