qabo yaro

m.dh Qabo silloon oo qodxo yaryar leh iyo dhacaan cad oo caanaha u eg oo haddii ay dadka afka iyo indhaha ka gaaraan guba.

-da: (magac, dheddig, keli) qabo silloon oo qodxo yaryar leh iyo dhacaan cad oo caanaha u eg oo haddii ay dadka afka iyo indhaha ka gaaraan guba.

[KABO-YAR, QUABO-YAR] Euphorbia migiurtinorum 01

Euphorbia erlangeri 01, Monadenium stellatum 01

(Qalyara-da)

Afka qalkiisa hoose oo sidii la arki jirey si ka yar u baxa.

m.dh Qalka hoose ee afka nafleyda oo ka yaraada sidii caadiga ahayd.

f. n. receding chin

-da: (magac, dhedig, keli) afyari abuur ah oo uu afku intii la arki jirey ka yaraado. Qalyaro waa ku dhalasho ee xanuun ma'aha. Dh: afyaro.

qalyaro -da: (magac, dhedig, keli) eeg qalayari.

de: receding chin

lx: qalyaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qalyaro

-ha: (magac, lab, keli) ammaanta ragga middood oo la macne ah dhexyare. Rag qabayare ka qaado.

[KABOYERIR, GABOYER IR] Monadenium stellatum 01

m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha ee ka soo qaadda dhiigga dhegyarada ee u tuurta habdhiska halbowlayaasha.

m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha ee ka soo qaadda dhiigga dhegyarada ee u tuurta habdhiska halbowlayaasha.

-da: (magac, dhedig, keli) qayb caloosha xoolaha ka mid ah oo ay ku kaydsadaan daaqa si habeenka u soo calaananaqsad. Dh: kubo.

m.f.dh eeg qabowso.

-da: (magac, dhedig, keli) maydhasho oo adoo soo kululaaday biyo isku shubid.

/aboordh/ (adv) gaadiidka uu qof saaranyahay, sida diyaarad ama markab. e.g. The plane crashed, killing all passengers aboard.

/aboord/ (adv) kor, eleeng, fuul. They went aboard the ship.

aboyer, v. - cida eyga; ciyid (eey)

le chien aboit - eeygu wuu ciyayaa

aboyer après, contre qn - ku qaylin qof; canaanasho qof

-da: (magac, dhedig, keli) tol iyo qaraabo yaraan. Ninkan madluunka ah, waxa loo cadaadinayaa abyari. Dh: tolyari.

m.dh la-mid: danyar¹.

[adjective] phr. younger, smaller

-aa: (n) lesser (lesar) —ugu yar: (adj) least (liist)

(Kabara-da)

Ammaan; sedo.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ganasade awr wax ku safrista; oo cidaha miyiga la guura. 2. Hanti yar oo la siiyo qof ganacsi loo abbaansado.

f. n., [abstract] praise; boast

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo madaxda lagu muuneeyo oo la siiyo. Dh: sedo, ammaan.

de: praise; boast

lx: kabaro

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

syn: ammaan, sedo

key: kabaro

-da: (magac, dhedig, keli) wax, wax ka yar.

-ha: (magac, lab, keli) hanti gaar loo leeyahay. Ninba qabanihii ha loo xukumo. Dh: hanti, mulki.

(Qabata-da)

Qalab qaabab badan loo yeelo oo sida manqaska ka samaysan labo birood oo isweydaaranaya laakiin aan wax jarine, waxyaalaha qabashadoodu dhib badan tahay lagu qabto.

m.dh.kh Qalab sida manqaska laba birood oo isweydaar ah ama hal bir oo la isku soo laabay ka samaysan oo waxyaalaha aadka u kulul lagu qabto.

m.dh.kh Qalab sida manqaska laba birood oo isweydaar ah ama hal bir oo la isku soo laabay ka samaysan oo waxyaalaha aadka u kulul lagu qabto.

f. n. pliers; pincers, tongs

(Gabato) S Ziziphus mucronata Willd. Rhamnaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qab.

qabato -da: (magac, dhedig, keli) qalab kala waawayn oo loo adeegsado isku dhejinta laba walxood iyo wax ka badan. Qabato ku qabo yaanay labada loox is dhaafine. Dh: mesebed.

qabato -ta: (magac, dhedig, keli) qalab yar oo warqadaha lagu qabto oo biin yar ku dhejisa. Waraaqaha qabato ku dheji. Dh: qardhab, agraafees.

Qalab-gacmeed labo lugood iyo labo qal oo iskuruug xardhan leh ee loogu isticmaalo wax qabatinka guud, jaridda masaamiirta iyo siligga qarada yar, xajinta, furidda iyo xiridda shayga dhabbannada leh sida qodobbada iyo qabbirrada furidda iyo xiridda sahlan, murxinta birnugaylka duuban, laabidda dacallada birnugaylka iwm.

de: pliers; pincers, tongs

lx: qabato

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qabato

(fal) awr si qabbir ah u xidho.

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax jurmi yar ahaansho.

der. [adjective] slender, thin (of person)

-ta: (magac, dheddig, keli) mid jurmi yar loh.

de: slender, thin (of person)

lx: qanyar

pd: (qanyaraa)

ps: adj-der

key: qanyar

f.g3 (-rtay, -ratay) Dhar beddelasho.

v. change (as clothes)

de: change (as clothes)

lx: qayiro

pd: (qayirtay)

ps: v3b=tr

key: qayiro

(Tabara-da)

Xoog; awood; karti; maaro (ama tamaro).

m.dh la-mid: tabar.

f. n., [abstract] strength, ability, capability

-da: (magac, dhedig, keli) xoog, awood, karti ama maaro. Dh: karti, awood, xoog, tamaro.

a: tamaro

de: strength, ability, capability

initial: t

lx: tabaro

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

see: tabar

key: tabaro

(Yabara-da)

(Wadaaddo; Fiqi-Buraale) waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa saagootiga iyo ruqsada).

m.dh Waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa “saagootiga” iyo “ruqsada” (wadaaddo; fiqibburaale).

m.dh Waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa 'saagootiga' iyo 'ruqsada' (wadaaddo; fiqibburaale).

f. n. exorcism, ritual against spirit- possession

-da: (magac, dhedig, koli) waxyaalo loo sameeyo qof wadaaddo leh oo waqtigoodu u dhexeeyo 'sagootiga iyo 'ruqsadda. Islaantii waxay tidhi yabaro ii soo iibiya an iska cuudiyee.

de: exorcism, ritual against spirit-possession

initial: y

lx: yabaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: yabaro

[adverb] or [adverbial] [expression] slowly, gently, lightly

m. n., loc. (adj.): proximity, vicinity; about, approximately

-abbaaraha: (adv) about (a bowt); approximately; nearly: Ex: abbaaraha wuu tagay; he is almost there

-ha: (magac, lab, keli) qiyaas ahaan; xilli lagu qiyaasi karo.

de: proximity, vicinity; [atr.] about, approximately

lx: abbaaro

pd: (/ha)

ps: n0-m-loc

key: abbaaro

(Badyara-da)

Bad yar oo badweynta ka dillaacda; bad aan weyneyn oo dhul ku wareegsan yahay; gacan.

m.dh (-ooyin, m.l) Bad yar oo badweynta ka so dillaacday oo berri fadhida; gacan.

m.dh (-ooyin, m.l) Bad yar oo badweynta ka so dillaacday oo berri fadhida; gacan.

f. n., [compound] lake; gulf

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badyaray.

de: lake; gulf

lx: badyaro

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: badyaro

m.dh (-ooyin, m.l) (baayoloji) Jidh yar oo wareegsan oo isku cufan oo laga helo bu'da aan qaybsamin ee unugga dhirta iyo xayawaanka, taas oo ka kooban borotiin, DNA, iyo RNA. Waxay door muhiin ah ka ciyaartaa soo saaridda ribosoomka iyo borotiinka.

m.dh (-ooyin, m.l) (baay.) Jidh yar oo wareegsan oo isku cufan oo laga helo bu'da aan qaybsamin ee unugga dhirta iyo xayawaanka, taas oo ka kooban borotiin, DNA, iyo RNA. Waxay door muhiin ah ka ciyaartaa soo saaridda ribosoomka iyo borotiinka.

-da: cad yar oo wareegsan oo laga helo bu'da aan qaybtamin ee unugga dadka, dhirta iyo xayawaanka, taas oo ka kooban borotiin, DNA iyo RNA. waxay door muhiim ah ka ciyaartaa soo saaridda borotiinka.

m.dh la-mid: da'yar¹; da'yaraan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg da'yari.

-ha: (magac, lab, keli) marka qofku cidda uu ku tiirsanyahay ama qolodiisu aanay tiro badneyn. Dabyareha aan ahay waa waxa la igu duudsiyey. Dh: bahyare, laangaab. Li: laandheere.

m.dh la-mid: danyaraan.

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

(Faryara-da)

Faraha dadka tan ugu yar.

m.dh Gacmaha iyo lugaha farahooda midda ugu yar.

m.dh Gacmaha iyo lugaha farahooda midda ugu yar.

f. n., [compound] little finger, pinkie ~ pinky

-faryarada: (n) little finger (lital fingar)

-da: (magac, dhedig, keli) faraha dadka tan ugu yar. Faryaro faadumaa lagu kabaa.

de: little finger, pinkie ~ pinky Counted as the first finger by Somalis

lx: faryaro

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: faryaro

f.mg3 (-rtay, -ratay) la-mid: gabro.

(Gabbara-da)

Lacag ama wax kale oo tolku qof qof u bixiyo oo qaranka la siiyo; ammaan; sedo; canshuur.

m.dh (-ooyin, m.l) Lacag ama hanti kale oo beelo meel wada daggani bixiyaan oo la siiyo dowlad ama boqortooyo; sedo, ammaan.

f. n. tax

-ha: (magac, lab, keli) eeg gabbare.

de: tax

lx: gabbaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: gabbaro

m.l la-mid: gabooye.

- gabooyada: (n) arrow (aaroo) ~ fallaar

m.dh Yaraanta naasaha iyo ciriiriga caanamareenka ee ay hal yeelato.

m.dh la-mid: kabsar.

-da: (magac, dhedig, keli) dhirta cuntada lagu daro mid ka mid ah oo udgoon. Dh: kabsar, karsar.

1) faire, 2) prendre, 3) croire.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Awr si qabbir ah u xirasho.