qabwayni

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaawanaan.

-ga: (magac, lab, keli) jidh maydhasho. Saabuun ayaa qabaysiga loogu talagalay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof islaweyni badan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof islaweyni badan ahaansho. m.f.dh, qabweynaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): arrogant, coceited

-aa: (adj) proud (parawdh), overbearing (o-ver-beer-ing), arrogant (aara-gont)

(tilmaame) eeg qabwayn.

de: arrogant, coceited

lx: qabweyn

ps: adj-cmp

key: qabweyn

m.dh la-mid: khilaawayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalwo dhisid; ligo samayn. Waaberi yare ligada wuu qalwayn yaqaan. Dh: qalways.

qalwayn -ta: (magac, dhedig, keli) qaab loo dilo nin dad badan laaya oo inta nool na cabsi ku abuura iyo ninka isga oo xaas leh gogoldhaaf cad sameeya dhagax baa lala dhacaa inta uu ka dhimayo. Qalwayn waa xalka u dambeeya ee ciqaabta. Dh: rajmin.

(Qaxwayn-ta)

Qaxwe cabbid.

m.f.dh eeg qaxwee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaxwe bun ama shaah ah cabid; xawso fuudid. Qaxwaynta ha ku raagina. Dh: xawsayn, shaahayn.

-da: (tilmaame) mid baaxadle oo buuran ahaan. Lafwaynida odaygu wuu u dhashay. Dh: awrrani, lafweyni. Li: liciifsani, lafyari.

-ha: (magac, lab, keli) wax muggiisu weyn yahay. Mooye qaadweyne ah ayaa hadhuudhka lagu shuqlaa

(Qabbaanid-da)

Cid qabbaan u noqosho; ciidamin; adeegid.

m.f.dh eeg qabbaan³.

-da: (magac, dhedig, keli) adeegid; cid midiidin u noqosho. Qabbaaniddu waa waxtar loo baahan yahay. Dh: ciidamid, adeegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qabbaanid.

(Qabbaansi-ga)

Qabbaansasho,

m.l la-mid: qabbaansasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg qabbaansasho.

(fal) wax tirsama ama miisaanma, dad badan u kala soor soor; qayb qayb ka dhig. Dh: soor soor.

(Qabay-ga)

Haruub qabo laga tolay.

m.l Weelka qabada laga sameeyo.

m. n. vessel made of fiber

[GABAY] Euphorbia longispina 01

(fal) goedka qabada ku samee.

qabay-ga: (magac, lab, keli) hadhuub qabo laga tolo. Gorofka qabayga ah geela ku lisa.

cf: haruub

de: vessel made of fiber

lx: qabay

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: qabay

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aawanaan.

v. wean

-yey -say: (n) wean (wiin); accustom [the young camel] to take nourishment other than by suckling ~ naas ka goyn

de: wean

lx: abaydi

pd: (abaydiyey)

ps: v2a=

key: abaydi

(Abwaan-ka)

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

m.l (abwaanno, m.dh) 1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. Abwaan ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riwaayad) Qof riwaayadaha curiya.

m.l (abwaanno, m.dh) 1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. Abwaan ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riwaayad) Qof riwaayadaha curiya.

m. n. wise man, scholar; encyclopedia

-ka: (n) 1. scholar (iskoolar)-, especially in poetry (powatri); one who demonstrates great imaginative power of expression ~ aqoonyahan. Ex: Abwaan Xadraawi; Hadraawe the scholar. 2. dictionary or encyclopaedia ~ qaamuus

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon dheeraad ah u leh laamo badan oo aqoonta bulshada ka mid ah, siiba dhaqanka iyo ilbaxnimada dadka; waxyaqaan laamaha aqoonta mid walba iska laallaadshay oo loogu noqdo khibrad iyoo xeeldheeri aawadeed. Dh: buuni.

abwaan -ka: (magac, lab, keli) buug koobsaday wax badan oo laamaha aqoonta ah; buug lagu ururshay aqoon kala duwan. Abwaan weyn baa laga soo saaray Xarunta Cilmibaadhista ee Jabuuti.

abwaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo suugaanta tirinteeda ama curinteeda lagu yaqaan.

de: wise man, scholar; encyclopedia

lx: abwaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: abwaan

عالم، حَكِيمٍ

(fal) habaar wax oo inkaar. Innaga awayti cadawga.

awayti-da: (magac, dhedig, keli) cid kale habaarid ama inkaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiidka ama habeenka, maddadaalo iyo waari ku soo jeedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

(Habayn-ta)

Hannaan wanaagsan u yeelid; qaab iyo hab qurux badan u yeelid.

m.f.dh eeg habee. la-mid: habays.

Regulation

to organize

-ta: (n) organizing, ordering or arranging ~ isku-duwid

Impostazione

Setting up

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ama hab quruxsan oo loo bogo u yeelid. Hawsha fulinteeda, habayn baa ka horraysa. Dh: qaabayn, habays, nidaamin, qurxin, hannaanin.

(Kabayn-ta)

1. Kab la dhicid, ku dhufasho.

2. Kab ka dhigid.

m.f.dh eeg kabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, kab la dhicid oo ku garaacid.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

Aan dhar qabin; la qaawiyey; muruxsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof aan dhar xirneyn ahaansho. 2. Dhisme, wax aan kor ka deydnayn ahaansho. 3. Hadal aan asturnayn ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof aan dhar xirneyn ahaansho. 2. Dhisme, wax aan kor ka deydnayn ahaansho. 3. Hadal aan asturnayn ahaansho. m.f.dh, qaawanaan.

der. [adjective] naked, bare

nu.

-aa / nayd: (adj) nude (nuud); naked (neey-kidh); bare (beer) ~ dharla'

(tilmaame) aan dhar huwanayn; mudh iyo gacan ah: muddug ah. Laba qaawani isma qaaddo. Li: asturan.

de: naked, bare

lx: qaawan

pd: (Pl: qaaqaawan)

ps: adj-der

syn: muddug, murdux

key: qaawan

-ga: (n) tribalist (tareey-ba-liizt)

-ha: (magac, lab, keli) hanti gaar loo leeyahay. Ninba qabanihii ha loo xukumo. Dh: hanti, mulki.

m.dh la-mid: qubeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wax la mid ah ku qubeyn.

(Qablan-ka)

Hadal ama sharqan weyn oo culus; bulaan; hugun.

qablan¹: m.l 1. Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun. 2. la-mid: qablamid.

qablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal ama shanqar weyn sameyn.

m.l Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun.

m. n. loud noise; quarrel, row

qablan: v. make a loud noise

(fal) shanqadh iyo sawaxan badan samee. Weligaaba qablan cidi kuuma baxaysee. Dh: buuq.

qablan: (fal) aad u gaajoo; bogga iyo beerku ha isku kaa dhegaan. Adu qablan intuu ubadku qadi lahaa.

qablan -ka: (magac, lab, keli) shanqadh iyo sawaxan badan. Qablanka iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: buuq.

qablan -ka: (magac, lab, keli) gaajo xoog ah oo xoolaha bogga iyo beerku isku dhego oo ay joogsan kari waayaan. Sucu qablan ayuu la hingan waayay. Dh: gaajo. Li: bokhokh, dhereg.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Hawl iyo wixi lamida wax la qabtay ahaansho. 2. Ku q.: wax meel ku dhegsan ahaansho. 3. Tuug, dugaag iyo wixi lamida wax casiimo lagu akhriyey oo aan wax bi'in karin ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Hawl iyo wixi lamida wax la qabtay ahaansho. 2. Ku q.: wax meel ku dhegsan ahaansho. 3. Tuug, dugaag iyo wixi lamida wax casiimo lagu akhriyey oo aan wax bi'in karin ahaansho. m.f.dh, qabsanaan.

der. [adjective] completed, done, finished

(tilmaame) mid la qabtay ah.

de: completed, done, finished

lx: qabsan

pd: (qabsanaa)

ps: adj-der

key: qabsan

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhimo cunid.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

(fal) qalwo dhis; lig samee. Dhagaxda meel ku qalway. Dh: qalwee.

qalway: (fal) dhagax ku dil. Qaadicul dariiqa qalway. Dh: qalwee.

(Qarayn-ta)

(weel, kd.) qar u yeelid.

m.dh eeg qaree. la-mid: qirayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qar u yeelid. Qaraynta weelasha waxa taqaan islaanta jaarka ah. Dh: qarays.

qarayn -ta: (magac, dhedig, keli) qaro u yeelid. Qarayn ku samee oo asal geli qarbidka.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qatanaan.