qabbabaal

m.l/dh 1. eeg aabbe. 2. Awooweyaashii hore. la-mid: aabbeyaal.

-ha: ( magac, lab, keli) magacyada libaaxa midkood. Qababaale aarbaan arkoo waan ambaabiraye. Dh: shaashle, libaax, aar.

(Dabbaraala-ha)

Qofka hadba dabbari qabato; aan caradiisa ka adkayn.

m.l 1. Qof caro badan oo markuu xanaaqo aan is hanan karin. 2. Qof dhagar badan.

m.l 1. Qof caro badan oo markuu xanaaqo aan is hanan karin. 2. Qof dhagar badan.

m. n. hot tempered person

-ha: (magac, lab, keli) qofka cadhada badan oo cadhada dhaw, qofka hadba dabbartu qabato, cadhada dhow. Dabbaraale ayaad noqotay. Dh: cooraaf, xaruuri.

de: hot tempered person

lx: dabbaraale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dabbaraale

(Qaarxabaal-ka)

Geed sida qaraha u faalala oo korna ku yeesha miro waaweyn oo kuwa bocorta le'le'eg hoosna buruq aad iyo aad u weyn oo la qoto oo geela iyo xoolaha kaleba loo jarjaro oo laga waraabsho.

qaarxabaal¹: m.l 1. (botani) Geed sida qaraha u faalala oo kor ku yeesha miro waaweyn kuwa bocorta la eg, hoosna ku leh buruq weyn oo inta la jarjaro xoolaha lagu oon baxsho. 2. (daawo) Xabaalidda qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kulul loogu duugo si loogu daweeyo.

qaarxabaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kukul loogu duugo si loogu daweeyo, xabaalid.

m.l 1. (botani) Geed sida qaraha u faalala oo kor ku yeesha miro waaweyn kuwa bocorta la eg, hoosna ku leh buruq weyn oo inta la jarjaro xoolaha lagu oon baxsho. 2. (daaw.) Xabaalidda qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kulul loogu duugo si loogu daweeyo.

m. n., [collective] plant species

(fal) qof xanuun qaba sida lafagaraaca qaybta hoose ee jidhka aas.

qaarxabaal -ka: (magac, lab, keli) geed sida xabxabka ama qaraha u baxa oo xagga sare ku yeesha midho waaweyn oo kuwa bocorta le'eg hoostana buruq weyn ku yeesha.

de: plant sp.

lx: qaarxabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qaarxabaal

(Qabaal-ka)

1. Weel xoldhan oo geed jirriddi laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo.

2. (*) Weel qabaalka qoriga ah qaabkiisa leh, oo mid gudihiisa dadku ku mayrto, iyo mid dharka iyo wixii la mid ah lagu qasaashoba leh.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

Ellipse

Ellipse

m. n. wooden watering trough

(Gabal) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

-ka: (n) a wooden container for watering the livestock

-ka: (magac, lab, keli) weel inta badan qori laga goro oo eyda cuntada iyo biyaha lagu siiyo. Weelka meesha ka qaad ma qabaal ay baa!

qabaal -ka: (magac, lab, keli) weel xoldan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo ama kolka ay jeelaan milixda loogu shubo. Adhiga qabaalka ha ku sii wada deyne kala hor. Dh: dar, qoricarro.

Qabaalka dhuxusha ee buufin-bireedka. Gurada buufinbireedka ee dhuxusha lagu shido.

de: wooden watering trough

lx: qabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: naar

key: qabaal

(Abaqaal-ka)

(geed, dad) meel laga rujiyo oo meel kale lagu abuuro; meel kale lagu koriyo: tallaal.

abaqaal¹: m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

abaqaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Laan geed laga soo gooyey geed ku tallaalid.

m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

v. transplant, resettle

abaqaal: vl. n. transplanting, resettlement

(fal) geed meel hore loogu beeray, ka jar oo meel kale ku abuur. Beertiina ku abaqaal geedahan khudradda ah.

abaqaal -ka: (magac, lab, keli) geed meel lagu beeray, meel kale ku joojin.

-ka: (magac, lab, keli) wax la cabbo; wax aan cunno ahayn oo la quuto. Dh: sharaab.

cabbaal: (tilmaame) aan calalis ahayn; wax la cabbo. Dh: cabbitaan.

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nacas; axmaq. 2. la-mid: dabbaalid.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

dabbaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax jahaday u socdeen mid ka duwan u weecin; soo celin (xoolo).

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) Nacas; axmaq.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

m. n. stupid person, fool

-ka / dabbaasha: (n) stupid (istuupidh) person; silly (sili) person; fool (fuul); idiot (idh-yat); foolish or stupid person , dolt (dhoolt) ~ nacas, doqon

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

de: stupid person, fool

lx: dabbaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: ardaal, axmaq, caqli yar, doqon, nacas {C & S}

key: dabbaal

-ka: (magac, lab, keli) hub aad wax u gumaada oo dhuumo badan ka dhac wuxu sameeyaa gubasho iyo olol dhakhso u fida.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha wad soo dumay oo iska daba dhacaya. Qalwadi baa duntoo qababax tidhi.

(Qabbaan-ka)

1. Midiidin; ciidan; adeege; qowsaar.

2. Miisaan waxyaalaha culculus lagu miisaamo.

qabbaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Qof qof kale u adeega; midiidin. 2. Miisaan weyn oo waxyaabaha culus lagu miisaamo.

qabbaan²: m.dh (-nno, m.l) Qof qof kale u adeega, midiidin (naag).

qabbaan³: f.mg1 (-nay, -ntay) U q.: cid u adeegid.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof qof kale u adeega; midiidin. 2. Miisaan weyn oo waxyaabaha culus lagu miisaamo.

m. n. servant

qabbaan m. n. weighing machine, large scale

(fal) adeeg oo cid wax u qabo. Awoowo kaalay u qabbaan. Dh: adeeg, midiidin, khidmee.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) qof gacan yare ah oo wax u adeega. Nin qatani nin qada haysta waa inu ka quudaaye, waa inuu qadaarrada xalaa una qabbaanaaye. Dh: madiidin, shaqeeye.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) miisaan waxyaalaha culculus lagu miisaamo. Joonyadda bariiska ah gabbaanka dul dhig oo miisaan. Dh: miisaan.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) qaraabo fog. Qabbaan magaalada kuma lihi. Dh: cashiiro.

-ka: (magac, lab, keli) qof wax qarqariya. Ninkaa qabbaaska ah ayaa iga qariyay buugtaydii. Dh: khabbeeye.

-ka: (magac, lab, keli) ka dambayn oo wax daba yaal ahaan. Ninna inuu daba'aal ahaado ma jecla. Dh: dambeeye. Li: horyaal.

f.g1 (-a-yiil, -a-tiil) Wax wax kale gadaashiisa aallid.

-ka: (magac, lab, keli) geed calcen qoyan oo aan qoryo lahayn.

(Cabbanaan-ta)

Ku cabban ahaan; nuglaan.

m.f.dh eeg cabban. la-mid: cabbanaansho.

f. n., [abstract] weakness, incapability

-ta: (magac, dhedig, keli) adkaysi la'aan; nuglaan.

de: weakness, incapability

lx: cabbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: cabbanaan

-da: (magac, dhedig, keli) xeer sharci ah sidii uu ahaa u fulin ama ku camalfalid. Dabbaqaadda shareecadu aqoon ayay u baahan tahay. Dh: dabbiqid.

(Habbanaan-ta)

Si habban ahaan.

m.dh la-mid: habboonaan.

f. n., [abstract] correctness, rightness

-ta: (magac, dhedig, keli) si habban ama toosan ahaan. Aad baan ugu farxay sida habbanaanta leh ee aad xaajada u gashay. Dh: haboonaan, wanaagsanaan, toosnaan.

a: habboonaan

de: correctness, rightness

lx: habbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: habbanaan

m.l Kalluunku meesha uu ka neefsado oo dhegaha ka hooseysa.

m.l Kalluunku meesha uu ka neefsado oo dhegaha ka hooseysa.

-ka: (magac, lab, keli) seebabka iyo qaabka uu kalluunku u neefsado.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qabbaanasho.

m.f.dh eeg qabow³. la-mid: qaboobaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ama meel aan diirranayn oo qabaw ah ahaan. Sharaabku qaboobaan ayuu ku macaan yahay.

m.f.dh eeg qabsan. la-mid: qabsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la qabtay ahaan.

Sand bank

-da: (n) flattery (falaa-tari); feint (feeynt); artifice (ar-te-fas); tell someone what he or she wants to hear

-sha: (magac, dhedig, keli) wadiiqo yar oo laba xaafadood isku furtaan.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan aabbihii dhalay la garanayn ama uu ka dhintay. Gocosta waxa loo ciyaaray aabboole iyo aabbolaawe. Dh: agoon. Wa: aabbolaaweyaal.

-ka: (magac, lab, keli) wiil da'yar oo inta badan caato ah, dhaqankiisu na wanaagsanayn suuqgal ah. Dh: ciyaalsuuq.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dabbaqay oo sidii uu ahaa loo fuliyay ahaan.

m.l (-llo, m.dh) 1. D. ah: dhagax weyn oo dhardhaar laga dhigto. 2. Qori weyn, qallalan oo muddo badan la shidan karo.

m. n. stone big enough to support a vessel on the fire; unburnt wood left in the fire; big club

-ka: (magac, lab, keli) dhagax weyn oo nooca lagu dhardhaarto dheriga oo weligii danbaska iska dhex yaalla. Dh: danbasyaal.

de: stone big enough to support a vessel on the fire; unburnt wood left in the fire; [ext.] big club

lx: dambasyaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dambasyaal

(Danbasyaal-ka)

Dhagax weyn siiba kuwa wax lagu dhardhaarto oo weligood danbaska ag yaal.

m. n. hearth used for the support of cooking utensils

-ka: (magac, lab, keli) dhagax weyn, oo dheryaha dhardhaarto inta badanna dambaska ag yaalla.

de: hearth used for the support of cooking utensils

lx: danbasyaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: dambasyaal

key: danbasyaal

(Dhabbaggal-ka)

Dad aan war hayn oo loo soo kuur galo ama wax loogu soo gabbado, si xogtooda loo ogaado ama loo helo, ama waxa ay samayna hayaan ama maaggan yihiin loo ogaado oo loo arko.

dhabbaggal¹: m.l 1. Waddada geelu ku arooro. 2. la-mid: dhabbaggelid.

dhabbaggal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) U dh.: arrin u kuur gelid.

f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) U dh.: arrin u kuur gelid. m.f.dh, dhabbaggelid.

vl. n., [compound] eavesdropping; fact finding

-ay/dhabbaggashay: (v) [with preposition u] (v) find the facts; observe carefully ~ u dhabbaggal

de: eavesdropping; fact finding

lx: dhabbaggal

pd: (-ka)

ps: vn2-m-cmp

key: dhabbaggal

(Gabbalgaab-ka)

Gabbalgaabad.

m.l Galabnimada inteeda dambe ee gabbaldhaca ka horreysa. la-mid: gabbalgaabad.

m. n., [compound] evening, time just before sunset

-ka: (n) late afternoon (before the sunset)~ casarliiq, gabbaldhac

-ka: (magac, lab, keli) casar gaaban; kolka ay cadceeddu sii dhacayso.