qaballuus

-ka: (magac, lab, keli) joogsi uu kibir xuni ku jiro. Qaluus ayuu u joogsaday maamuluhu.

(Qaamuus-ka)

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m. n. dictionary; encyclopedia

-ka: (n) dictionary (dik-shi-nari); encyclopaedia (en-saay-kola-piidhiya) ~ diksheenar

-ka: (magac, lab, keli) kitaab lagu ururiyo ereyada afka idaylkood ama badhkood oo inta si taxan la isku daba dhigo erey walba macnihiisa ama tarjamadiisa lagu hor qoro oo lagu qeexo Ereyga aad garan weydo macnihiisa qaamuuska ka eeg. Dh: ereykoobe, abwaan, digsooneer. Wa: qaamuusyo.

bw: Arabic

de: dictionary; encyclopedia

lx: qaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaamuus

مُعْجَمٍ، قَامُوس

qalluud¹: m.l Si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). la-mid: galluub¹.

qalluud²: f.mg1 (-day, -dday) Si miskiinnimo ah isu muujin (qof). la-mid: galluub².

-ka: (magac, lab, keli) si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). Dh: galluub.

qalluud: (fal) si miskiinnimo ah isu muujin.

qalluul¹: m.dh Qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

qalluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Cid qaybineysay wax ka qarsasho.

(fal) cid wax ay qaybineysay wax ka qarsasho.

qalluul -ka: (magac, lab, keli) qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

(Laballis-ka)

Laballisid.

laballis¹: m.l 1. la-mid: laballisid. Lisidda neef irmaan laba qof mar wada lisaan. 2. L. ah: caano laba caanamaal oo laysku daray ah.

laballis²: f.g1 (-say, -stay) Laba qof si xoog iyo dhaqso leh neef irmaan u lisid.

v. milk an animal with both hands ~ two people together

(fal) neef, labada gacmoodba ku lis. Dh: darandoorri.

laballis: (fal) neef irmaan laba goor caano ka maal.

laballis -ka: (magac, lab, keli) labo jeer lisidda neef irmaan. Dh: labalisid, labalisitaan.

laballis-ka: (magac, lab, keli) neef irmaan oo labo qof, hal mar wada lisaan.

laballis -ka: (magac, lab, keli) caano laba caanamaal oo la isku daray ah.

de: milk an animal with both hands ~ two people together

lx: laballis

nt: laballis (ka) [vn-m]

pd: (laballisay)

ps: v1=

key: laballis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

-ka: (magac, lab, keli) niyadjab ku dhaca qof xilligii qaan inuu iska bixiyo loo qabtay ay gaadhay isaga oon waxba hayn. Qaanbuus ha is badine qaanta iska bixi. Dh: niyad jab. Li: farxad.

-ka: (magac, lab, keli) qof kartidiisu koobantahay oo doqonniimo ku jirto.

-ka: (magac, lab, keli) cid la geeyo meel aanu rabin oo ka fog.

-ta: (magac, dhedig, keli) isugeynta xiddigaha dayaxu la fadhiisto. Mahalluugtoo isdabotaal, danbo-same habeen tiro, deelleeyda socotaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal dad u eg oo meel ka muuqda. Beerta matalluugu samee qof ha la moodee. Dh: magallooti.

m.l Xiridda hal godol diiddey ama ilmaha diidday xarig sanka looga xiro oo neefta lagu celiyo si ay u godlato ama ilmaha u oggolaato.

-ka: (magac, lab, keli) xiridda hal godol diiddey ama ilmaha diidday xarig sanka looga xiro oo neefta lagu celiyo si ay u godlato ama ilmaha u oggolaato.

m.l.kh D. ah: neef lo' ah oo aan sanka ka neefsan karin.

-ga: (magac, lab, keli) neef lo'da ka mid ah oo carrabdheer soo bixiya markuu harraado. Dhiinyar waa dabaylnuug.

dabaylnuug -ga: (magac, lab, keli) qof ama neef had iyo goor afka kala haya oo laydha cabba.

(fal) si aan dheellitirnayn, wax u kala dhanbal; kala jeexjeex.

m. n., [collective] protocol

-ka: (n) protocol (protokool); etiquette (etekeet)

-ka: (magac, lab, keli) anshaxa iyo qaabka cid loo qaabilo ee loo soo dhaweeyo.

de: protocol

lx: habmaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

syn: borotokool

key: habmaamuus

-ka: (magac, lab, keli) eeg madalluffin. madallufsan: (tilmaame) la looyaamiyay oo meel daran loo kexeeyey ah. Nin madallufsan ha raadin. madaluf -ka: (magac, lab, keli) eeg madalluf.

(fal) si foolxun oo qaab daran wax u qor, si aan dheelli tirnayn wax ad qorayso kolba qolof uga qaad. Geedka qolofta sare ka xalxalluuf.

xalxalluuf -ka: (magac, lab, keli) qorid aan habaysnayn oo kolba qor iyo kolba qolof weyn laga xalluufo.

-da: (magac. dhedig, keli) qabaluus ahaan; wax qaab daran noqosho. Qaballuusnimada isaga ayaa iskugu wacan oo bahdilaadda ka hela. Dh: nacasnimo.

Abakas

(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.

(fal) si qalluub ah oo yuuban noqo.

Gaatir

(n) a localized thickening and enlargement of the skin.

kurxin

/kaalas/ (n) meel adag oo jirka ku taal, sida burada, barta iwm.

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

m.l la-mid: guluus.

m. n. button

-ka: (n) button (baten) ~ badhan, guiuus —hogga gaiuuska: buttonhole

bw: guluus {C & S}

de: button

lx: galuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

syn: badhan

key: galuus

-ha: (magac, lab, keli) dhalan geddi. Waxa in badan meel uun yaalla qaalle ayaa ku dhaca. Dh: sargguur; salguur.

qaalle -ha: (magac, lab, keli) waxyeello qalalaase iyo arbushaad ah. Jabhaduhu qaalle ayay ka abuuraan magaalooyinka. Dh: qalalaase.

(Qaalli-ga)

Garsoore; garnaqe; qaaddi.

m.l (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l/dh) Garsoore diinta Islaamka wax ku xukuma. la-mid: qaaddi.

m.l (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l/dh) Garsoore diinta Islaamka wax ku xukuma. la-mid: qaaddi.

m. n. judge

-ga: (n) judge (jaaj); justice (jas-tis); magistrate (maajis-tareeyf) ~ xaakim, qaaddi; garsoore maxkamadeed

-ga: (magac, lab, keli) eeg qaaddi.

a: qaaddi

de: judge

lx: qaalli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: qaalli

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

(Qabaal-ka)

1. Weel xoldhan oo geed jirriddi laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo.

2. (*) Weel qabaalka qoriga ah qaabkiisa leh, oo mid gudihiisa dadku ku mayrto, iyo mid dharka iyo wixii la mid ah lagu qasaashoba leh.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

Ellipse

Ellipse

m. n. wooden watering trough

(Gabal) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

-ka: (n) a wooden container for watering the livestock

-ka: (magac, lab, keli) weel inta badan qori laga goro oo eyda cuntada iyo biyaha lagu siiyo. Weelka meesha ka qaad ma qabaal ay baa!

qabaal -ka: (magac, lab, keli) weel xoldan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo ama kolka ay jeelaan milixda loogu shubo. Adhiga qabaalka ha ku sii wada deyne kala hor. Dh: dar, qoricarro.

Qabaalka dhuxusha ee buufin-bireedka. Gurada buufinbireedka ee dhuxusha lagu shido.

de: wooden watering trough

lx: qabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: naar

key: qabaal

-ga: (n) tribalist (tareey-ba-liizt)

m.l Aqbal.

m. n. accord, in agreement, agreeing

-ka: (magac, lab, keli) oggolaansho ama yeelid.

de: accord, in agreement, agreeing

lx: qabuul

pd: (-ka)

ps: n-m-expr

xe: He was in agreement.

xv: Arabic

key: qabuul

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha dadka dhintay lagu aaso.

m.l (-syo, m.dh) Nooc ka mid ah noocyada ashuumada waaweyn.

v. furrow one's brow

de: furrow one's brow

lx: cabbuus

pd: (cabbuusay)

ps: v1=

key: cabbuus

/kaalas/ (adj) ma-jixinjixe (naxariis-laawe).

/kaalas/ (adj) ing nahaany (naariis laawy).

nickname; name-f peacock

-ka: (n) peacock (pii-kak)

-ka: (magac, lab, keli) shinbir aad u qurux badan oo leh baalal badan oo sida jeegaanta u kala baxa, midabyadeedana leh. Daa'uus la moodyeey qurux, dumar baad u sidataa.

dacluus¹: m.l 1. Faqri. 2. la-mid: dacluusid.

dacluus²: f.mg1 (-say, -stay) Faqri noqosho (qof).

m. n., [abstract] misery, poverty

dacluus [inchoative] v. become impoverished; be sick, get weak ~ feeble

(fal) baahi iyo saboolnimo ha ku saamayso.

dacluus-ka: (magac, lab, keli) baahi iyo saboolnimo.

-a: (magac, lab, keli) isqaadqaad ay iswaynayni ku jirto. Baryo iyo is dalluuc la iskuma daro.

(Dalluug-ga)

Geed weligi cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha; hayn.

m.l (dalluug, m.dh) Geed abaareed, gaaban, cufan oo leh laamo dhuudhuuban iyo caleemo yaryar; hayn.

m.l (dalluug, m.dh) Geed abaareed, gaaban, cufan oo leh laamo dhuudhuuban iyo caleemo yaryar; hayn.

m. n. evergreen tree species

-ta: (n) evergreen tree

-ga: (magac, lab, keli) geed weligii cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha. Dh: hayn.