qabdha

(Jabdhan-ka)

(cunno engegan) kayd; dhigaal.

m.l (-nno, m.dh) Hilib solay ah oo googo'an.

m. n., [compound] dried fried meat, jerky; dried ~ preserved food; reserve

-ka: (magac, lab, keli) hilib afgelis laale'eg oo shiilan iyo subag isku fadhiya oo kayd noqda. Jabdhankii baruurtiyo ahaa badhida miidaysan... Dh: baruurafudle, sargaf, jaalleef.

cf: dhigaal, kayd, oodkac

de: dried fried meat, jerky; dried ~ preserved food; food reserve

lx: jabdhan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: jabdhan

qaldhac¹: m.l (-cyo, m.dh) Qori loo kala jeexay laba qalbac oo dabada looga xiro si uu saalada iyo neefta ugu cesho hal la doonayo in la oggolaysiiyo ilmo aysan dhalin. la-mid: qallac¹, qallax¹.

qaldhac²: f.g1 (-cay, -cday; -dhici) Qaldhac dabada uga xirid (hal). la-mid: qallac², qallax².

-a: (magac, lab, keli) labo loox ama qori oo hasha lagaga xidho sanka ama xubinta taranka si caano badan looga helo. Haldiidaysa qaldhac ayaa lagu nabaa. Dh: qallax.

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

m.l.kh Q. ah: qof madax adayg oo waxa uu damco aan laga qancin karin.

m. n. stubborn ~ obstinate person

(tilmaame) qof madax adag oo aan la fahmi karin.

de: stubborn ~ obstinate person

lx: qandhar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qandhar

(ereycodeed) lagu cabbiro shanqadha walxaha wax qabsada. Albaabkii ayaa qardhab isku yidhi.

qardhab -ta: (magac, dhedig, keli) eeg qabato.

nickname; name-m noisemaker

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

(fal) yoon oo gaajo darteed hadal iyo sawaxan samee. Qawdhan waa lagu dhergine. Dh: yoon.

qawdhan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo ay baahiyi keento.

-ka: (magac, lab, keli) orgi qaan ah oo aan aad u weyneyn; wan sumal ah. Qaydhab yar ayuu martida u qalay. Dh: qayrab, orgac.

pr. n., [feminine] Abda

a: Cabdiyo {C}

de: Abda

lx: Cabda

ps: name-f

key: Cabda

(fal) dhadh oo isku urur; wax qoyan oo harraad dartii la il daran noqo. Laanyahay baxaysaa dantaa u qaadh biyo kuuma helayee. Dh: dhadh.

qaadh-ka: (magac, lab keli) edeg maqal loo oodo. Qaaliga Albaasaan ka dhigi qaadhka weylaha e. Dh: edeg.

qaadh -ka: (magac, lab, keli) qandoodsi ama dhadhid caleenta iyo midhuhu yeeshaan kolka ay harraadaan ama geedka laga gooyo. Xawaash qaadh ah ayaa maanta noo yimid.

-ga: (magac, lab, keli) noole aanan helin wax uu cuno.

(magac, dhedig, keli) nafta noolaha ku jirta. Roobka qawqawloow qadhqadhay, qaawanaantayduu arkaday, ee qudhayda halkeen dhigaa. Dh: ruux, naf.

-ha: (magacdwadareed) afar min oo faalka ka mid ah; Muyulukhad, Badhyaale, Guntane iyo Istamiic.

-ha: (magac, lab, keli) qori dheer oo ganto leh oo kolka ay tigaaddu yaraato xoolaha calenta iyo dheemaalka geedaha waawayn loogaga soo daadiyo. Qaadhaha qaad oo maqasha dheemaalka u daadi.

fierté, vanité.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: qandhee.

(Qandha-da)

1. Fayoobi la'aan, xanuun ama cudurrada qaarkood lagu yaqaan, oo qofka kulayl iyo gariiriso qabtaan; xummad.

2. Bugto; jirro.

qandho¹: m.dh 1. Xummad. 2. Jirro. 3. Duumo.

qandho²: m.dh (daawo) Kulka jirka oo ka saramara kulka caadiga ah ee jirka: haddii afka laga cabbiro waxa weeye: 98,6° F oo u dhiganta 37° C. Haddii futada laga cabbirana waxa weeye = 99° F oo dhiganta = 37°C.

qandho³: f.mg3 (-oday, -otay) Cid jirro ku dhicid. la-mid: qandhoo.

qandho¹: m.dh 1. Xummad. 2. Jirro. 3. Duumo.

qandho²: m.dh (daaw.) Kulka jirka oo ka saramara kulka caadiga ah ee jirka: haddii afka laga cabbiro waxa weeye: 98,6° F oo u dhiganta 37° C. Haddii futada laga cabbirana waxa weeye = 99° F oo dhiganta = 37° C. m.f.dh, qandhasho.

qandho³: f.mg3 (-oday, -otay) Cid jirro ku dhicid. la-mid: qandhoo. m.f.dh, qandhood.

f. n. fever, temperature; illness, malady, indisposition

-qandhada: (n) fever (fii-ver); feverishness ~xummad

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun fudud oo ku soo booddo ah. Bugtaan kali ma haysee qandho yar ayuu u jiifaa. Dh: juucjuuc.

de: fever, temperature; [ext.] illness, malady, indisposition

lx: qandho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qandho

حُمّى، حُمَّة

m.dh.u Miro aan weli bislaan.

m.dh.u Miro aan weli bislaan.

pr. n., loc. city in north east Somalia

f. n., [collective] unripe fruit

(tilmaame) midho aan weli bislaan ah.

-da: (magac, dhedig, keli) qof si wanaagsan wax u bixiya oo hura wax uu jecel yahay. Quudha xoolaheega lama qaato. Dh: hura.

n. phr. salvo, continuous gunfire

de: salvo, continuous gunfire

lx: dab dhan

ps: np

key: dab_dhan

f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Ka d.: wax si aad u jeclaysasho.

-a: (magac, lab, keli) waxyaabo, iska daba imaatin kolba ini timaaddo. Maaliintii oo dhan ayaa la iska soo dabadhacayay.

m.dh In yar oo wax la beegay lagu khordiyo; suubis.

-da: (magac, dhedig, keli) inyar oo wax la kala miisaantay lagu daro. Dabadhah na iigumay darin subagga wadhatadii ii soo miisaantay. Dh: biiro, suubbis, raxayn.

-ka: (magac, lab, keli) iskuxidhka wax aan aad isku haysan oo la isku sasabayo. Dh: kabkab.

(fal) erey duca ah oo carruurta lagu yidhaa kolka ay higgoonayaan. Habdhabo hooyoy habdhabo. Dh: higgoo.

cuillère.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

qaandhaw¹: m.l 1. la-mid: qaandhebid, qandhow 1. Bixinta qaan laysku lahaa layska baxsho. 2. Kabarray.

qaandhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawtay; - dhebi) U q.: qaan laysku lahaa bixin. la-mid: qaandhow².

(fal) amaah lagugu lahaa iska bixi. Adaa amaah qaataye iska qaandhaw. Dh: bixi, qaanbax.

qaandhaw -ga: (magac, lab, keli) deyn ku sheegad, amaah ku sheegad.

(fal) sakaraad oo wax mawtulgargaro ku jra ahaw. Iska qaldhabo oo tawxiidka ha illoobin.

(Qardhaas-ta)

Xirsi; makaraan.

m.dh (-so, m.l) Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro belaayo-xijaab ahaan loo xirto; xirsi.

f. n. amulet, charm, talisman

-ta: (n) amulet (am-yu-lat); countercharm ~ xirsi

-ka: (magac, lab, keli) eeg qardaas.

qardhaas -ta: (magac, dhedig, keli) dawo wadaaddadu sameeyaan oo ah waraaq qur'aan iyo ducooyin lagu qoro oo inta si farsamaysan loo duuduubo qofka buka qoorta loogu xidho. Wadaadkii baa aabbahay qardhaas u dhigay. Dh: xirsi.

cf: makaraan, xirsi

de: amulet, charm, talisman

lx: qardhaas

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: qardhaas

(Qardhaba-da)

Qalab manqaska u eg.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu siisiibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu sii-siibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

f. n. scissors, shears; tweezers, pincers

-da: (magac, dhedig, keli) qalab manqaska u eg. Qardhabo ku qabo oo ku soo jiid. Dh: qabato.

Maqas-bireed, birhayle.

cf: manqas {S}

de: scissors, shears; tweezers, pincers

lx: qardhabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qardhabo

Rhombus

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarradh.

(Qaybshaa-ga)

Qofka wax qaybiya; qaybiye.

m. n. person making the division ~ allocation, distributor

-ga: (n) one who divides or distributes,divisor ~ qaybshe

de: person making the division ~ allocation, distributor

lx: qaybshaa

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: qaybshaa

père.

-ha: (magac, lab, keli) qofka cid ugu dhaw. Ninka cidlo lagu waxyeelo abdhowe ayaa loo raadiyaa. Dh: abdhawe, abdhawaale.

-ka: (magac, lab, keli) baadhashada la baadho qof si gardarro ah.

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

(Baddhac-a)

Qof badda iyo waxa laga helo keliya ku nool oo aan meel kale ku noolaan karin.

m. n., [compound] fisherman

-a (magac, lab, keli) qof badda ka dhex shaqaysta oo kalluun kala soo baxda. Baddhac budcad noqday baa belaayo leh. Dh: kalluumaysato.

de: fisherman

lx: baddhac

pd: (-a)

ps: n2a-m-cmp

key: baddhac

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

Madaxa fidsan ama ballaaran ee leebada oo seraaradaha iyo sanaadiiqda lagu kala furo. Madaxa ballaaran ee wax lagu kuunyeeyo laguna kala furo.

v. display

-ka: (magac, lab, keli) dhankaad u socotay maahee dhinac kale kacid. Dh: leexad, leexad, baydhid.

(fal) cudurka candhada ku rid. Dh: cadhay.

candhay: (fal) xoolo, candhadu ha ku weynaato oo dhalmo isku diyaari. Dh: dhaysi, habaasi.

(fal) mid aan hanti lahayn noqo. Dh: cayraw.

(fal) caydh ka dhig; sabool aan waxba haysan ka dhig. Waraabaa xoolihiii naga dhameeyay oo na caydheeyay. Dh: saboolee, caydhee.

(Dabdhid-ka)

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro la moodo in dab lagu gubey, ka soo yaacaan.

m.l (daawo) Cudur maqaarka ku dhaca oo u yeela baro yaryar oo biyo leh.

m.l (daaw.) Cudur maqaarka ku dhaca oo u yeela baro yaryar oo biyo leh.

m. n., [compound] pox (disease characterized by small pustules ~ pimples)

dabdhul m. n., [compound] volcano

-ka: (magac, lab, keli) cudur dadka ku dhaca oo diirka la moodo in dab ku dhacay. Dabdhul ayaa ku dhacay Axmed.

m.l la-mid: dardhasho.

-ka: (magac, lab, keli) roob iyo qabow dartiis la qadhqadhid. Dh: qadhqa. Li: diirrimaad.

-ka: (magac, lab, keli) xadgudubka aan qarsoonayn ee cid kale loo geysto.

(Dibdhac-a)

Dibudhac.