Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qabax-a)

2

Jaadadka dhigaha aqalka (khaymadda) lagu dhiso jaad kamid ah oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhigaha waaweyn ee aqalka miyiga.

waa la naqliyay ✓

m. n. large portable hut

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jaadadka dhigaha aqalka lagu dhiso jaad ka mid ah oo waaweyn. Qabaxa aqalka saara oo ku adkeeya. Dh: dhigo.

2

qabax -da: (magac, dhedig, keli) eeg qab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: khaymad

2

de: large portable hut

3

lx: qabax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: qabax

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qabalax.

waa la naqliyay ✓

1

dabax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

1

gabax¹: m.l.kh Meel bannaan oo dabayl iyo dhaxan badan.

2

gabax²: f.mg1 (-xay, -xday) Si tartiib ah oo aan biyo dhig lahayn u di'id (roob).

waa la naqliyay ✓

m. n. open empty place; low and flat area

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid duqoobay oo da' aawadeed, la dhacay.

2

gabax -da: (magac, dhedig, keli) meel abaar ah oo aanan dhir iyo cawstoona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabaahiir

2

de: open empty place; low and flat area

3

lx: gabax

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m

6

key: gabax

waa la naqliyay ✓

1

(Kabax-a)

2

Meesha ceel ama wax kale laga qoda hayo, oo kolka hore ciidda jilicsan laga qaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel ciidda laga qaado si ceel iyo wixi lamida looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. excavation

2

kabax v. get out, come out, grow out of

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. leave from; go out of or away from ~ ka bax. 2. resign (rizeen); give up a position. Ex: Cali guddigii wuu kabaxay; Ali has resignedfrom the committee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciidda sare ee jilicsan ka dul xaadi. Intaanad dhismaha bilaaban ciidda sare ka kabax.

2

kabax-da: (magac, dhedig, keli) ka xaadinta cüidda jilicdsan.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado sanqadha jabka gaar ahaan lafaha. Tagoogta dheer ayuu qabac ka yidhi. Dh: balaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabad-ka)

2

Qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Orgi yar oo bilaabay kudidda riyaha. 2. la-mid: qabasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. catching

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) action (ak-shen) Ex: wax qabad baan u baahannahay; we need action

waa la naqliyay ✓

1

erey magacyada badhkood xagga dambe ka raaca oo macna cusub u sameeya.

2

qabad -ka: (magac, lab, keli) harag aan waafi ahayn. Harag qabad ah ayuu martidii ku seexiyay. Dh: kashrad.

3

qabad -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo la saluugayo gaar ahaan xoolaha. Orgi qabad ah ayuu diigo u bixiyay.

4

qabad -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol soo kaca oo qofka qabta. Qabad ayuu madaxa ku leeyahay oo kulaylaha ku soo kaca. Dh: nabar.

5

qabad -ka: (magac, lab, keli) orgi yar oo bilaabay kudidda riyaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: catching

2

lx: qabad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

see: qabasho

6

key: qabad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato qarsoon.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dareen jidhka dhiba oo dhaxanta ama barafku keenaan. Laydh gabaw allahayoow luxudka ugu gee. Li: kulayl.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabay-ga)

2

Haruub qabo laga tolay.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelka qabada laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. vessel made of fiber

waa la naqliyay ✓

[GABAY] Euphorbia longispina 01

waa la naqliyay ✓

1

(fal) goedka qabada ku samee.

2

qabay-ga: (magac, lab, keli) hadhuub qabo laga tolo. Gorofka qabayga ah geela ku lisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haruub

2

de: vessel made of fiber

3

lx: qabay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: qabay

waa la naqliyay ✓

1

(Qalax-a)

2

Dhul dhagax ah, oo dul ah, oo oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. stony desert

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabka lafta. Lugtu waa galax oo way jaban tahay. Dh: balaw.

2

qalax-a: (magac, lab, keli) dhul dhagax ah oo commane ah. Meel galax ah ayuu baabuur nagula banjaray

3

qalax-da: (magac, dhedig, keli) qolfida ay rasaastu ka dhacdo. Meesha uu dagaal ka dhaco qalax ayaan laga waayayn. Dh: qolfi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stony desert

2

lx: qalax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: qalax

waa la naqliyay ✓

1

(Qanax-a)

2

Wax bir ka samaysan sida baabuurka, oo duqow iyo burbursanaan isku darsaday.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Q. ah: qalab bir, qori iyo wixi lamida ka sameysan oo duugoobay ama khalkhalay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Q. ah: qalab bir, qori iyo wixi lamida ka sameysan oo duugoobay ama khalkhalay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] scrap metal

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) junky (jan-ki); old and worthless ~ qataar. Ex: baabuur qanax ah; a junky car

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid baali ah; mid gaboobay. Baabuur qanax ah ayuu wataa. Li: cusayb, jadiid.

waa la naqliyay ✓

1

de: scrap metal

2

lx: qanax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-col

5

key: qanax

waa la naqliyay ✓

1

(Qarax-a)

2

1. Dillaaca iyo shanqarta xoogga leh oo is wata oo dhaca kolka waxyaalaha qarxadaa ay kulayl dareemaan ama wax xoog ugu dhacaan.

3

2. Wax diiran, muruxsan.

waa la naqliyay ✓

1

qarax¹: m.l 1. Shanqar xoog leh oo ka dhalata walxaha marka ay kulayl dareemaan ama wax kale saameeyaan. 2. Q. ah: cunto aan iidaan lahayn. 3. Q. ah: dhul oomane ah oo aan biyo lahayn. 4. Q. ah: hadal aan murti ku dheehnayn.

2

qarax²: f.mg1 (-rxay, -raxday; -rxi) Wax, qarax sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

qarax¹: m.l 1. Shanqar xoog leh oo ka dhalata walxaha marka ay kulayl dareemaan ama wax kale saameeyaan. 2. Q. ah: cunto aan iidaan lahayn. 3. Q. ah: dhul oomane ah oo aan biyo lahayn. 4. Q. ah: hadal aan murti ku dheehnayn.

2

qarax²: f.mg1 (-rxay, -raxday; -rxi) Wax, qarax sameyn. m.f.dh, qarxid.

waa la naqliyay ✓

Explosion

waa la naqliyay ✓

1

m. n. blast, explosion

2

qarax v. explode

3

qarax m. n., [abstract] dryness; dry ~ arid (terrain); rude (speech); food without sauce ~ spice

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. explosion (ikis-palow-shin); blast (balaast), eruption (i-rap-shen); outburst (aw-berast) ~ qarxad-ka

2

qarax -ay / day: (v) blow up (baloow ap); explode (i-kis-palowdh). 2. unseasoned food; especially having no butter, sauce or ghee ~ yaabis. 3. qarax -ah: (adj) dry and hot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida bamka u infijaar oo bug dheh. Baaruudeey qarax. Dh: infijaar.

2

qarax: (fal) cadho iyo qaylo cod dheer oo in badan kugu cuyubnaa kol qudha sii daa. Imikaad fursad haysataaye ku qarax. Dh: burqo.

3

qarax: (fal) dillaac oo kala go'. Joonyad yahay qarax. Dh: kala dillaac.

4

qarax-a: (magac, lab, keli) cod dheer iyo falliidhy dhimasho iyo burbur keena oo bambooyinka iyo walxaha qarxaa ay sameeyaan. Qarax miino ayaa waddada ka dhacay. Dh: infijaar.

5

qarax-a: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo badan oo madax wareer ah. Maareeyuhu waa nin qarar badan. Dh: sawaxan.

6

qarax-a: (magac, lab, keli) dillaaca wax buuxa oo kol keliya xoog u dillaaca. Bacdu way buuxdaaye qaraxa ka ilaali. Dh: dillac.

7

qarax -a: (magac, lab, keli) cunto aan iidaan lahayn oo engegan. Bariis qarax ah ayaan ku qadeeyey. Dh: yaamis.

waa la naqliyay ✓

انفجار

waa la naqliyay ✓

1

(Qayax-a)

2

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

2

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

2

qayax v. shell, husk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

2

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

3

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

4

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

(Wabax-a)

2

(xoolo) biya-ka-dhereg ama ka-dheregsanaan; kolka biyaha aad loo cabbo, sida la yahay.

waa la naqliyay ✓

1

wabax¹: m.l.kh Biyo ka dhergidda (xoolo).

2

wabax²: f.mg1 (-bxay, -baxday; -bxi) Xoolo biyo ka dhergid. la-mid: wabaxso.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Biyo ka dhergidda (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] satisfaction of thirst; animal that has drunk its fill of water

2

wabax v. drink its fill, satisfy its thirst for water (of animal only)

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) watered (wo-teridh); watered animal; satiated (seey-shi-yeeytidh) with water, especially an animal ~ wabaxsan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo cab oo aad uga dhereg.

2

wabax-a: (magac, lab, keli) xaalka ay xooluhu dareemaan kolka ay biyo ka dhergaan. Wabax geel dhacani ma celiso

waa la naqliyay ✓

1

bw: qaymad

2

cf: qabax

3

de: tent; small hut used by nomads

4

lx: khaymad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

xv: Arabic

8

key: khaymad

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) la-mid: qaanbax.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) deynbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaanbax-a)

2

Qaanbixid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Deyn cid lagu lahaa bixin. la-mid: qaambax.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] release from debt

2

qaanbax v., [compound] pay (off) one's debt, get out of debt

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. make compensation for [a claim]; settle (sat ‘al); 2. give what is due or owed; render (ren-der)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qaan ka nadifoobid amaah bixin oo ciddii lahayd u celin. Maalinta and deynta iska wada bixiso ayaad gaanbax noqon. Dh: qaanbixid, deynbax.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha wad soo dumay oo iska daba dhacaya. Qalwadi baa duntoo qababax tidhi.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof laf weyn leh godan oo aan hilib badan lahayn. la-mid: qablax.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof laf weyn leh godan oo aan hilib badan lahayn. Dh: qablax.

waa la naqliyay ✓

1

(Aarbax-a)

2

Eedbax.

waa la naqliyay ✓

1

aarbax¹: m.l la-mid: aarbixid.

2

aarbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka aa.: qof eed loo haystay iska daaficid. 2. Ka aa.: qof ka aargudasho.

waa la naqliyay ✓

1

aarbax: v., [compound] take revenge

2

aarbax: vl. n. vengeance; vindication

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed iyo arrin laguu haystay ka garbax. Ka aarbaxa eedda, kolkuu arrin joogo. Dh: eedbax.

2

aarbax -a: (magac, lab, keli) arrin hore la iskugu haystay ka garrankiisa. Mar haddii talo laguu qabsado, aarbax uun baa kuu bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

badbax¹: m.l Guuridda reero xagga badda u guuraan si ay uga samatabbaxaan dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida.

2

badbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka b.: halis ka samatabbixid. 2. Ka b.: si looga samatabbaxo dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida xagga badda u guurid (reero).

waa la naqliyay ✓

1

badbax¹: m.l Guuridda reero xagga badda u guuraan si ay uga samatabbaxaan dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida.

2

badbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka b.: halis ka samatabbixid. 2. Ka b.: si looga samatabbaxo dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida xagga badda u guurid (reero).

waa la naqliyay ✓

v., [compound] survive ~ come through something

waa la naqliyay ✓

1

de: survive ~ come through s.t. (e.g., get out of some pressure or problem); With preposition ka

2

lx: badbax

3

pd: (badbaxay)

4

ps: v1=cmp

5

key: badbax

waa la naqliyay ✓

1

bambax¹: m.l 1. Isugu imaanshaha ay dad badan oo ujeeddo gaar ah lihi isugu yimaadaan meel fagaare ah. 2. la-mid: bambixid. la-mid: bannaambax¹.

2

bambax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Fagaaro isugu imaansho si ujeeddo loo fuliyo (dad badan). la-mid: bannaambax².

waa la naqliyay ✓

1

bambax¹: m.l 1. Isugu imaanshaha ay dad badan oo ujeeddo gaar ah lihi isugu yimaadaan meel fagaare ah. 2. la-mid: bannaambax.

2

bambax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Fagaaro isugu imaansho si ujeeddo loo fuliyo (dad badan). m.f.dh, bambixid. la-mid: bannaambax.

waa la naqliyay ✓

v. rally, make a demonstration; come out, manifest, show, reveal

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) to come. together for a common purpose; rally (raali) bannaanbax, banbax

2

-u bambax -ay/ day: (v) devote (di vowt); apply [one's time, attention, or self] completely to a particular activity or cause

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel cidlo ah u bax.

2

bambax: (magac, lab, keli) «u ~» si badheedh ah wax u samay.

3

bambax-a: (magac, lab, keli) mudaaharaad dibadda loo baxo. Dh: bannaanbax.

4

bambax -a: (magac, lab, keli) «u ~» si badheedh ah wax u samayn. Bambax xumaan loo bambaxo meel laguma gaadho. Dh: badheedh.

waa la naqliyay ✓

1

de: rally, make a demonstration; come out, manifest, show, reveal See also: banbax, bannaanbax

2

lx: bambax

3

pd: (bambaxay)

4

ps: v1=

5

key: bambax

waa la naqliyay ✓

1

(Banbax-a)

2

Bannaanbax.

waa la naqliyay ✓

m. n. demonstration, rally

waa la naqliyay ✓

-ay -day / een: (v)) join together for a common purpose; congregate; rally (raali) bannaanbax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel bannaan ama dibad u bax.

2

banbax: (fal) (u ~) wax qabashadiisa u go' oo hawlaha kale iska jooji.

3

banbax-a: (magac, lab, keli) meel bannaan ama cidlo ah u bixid. Dh: bannaanbax.

4

banbax -a: (magac, lab, keli) (u ~) hawl gaar ah u go'id.

waa la naqliyay ✓

1

a: bambax, bannaanbax

2

de: demonstration, rally

3

lx: banbax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: banbax

waa la naqliyay ✓

1

barbax¹: m.l 1. Xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin. 2. Wax looga baxo dhibaatada xilli kulul sida baad, raashin, biyo. 3. la-mid: barbixid.

2

barbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ku b.: xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin meel ku sugnaan. 2. Ka b.: dhibaato xilli kulul ka samatabixid (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

barbax¹: m.l 1. Xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin. 2. Wax looga baxo dhibaatada xilli kulul sida baad, raashin, biyo. 3. la-mid: barbixid.

2

barbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ku b.: xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin meel ku sugnaan. 2. Ka b.: dhibaato xilli kulul ka samatabixid (nafley). m.f.dh, barbixid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] subsist during hard times; hibernate

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) eeg barakac.

waa la naqliyay ✓

1

de: subsist during hard times; hibernate

2

lx: barbax

3

pd: (barbaxay / barbaxday)

4

ps: v1=cmp

5

key: barbax

waa la naqliyay ✓

1

daabax¹: m.l 1. D. ah: neef xoolo ah oo qalliin ku habboon. 2. D. ah: hilib aan tamooti ahayn. 3. la-mid: daabaxid. la-mid: dabaax¹, dabax¹, dibaax, dubaax.

2

daabax²: f.g1 (-xay, -xday) Neef xoolo ah gawricid. la-mid: dabaax², dabax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xoolo qalliin loogu talagalay oo huteellada lagu shaaruqo. Daabax baan qali lahaa haddaan muuni horaba tooso. Dh: ammaami.

waa la naqliyay ✓