Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(fal) xushmad iyo ixtiraam kula dhaqan. I qadari walaal, kaa quusan maayee, adiguna wax ila qabo. Dh: tixgeli. Li: quudhso.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xishmayn ama sharfin. Dadka wada joogaa qadarin ayay isku leeyihiin. Dh: xushmayn, tixgelin. Li: quudhsi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qiimeyn; sharaf; tixgelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qiimeyn; sharaf; tixgelin. m.f.dh, qaddarin.

waa la naqliyay ✓

v. respect, honor, value, appreciate

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) respect (ris-pakt), honor also honour (oo-nar); esteem (is-tiim); regard (ri-gaardy, show respect for ~ ixtiraam, xurmee, sharaf

waa la naqliyay ✓

(fal) qiimee; ixtiraam iyo xushmayn ut samee. I qaddari walaal, kaa quusan waayee.

waa la naqliyay ✓

1

de: respect, honor, value, appreciate

2

lx: qaddari

3

pd: (qaddariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qaddari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dadka magaalada Harar dega; reer Harar. Dh: Harari.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo aad u udgoon oo lagu darsado cuntada. Adaridu waxay ka baxdaa buuraha. Dh: xawaashbuurbuur, geed'adari.

2

adari -da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha yaryar oo midab cawlan leh qoorta dusheedana qool madaw marsanyahay. Dh: adar, qoolley.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax qadarin. 2. Wax fiiro gaar ah siin.

waa la naqliyay ✓

1

1. /oogast/august; (n) bisha siddeedaad ee miilaadiga. e.g. I started this job in August.

2

august: /oogast/ (n) qof ama shay heer sare ah oo laga danbeeyo (la qadariyo).

waa la naqliyay ✓

/hamij/ (n) qadarin, ixtiraam.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil sharaf, qadarin, raganimo iyo quruxba leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarad ah oo la xushmeeyo. Qaasim waa nin akhyaar ah.

2

akhyaar -ta: (magac, dhedig, keli) haweenka inta u waaweyn. Fadlan, haweenayda akhyaarta ah kursiga uga kac.

3

akhyaar -ta: (magacwadareed) dad ixtitiraam iyo qadarin mudan oo aad u wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin aan qadarin iyo ixtiraam midna lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, yarayso oo xaqir. Kaan ku qadarin adna liid. Dh: quudhso, yarayso.

2

liid -ka: (magac, lab, keli) aag ama jiid seenyaal oo koox hirar jabaqeed oo baacyo u gooniya leh oo loo isticmaalo baahinta barnaamijyada raadyowga. Raadyowga Jabuuti waxaan ka dhageystaa hirka dhererkiisu yahay 42 mitir liid.

3

liid -ka: (magac, lab, keli) diilin dheer oo midab leh. Sac liid madaw dhabarka ku leh ayaan raadinayaa. Dh: diilin, liin.

4

liid -ka: (magac, lab, keli) qoorta dhinaceeda dambe eo timaha madaxa iyo lafta duudka u dhexeeya. Dh: qadaad, law, tun, deli, qoordiid.

5

liid -ka: (magac, lab, keli) yaraysi iyo xaqiraad.

6

liid -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo xadhig ah ama dun ama maydhax, iyo wixii la mid ah.

7

liid -ka: (magac, lab, keli) qof laga wanaagsan yahay ama hooseeya.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) shugrinaq; wanaag la tirsanayo oo ammaan iyo qadarin lagu abaal gudo. Mahadcelintu waa tusaale qofnimo oo fiican. Dh: mahadcelis.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cunto xurmo leh oo cid la qadarinayo xiraad looga dhigo.

2

marakafeyd -ka: (magac, lab, keli) ceebayn iyo khashifaad.

3

marakafeyd -ka: (magac, lab, keli) xidhahaaga oo shir dhexdii aad ku dafirto ama wax uu aqbalay aad ku diddo. Dh: khashifid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mansib.

2

martabad -da: (magac, dhedig, keli) qadarin iyo xushmayn cid loo sameeyo. Dh: addarin, sharfin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tashiilo oo wax kala dhigo. Dh: yaryarayso, tashiilo. Li: daadaadi.

2

mitaarso: (fal) cid sidaada oo kale ah yas oo yarays Dh: xaqir. Li: qadari, ixtiraam.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo cid kale tixgelin ama weynayn. Dh: qadarin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qadarin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) inta uu qiimihiisu noqon karo qiyaas. Aqalka waxa ku baxaya noo qimay: Dh: qiimee.

2

qiimay: (fal) eeg qadari.

3

qiimay: (fal) sicir lagu iibiyo u yeel. Alaabta qmay oo midwalba sicirkiisa ku dulgor. Dh: qiimee, xisaab.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qadarin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, qadarin; xurmayn ixtiraam u muujin. Dh: muunayn, qadarin. Li: yasid.

2

tixgelin -ta: (magac, dhedig, keli) «is is ixti maamka, isqaddarinta. Is tixgelin, iyo isxushmayn ayaa lagu wada dhaqmaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ixtiraammka la siyo qof walba ee uu mutaystay. Dh: qadariska, xurmayska, shafiska.

2

tixgelis -ka: (magac, lab, keli) (is ~) is ixtiraammis, isqaddariska iyo isxushmaynka dadka ka dhaxaysa.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xaqiran ahaan. Xaqirnaanta isagaa oggol.

2

xaqirnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax yasid ku jira oon ixtiraam iyo qadarin helin ahaan. Dh: xaqirnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaddar³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) 'Ilaahay. cilmigiisa hore wax ugu xukumid.

2

qaddarid -da: (magac, dhedig. keli) qaddar noqosho. Hadhuudhku imika uunbuu qaddariddi u horraysay bilaabay. Dh: qaddaris.

3

qaddarid-da: (magac, dhedig, keli) wax in ka mid ah qiyaasid ama xaddidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaddarin-ta)

2

Qaddar u yeelid; sharrifid; qiimayn; tixgelin; weyneyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaddari. la-mid: qaddaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) honor also honour (oo-nar-ing)-, respect (ris-pakt); consideration (kon-sida-reey-shin), courtesy (koor-tisi) ~ ixtiraam, tixgelin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo cid kale tixgelin ama weynayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qaddarin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaddarid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) priest (piriist); Christian priest~ wadaad masiixi ah

waa la naqliyay ✓

1

(Baydari-ga)

2

Qofka ugaarsashada iyo tabaheeda aad u yaqaan; ugaarta aad u laaya; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin nishaabta aad u yaqaan; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin nishaabta aad u yaqaan; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

m. n. expert hunter

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dabiibka xoolaha oo ah qof ku takhasusa cudurrada xoolaha. Baydarigu ha daweeyo ariga buka.

2

baydari -ga: (magac, lab, keli) qof aad u yaqaan ugaadhsashada. Baydari hilib daray ah ma waayo. Dh: hargaanti.

waa la naqliyay ✓

1

de: expert hunter

2

lx: baydari

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

syn: yahan

6

key: baydari

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cadar iyo udgoon ku samayn. Dh: udgoonayn, cadrin.

2

cadarin -ta: (magac, dhedig, keli) marka cirku daruuro yeesho ee roobku na tiixtiixayo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wadajir u dheelaan ragga iyo haweenku ba oo caan ku ah gobolka Togdheer iyo meelo kale oo ka mid ah ciyaaraha aan durbaanka lahayn ee jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg qadari.

waa la naqliyay ✓

f. n. buckle, snap; tongs, pincers

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo wareegsan ama afargees ah oo suumanka dhexda lagu xidho fayga hore lagaga xidho. Suunka iska tuur hadday qadhabidii kaa jabtay: Dh: waransillo.

2

qadhabi-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabato.

waa la naqliyay ✓

1

de: buckle, snap; tongs, pincers (any instrument closed by pinching or pressure) {N}

2

lx: qadhabi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: qadhabi

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make warm ~ diiri

waa la naqliyay ✓

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed hadh wanaagsan oo caleemo balbalaadhan leh oon qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka q.: cid cabsi gelin. la-mid: qarqarsii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: tarrari.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qarxi oo kala dillaaci. Dh: dillaaci, jeex.

2

qarrari: (fal) wax la asturayo ama sheeko la dul marmarayo kashif oo runta caddee.

waa la naqliyay ✓

1

(Saadari-ga)

2

Labada cayaari oo hore xargohooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Doonta labadeeda cayaari ee hore xargahooda.

waa la naqliyay ✓

m. n. tackle (for a sail), rope (used in a pulley)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) 'badmarid labada ciyaariye ee hore xadhkohooda. Saadari baa go'ay xalay

waa la naqliyay ✓

1

de: tackle (for a sail), rope (used in a pulley)

2

initial: s

3

lx: saadari

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: saadari

waa la naqliyay ✓

1

(Adar-ka)

2

1. Dheri weyn.

3

2. Qoolley.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. large bowl for cooking

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a large cooking pot ~ digsi, dheri

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dheri aad u weyn oo wax lagu karsado. Adar buu ahaa dheregii Dhegdheer.

2

adar-ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab yaryar oo midho udgoon baxsha.

3

adar -ta: (magac, dhedig, keli) shimbir yar oo midab cawlan leh. Qoorta ayay ku leedahay qalin madaw oo qool u eg. Adarta Soomaalidu way dhawrtaa oo ma disho. Dh: qoolley.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheri

2

de: large bowl for cooking

3

lx: adar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: adar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo sagxad ballaadhan ku dhex taal. Dameerku sidii loo rarayay ayuu dhabarka dari ku yeeshay. Dh: deri, godni. Li: tuur.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qaar-ka) Wax aan dhammayn oo wax ka maqan yihiin; in; wax; qayb.

2

2. (Qaar-ta) Ul weyn; siiqe; qadwaan.

waa la naqliyay ✓

1

qaar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Qayb wax ka mid ah; in, wax, qayb. 2. Jirka nafleyda labadiisa qayb mid ka mid ah. 3. Dhanka dambe. 4. Ardaaga aqalka. 5. Xero yar oo xerada weyn dhexdeeda laga sameeyo oo xoolaha inta caano nuugga ah la geliyo; edeg.

2

qaar²: m.dh (-ro, m.l) 1. la-mid: qaare. Ul dhumuc weyn leh oo madaxa u buuran oo lagu dagaallamo; huur. 2. Cayaar shaxeed aan la baajin karin kataanteeda. la-mid: qaare

3

qaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Ubax, caleen iyo wixi lamida dhadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) 1. Qayb wax ka mid ah; in, wax, qayb. 2. Jirka nafleyda labadiisa qayb mid ka mid ah. 3. Dhanka dambe. 4. Ardaaga aqalka. 5. Xero yar oo xerada weyn dhexdeeda laga sameeyo oo xoolaha inta caano nuugga ah la geliyo; edeg.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. part, portion, section, share

2

qaar [feminine] n. cudgel, club, bat

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) club (kalaab)-, cudgel (kaj'al)-, baton (bataan) ~ bur, qadwaan

2

qaar -ka: (n) some (sam); part (paart). Ex: qaarka hore; the front part

waa la naqliyay ✓

1

Parte

2

Part

waa la naqliyay ✓

1

Qualche; alcuni

2

Some

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kala jar oo wax aan dhammayn oo wax ka maqan yihiin ka dhig. Geedka kala qaar.

2

qaar-ka: (magac, lab, keli) shay nuskii. Inaan weli ku jecelahay waydii dadkaba qaar. Dh: gobol, nus, badh, qayb.

3

qaar -ta: (magac, dhedig, keli) ul weyn; siiqo dherer iyo dhumuc leh. Waraabaha qaarta la dhac oo yur dheh. Dh: ul, siiqo, gambool.

4

qaar-ka: (magac, lab, keli) ubax, caleen iyo wixii la mid ah, dhadid.

waa la naqliyay ✓

قِسْمٍ، جُزْء

waa la naqliyay ✓

1

qadi¹: m.l la-mid: qadow (1).

2

qadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: “Naagtii baa carruurta iga qadisay.”

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: Naagtii baa carruurta iga qadisay. m.f.dh, qadin.

waa la naqliyay ✓

v. fail to give someone what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

waa la naqliyay ✓

1

(Kadi) May, S Emelianthe panganensis (Engl.) Danser. Loranthaceae.

2

C Erianthemum aethiopicum Wiens & Polhill. Loranthaceae.

3

S Englerina ramulosa (Sprague) Loranthaceae.

4

S, May Plicosepalus curviflorus (Oliv.) van Tiegh. Loranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give nothing; send someone away empty-handed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid cunno la'aan ku barii. Li: dbergi.

2

qadi: (fal) wax inuu helo ay ahayd ha siin oo u diid. Li: sii.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hungee

2

de: fail to give s.o. what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

3

lx: qadi

4

pd: (qadiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qadi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel aan laga arki karin gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel aan laga arki karin gelin. m.f.dh, qarin.

waa la naqliyay ✓

v. hide, conceal

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) hide (haaydh); conceal (kon-siil); cover up (kavar ap) ~ xasee, dabool

waa la naqliyay ✓

(fal) dadka ka khabbee; meel aan la arkayn geli; ha sheegin. Dh: sheel, khabbee.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide, conceal

2

lx: qari

3

pd: (qariyey ~ qarshey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qari

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nafley ugaadhsiga inta kale ku nool.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn. m.f.dh, ararin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baari-ga)

2

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

3

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.

waa la naqliyay ✓

1

baari¹: m.l 1. Culays, culaab. 2. la-mid: baariyid.

2

baari²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin. m.f.dh, baariyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pressure, force, stress; bid at an auction

2

baari v. pressure, put force on

waa la naqliyay ✓