qabbaas

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qabbaanid.

(Qabbaansi-ga)

Qabbaansasho,

m.l la-mid: qabbaansasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg qabbaansasho.

f.g3 (-saday, -satay) Cid qabbaan ka dhigasho.

v. make use of someone's services, make a servant of

(fal) adeegso. Wiilkaa qabbaanso intaad shaqaale helayso.

qabbaanso: (fal) qaraaba ahaan u raadso.

de: make use of s.o.'s services, make a servant of

lx: qabbaanso

nt: qabbaansad (ka) [vn-m], qabbaansasho (/da) [vn-f], qabbaansi (ga) [vn-m]

pd: (qabbaansaday)

ps: v3a=

key: qabbaanso

(fal) xaamxaamo oo socod isku diyaari. Waryaa qababaal waa la dhaqaaqayaaye. Dh: diyaargaraw.

qababaal -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamasho socod loo xaamxaamto oo safar la isku diyaariyo. Laba cishaba qababaal ayaan ku jiraa. Dh: diyaargaraw.

qababaal -ka: (magac, lab, keli) kharashaad yaryar oo qof meel kaga hadhhadha muddo toddobaad illaa bil ah. Qababaal yaryar oo magaalada igaga hadh-hadhay ayaan urursanayaa oo waan baxayaa.

(fal) wax qarso. Lacagta qabbayso. Dh: khabbayso.

(Abbaan-ka)

Dad u taliya; madax; magangeliye.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cid magan geliyey. 2. Qof, cid magan u ah.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cid magan geliyey. 2. Qof, cid magan u ah.

m. n. protector, patron, leader

-ka: (magac, lab, keli) qofka cid kale u wakiil ah iyaga iyo xoolahooga ba. Nin abbaan ah mooyee mushteri lama aqoonayne.

abbaan-ka: (magac, lab, keli) qofka meherad ama farsamo cid kale u suubbiya ee shaqaale ama adeege uga ah. Dh: midiidin.

abbaan -ka: (magac, lab, keli) qofka waddada iyo meelaha ambada ah yaqaan ee haga dad safar ah oo badeecad sida.

de: protector, patron, leader

lx: abbaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: abbaan

(Abbaar-ta)

Sida eg, tusmo; marin; aaddanaan.

abbaar¹: m.l 1. Meel ku aadkeeda. 2. la-mid: abbaarid.

abbaar²: m.dh Hadal, arrin iyo wixi lamida sida ku habboon ee looga baahanyahay. Tusaale: 'Hadalka abbaartiisu sidaa ma ahayn.'

abbaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Si toos ah oo aan leexleexasho lahayn wax u aadid. 2. (f.mg) Ku a.: wax kale ku toosin.

abbaar¹: m.l 1. Meel ku aadkeeda. 2. la-mid: abbaarid.

abbaar²: m.dh Hadal, arrin iyo wixi lamida sida ku habboon ee looga baahanyahay. Tusaale: Hadalka abbaartiisu sidaa ma ahayn.

abbaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Si toos ah oo aan leexleexasho lahayn wax u aadid. 2. (f.mg) Ku a.: wax kale ku toosin. m.f.dh abbaarid.

v. go towards; aim at; face, confront

abbaar vl. n. direction, going towards

abbaar [feminine] n. debt, moral obligation

abbaar-ta: (adv) 1. supposed (se pow.sidh); intended (in teendid); Ex: abbaartiisu maxay ahayd...; what he was supposed to do. 2. right approach

abbaar-ay / tay: (v) 1. approach (a parowj); come or go near or nearer to: Ex: Cali baa isoo abbaaray; Ali has approached me. 2. go towards. Ex: gurigii buu abbaaray; he went towards home

(fal) toos wax u beegso; meel cayiman ku hagaag.

abbaar -ta: (magac, dhedig, keli) qiyaasta; in ku dhow; sida loo malayn karo.

abbaar -ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddada iyo yoolka la rabo in la gaadho.

abbaar -ta: (magac, dhedig, keli) awaalaha iyo waayaha. Abbaartu waxa ay sheegaysaa saansaanyo nabadeed.

m.dh la-mid: abbaaye.

-da: (magac, dhedig, keli) erey gabadha loogu yeedho oo uu macnihiisu yahay; walaaley. Waxa isugu yeedha, kuwa wada dhashay, xigtada iyo inta isjecel. Dh: abbaayo.

(Habaas-ka)

1. Ciidda budada ah oo waddooyinka, kd., ka kacda; boor; siigo; awaare; bus.

2. (xoolo) Jimic.

m.l 1. Ciid budo ah oo dabayshu kiciso. 2. H. ah: jimic (xoolo).

m.l 1. Ciid budo ah oo dabayshu kiciso. 2. H. ah: jimic (xoolo).

m. n., (mass n.): dust

-ka: (n) dust (dhast) ~ boor, firo

-ka: (magac, lab, keli) ciid iyo boodh cawlan oo budo ah kana kaca meelaha banka iyo waddooyinka xilliyada dabayluhu dhacayaan. Carruuri habaas gashoo hooyadeed ku reebtay. Dh: boodh, siigo, awaare, bus.

habaas -ka: (magac, lab, keli) marka neefka sidkiisu dhammaado ee dhalmo qarka u saaran yahay. Habaasku si fiican buu candhada rida uga muuqdaa. Dh: jimic, dhays, caris.

cf: boor, bus, siigo, sufur

de: dust

lx: habaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m-mass

key: habaas

(Qabaal-ka)

1. Weel xoldhan oo geed jirriddi laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo.

2. (*) Weel qabaalka qoriga ah qaabkiisa leh, oo mid gudihiisa dadku ku mayrto, iyo mid dharka iyo wixii la mid ah lagu qasaashoba leh.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

Ellipse

Ellipse

m. n. wooden watering trough

(Gabal) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

-ka: (n) a wooden container for watering the livestock

-ka: (magac, lab, keli) weel inta badan qori laga goro oo eyda cuntada iyo biyaha lagu siiyo. Weelka meesha ka qaad ma qabaal ay baa!

qabaal -ka: (magac, lab, keli) weel xoldan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo ama kolka ay jeelaan milixda loogu shubo. Adhiga qabaalka ha ku sii wada deyne kala hor. Dh: dar, qoricarro.

Qabaalka dhuxusha ee buufin-bireedka. Gurada buufinbireedka ee dhuxusha lagu shido.

de: wooden watering trough

lx: qabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: naar

key: qabaal

f. n. bullet, round of ammunition

de: bullet, round of ammunition

lx: qabbad

pd: (-da)

ps: n1-f

see: xabbad

key: qabbad

(tilmaame) qof wararka sirta ah qaada.

(Babbaay-ga)

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

m.l Geed-mirood dheer, lugtool ah oo baarka sare ku leh caleemo balballaaran iyo miro waaweyn, macaan oo leh iniino filfisha u eg; mafafaay.

m.l Geed-mirood dheer, lugtool ah oo baarka sare ku leh caleemo balballaaran iyo miro waaweyn, macaan oo leh iniino filfisha u eg; mafafaay.

m. n. papaya, pawpaw

(Babai) N, S Carica papaya L. Caricaceae.

-ga: (n) papaya (papaaya); papaw also pawpaw ~ mafafaay

-ga: (magac, lab, keli) eeg babay.

de: papaya, pawpaw

lx: babbaay

pd: (-ga)

ps: n2-m-enum

syn: mafafaay

key: babbaay

(Basbaas-ka)

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

m. n. chili pepper, hot pepper

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

a: bisbaas

de: chili pepper, hot pepper

lx: basbaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: basbaas

(Cabbaad-ka) (koox cabbaadyo)

1. Qaab qurux badan oo dadka ladan ama cayilan surkoodu yeesho.

2. Midab cadcad ku jiro.

3. Kuul.

m.l la-mid: cąbbaar.

m. n. layers of fat around the neck; double chin (considered a mark of beauty)

cabbaad n. beads, stone ornaments

-ka: (magac, lab, keli) qaab qurux badan oo dadka qaarkii surka ku yeesho; duuduub surku yeesho. Dh: cabbaadh.

cabbaad -ka: (magac, lab, keli) midab caddaan ku jiro.

cabbaad -ka: (magac, lab, keli) iniinyo dhalo ah oo leh qaabab kala duwan oo dhexda ka daloola oo, inta dun lagu taxo, qoorta lagu xidho oo lagu xarragoodo. Dh: cabbaadh.

-ka: (magac, lab, keli) wax la cabbo; wax aan cunno ahayn oo la quuto. Dh: sharaab.

cabbaal: (tilmaame) aan calalis ahayn; wax la cabbo. Dh: cabbitaan.

1. (Cabbaar-ka) In waqti ah oo aan dheerayn; nabar.

2. (Cabbaar-ta) Dhabbaha gaadiidku qaado, jagooyinka uu u qaybsan yahay, oo hadba mid la dego oo lagu nasto, middood; minqaad.

cabbaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Waqti aan badnayn ama aan fogayn. 2. Masaafo aan dheerayn.

cabbaar²: m.dh (-ro, m.l) Masaafada rati rarani ku daalo.

cabbaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Rati raran daalid.

m.l (-rro, m.dh) 1. Meerisyo kuul yaryar ah, hab quruxsan la isugu tolo, rucubyo leh oo haweenka qoorta ku xirtaan. 2. Midab baraashirix ah oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan. 3. (w) Qaab qurux badan oo dadka cayillan ama hablaha surkoodu yeesho. la-mid: cabbaad.

cabbaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Waqti aan badnayn ama aan fogayn. 2. Masaafo aan dheerayn.

cabbaar²: m.dh (-ro, m.l) Masaafada rati rarani ku daalo.

m. n. short while, brief time

cabbaar [feminine] n., loc. campsite, rest area

(adv) awhile (a-waayl); for a while xoogaa. Ex: cabbaar joog; stay awhile

-ka: (magac, lab, keli) in aan badnayn; xoogaa. Cabbaar baan ku sugayoo cadceedda ayaa i damaqday. Dh: waxoogaa, nabar.

cabbaar -ta: (magac, dhedig, keli) dhabbada gaa- diidku qaado, jagooyinka ay u qaybsan tahay oo hadba mid la dego si loogu nasto. Dh: minqaad.

cabbaar -ka: (magac, lab, keli), midab baraashirix ah oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cabbayn.

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nacas; axmaq. 2. la-mid: dabbaalid.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

dabbaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax jahaday u socdeen mid ka duwan u weecin; soo celin (xoolo).

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) Nacas; axmaq.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

m. n. stupid person, fool

-ka / dabbaasha: (n) stupid (istuupidh) person; silly (sili) person; fool (fuul); idiot (idh-yat); foolish or stupid person , dolt (dhoolt) ~ nacas, doqon

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

de: stupid person, fool

lx: dabbaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: ardaal, axmaq, caqli yar, doqon, nacas {C & S}

key: dabbaal

(Dabbaan-ka)

Biyaha socda, (webi, durdur) meelohooda aan dadka liqine lugta looga gudbo.

dabbaan¹: m.l 1. Webi, durdur iyo wixi lamida meesha ugu biyo yar ee lugta looga gudbi karo. 2. la-mid: dabbaanid.

dabbaan²: m.dh Fallaar aan dheg lahayn oo sida waranka u dhuuban; lama saaro mariid, waxaa loogu talaggalay in ay wax naafayso.

dabbaan³: f.g1 (-nay, -ntay) Webi, durdur iyo wixi lamida lug uga gudbid meesha ugu biyo yar.

m. n. shallow water

dabbaan v. ford (a river)

(fal) webi ama durdur socda, lug kaga gudub. Lug baannu ku dabbaannay webiga annaga oo guure ah.

dabbaan -ka: (magac, lab, keli) biyo socda lug kaga gudbid. Dabbaan ku mar biyaha.

dabbaan -ka: (magac, lab, keli) biyaha socda sida webi ama durdur meelahooda aan dadka liqine lugta lagaga gudbo. Dabbaanka webiga mari awrta raran.

dabbaan -ta: (magac, dhedig, keli) fallaadh aan dheg lahayn oo sida waranka u dhuuban mariidna aan la saarin. Waxaa loogu talaggalay in ay wax naafayso.

(Gabbaad-ka)

Wax lagu gabbado; wax dhaxanta iyo wixii la mid ah celiya; wax la dugsado oo dhan; (ama gabbood).

m.l (-do, m.dh) Wax, wax kale looga gabbado.

m.l (-do, m.dh) Wax, wax kale looga gabbado.

m. n. shelter