qadhabi

-ga: (magac, lab, keli) eeg qadhaabad.

-da: (magac, dhedig, keli) sakaraadid co naf daraareed jiif iyo joogba diidid. Qaldhabid lama garan waayo. Dh: sakaraadid.

(fal) qadhaab guro. Daayeerti ba kaynta ka qadhaabanaysa. Dh: qaraabo.

(fal) sakaraad oo wax mawtulgargaro ku jra ahaw. Iska qaldhabo oo tawxiidka ha illoobin.

(Qardhaba-da)

Qalab manqaska u eg.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu siisiibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu sii-siibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

f. n. scissors, shears; tweezers, pincers

-da: (magac, dhedig, keli) qalab manqaska u eg. Qardhabo ku qabo oo ku soo jiid. Dh: qabato.

Maqas-bireed, birhayle.

cf: manqas {S}

de: scissors, shears; tweezers, pincers

lx: qardhabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qardhabo

-ga: (magac lab, keli) geed laf adag oo ka baxa buuralayda iyo dhulka hawdka ah oo ulo qurux badan leh dhebi buu dabada u qabtay.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax qaab u yeelid. 2. Caano qaab ku darid. la-mid: qaab², qaaban¹ (1).

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax qaab u yeelid. 2. Caano qaab ku darid. m.f.dh, qaabin. la-mid: qaab, qaaban.

v. shape something, make a pattern; organize, put in order

-yey / say: (v) shape (sheeyp)-, embody (im-boodhi); shape up

(fal) wax qaab u yeelid.

qaabi: (fal) caano barii oo kuwii subaxa ku dar. Caanaha qaabi. Dh: barii.

de: shape s.t., make a pattern; organize, put in order

lx: qaabi

pd: (qaabiyey)

ps: v2a=

key: qaabi

m.l.kh D. ah: wax midab dahab leh.

m.l.kh D. ah: wax midab dahab leh.

m. n., [abstract] (adj.): gold (color); golden

-ah: (adj) golden (goldhan) ~ dahab u-eg. Ex: timo dahabi ah, golden hair

-ga: (magac, lab, keli) midabka dahabka oo kale leh. Ul dahabi ah ayuu caruusku sitaa.

bw: Arabic

de: gold (color); [atr.] golden

lx: dahabi

pd: (-ga)

ps: n-m-abs

key: dahabi

-ka: (magac, lab, keli) nooc noocyada qaadka ka mid ah oo ka qurux badan jaadadka kele. Jaad madhab ah ayuu Jaamac cunaa.

(fal) xushmad iyo ixtiraam kula dhaqan. I qadari walaal, kaa quusan maayee, adiguna wax ila qabo. Dh: tixgeli. Li: quudhso.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhabi.

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo maalin walba waraabin.

v. water livestock every day

(fal) xoolo, maalin walba waraabi; maalinna ha qadin.

de: water livestock every day

lx: ladaabi

pd: (ladaabiyey)

ps: v2a=tr

key: ladaabi

f.g2 (-iyay, -isay) Qiimeyn; sharaf; tixgelin.

f.g2 (-iyay, -isay) Qiimeyn; sharaf; tixgelin. m.f.dh, qaddarin.

v. respect, honor, value, appreciate

-yey / say: (v) respect (ris-pakt), honor also honour (oo-nar); esteem (is-tiim); regard (ri-gaardy, show respect for ~ ixtiraam, xurmee, sharaf

(fal) qiimee; ixtiraam iyo xushmayn ut samee. I qaddari walaal, kaa quusan waayee.

de: respect, honor, value, appreciate

lx: qaddari

pd: (qaddariyey)

ps: v2a=tr

key: qaddari

-ka: (magacwadareed) midho aan la beeran oo iskood buuraha uga baxa oo la cuno Dadkii hore qadhaab ayay ku noolaayeen. Dh: qaraab, qajaab.

(ereycodeed) lagu cabbiro shanqadha walxaha wax qabsada. Albaabkii ayaa qardhab isku yidhi.

qardhab -ta: (magac, dhedig, keli) eeg qabato.

-ka: (magac, lab, keli) orgi qaan ah oo aan aad u weyneyn; wan sumal ah. Qaydhab yar ayuu martida u qalay. Dh: qayrab, orgac.

(fal) cadhada ka bi'i.

(Dhadhabid-da)

Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood.

m.f.dh eeg dhadhab². la-mid: dhadhab¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) adiga oo hurda, dhacdooyin sawiran ku riyood. Dhadhabidda hurdadu ma runbaa ma riyaa?

m.f.dh eeg magdhaw².

-da: (magac, dhedig, keli) qof waxyeello loo geystey ama wax laga bi'iyay mag ka bixin oo wixii gaadhay beddelkiisii ciddii lahayd siin. Reerkii baabuurka iga jejebiyay magdhabid ayay oggolaadeen.

-ka: (magac, lab, keli) qadhaab gurasho Dh: qaraabad, qadhaabasho.

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

-da: (magac, dhedig, keli) qallixid oo hal diidaysa labo loox ama qori sanka kaga xidhid.

m.f.dh eeg qaldheb.

-ka: (magac, lab, keli) ugacda injirta. Dh: qandhicil, indhiqil.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi darteed la qaylin. Dh: yoomid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la horayo kala celin ama dib u celin. Sardhabiddii adhigaan ku daalay. Dh: horid, sardhin.

-da: (magac, dhedig, keli) qof, wax aanu odhan ka sheegid; si wanjelid ah wax uga sheegid.

m.l Wax tiradooda aad u badantahay qiimahooduna yaryahay.

m.l Wax tiradooda aad u badantahay qiimahooduna yaryahay.

-ga: (magac, lab, keli) wax meel kasta yaalla oo uu iibkiisu aad u riqiisay ama xoog u jabay. Badhaysiga jaadka, miyaan mijin boobay! Dh: badhayso.

-da: (magac, dhedig, keli) nabad iyo amaan ku jirid. Badqabiddaada ayaan ku faraxnay.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabadqab iyo amaan qabid.

[city in south central west Somalia.]

pr. n., loc. Baidobow,

(n) Baidobo; capital city of Somali southern region of Bay

cf: caasimad

de: Baidobow, Baydhaba [city in south central west Somalia] Capital of Jubbada Sare region;

lx: Baydhabo

pd: (Baydhaba)

ps: n0-loc

key: Baydhabo

(Cadaabid-da)

Cadaab ku ridid; kadeedid; saxariirin; naarid.

m.f.dh eeg cadaab².

-da: (magac, dhedig, keli) kadeedid oo saxariirin; dhib gaadhsiin.

cadaabid -da: (magac, dhedig, keli) 'awood Ilaahay' cadaab ku ridid; naarta geyn.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhadhankooda hubin. la-mid: dhadhemi, dhandhami, dhandhemi, dhedhemi.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhadhankooda hubin. m.f.dh, dhadhamin. la-mid: dhadhemi, dhedhemi.

v. taste, try (food)

-yey / say: (v) taste (teeyst); have a taste; savor (seey-ver); find palatable (aali-tibol) ~ dhandhami, dhedhami. Ex: sidee u dhadhamaysaa? how does it taste?

(fal) carrabka saar oo eeg sida uu dhandhankiisu yahay. Dh: dhandhanmi.

dhadhami: (fal) ku dareen carrabka, saar carrabka oo macaan iyo qadhaadh wuxu yahay kala saar.

a: dhandhemi

de: taste, try (food)

lx: dhadhami

pd: (dhadhamiyey)

ps: v2a=tr

key: dhadhami

(fal) erey duca ah oo carruurta lagu yidhaa kolka ay higgoonayaan. Habdhabo hooyoy habdhabo. Dh: higgoo.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqi ahaan. Dh: hadhsan.

m.l la-mid: dhaji.

f.g2 (-iyay, -isay) Badar haldhan ka saarid.

-da: (magac, dhedig, keli) badar, haldhan ka saarid.

(Ladaabin-ta)

Ladaab u shubid; durduurin.

m.f.dh eeg ladaabi. la-mid: ladaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) maalin walba aroorin oo biyo waraabin; xoolo ladaab u shubid. Dh: ladaabis

m.l la-mid: ladaabin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ladaabin.

-ga: (magac, lab, keli) eeg madhaxsad.

Compensator

f.mg3 (-btay, -batay) Qof khasaare uu geystay qiimaheeda ka qaadid.

(fal) wax waxyeello la gaadhsiiyay mag ka qaado oo waxyeellada gaadhay beddelkeedii hel. Ninka aqalka kaa jiidhay ka magdhabo. magdhane: magac loo bixiyo wiil magtiisu buuxdo oo aanay dhinnayn.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

m.f.dh eeg qadaad².

m.f.dh eeg qaddar³.

-da: (magac, dhedig, keli) 'Ilaahay. cilmigiisa hore wax ugu xukumid.

qaddarid -da: (magac, dhedig. keli) qaddar noqosho. Hadhuudhku imika uunbuu qaddariddi u horraysay bilaabay. Dh: qaddaris.

qaddarid-da: (magac, dhedig, keli) wax in ka mid ah qiyaasid ama xaddidid.

(Qaddarin-ta)

Qaddar u yeelid; sharrifid; qiimayn; tixgelin; weyneyn.

m.f.dh eeg qaddari. la-mid: qaddaris.

-ta: (n) honor also honour (oo-nar-ing)-, respect (ris-pakt); consideration (kon-sida-reey-shin), courtesy (koor-tisi) ~ ixtiraam, tixgelin

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo cid kale tixgelin ama weynayn.