qababaale

-ha: (magac, lab, keli) nin aabbihii noolyahay. Li: agoon.

naanays loo baxsho wiil carrabkiisu dhib qabo oo aanay ereyado si toos ah uga soo bixin.

-ha: (magac, lab, kali) qof marka uu hadlayo ereyada qaar sheegi karin. Jabaqaale bal ra' dheh. Dh: carabey.

(fal) socod u tabaabulshayso.

qabbabaal -ka: (magac, lab, keli) tabaabulshaysi iyo diyaargaraw socod loo tabaabulshaysto. Dh: tabaabulshaysi.

m. n. plumber

de: plumber

lx: qasabadle

pd: (/ha)

ps: n7-m, n5b-m

syn: dhuumoyaqaan, tubbiiste {N}

key: qasabadle

-ha: (magac, lab, keli) eeg dabarriyaale.

(Dabbaraala-ha)

Qofka hadba dabbari qabato; aan caradiisa ka adkayn.

m.l 1. Qof caro badan oo markuu xanaaqo aan is hanan karin. 2. Qof dhagar badan.

m.l 1. Qof caro badan oo markuu xanaaqo aan is hanan karin. 2. Qof dhagar badan.

m. n. hot tempered person

-ha: (magac, lab, keli) qofka cadhada badan oo cadhada dhaw, qofka hadba dabbartu qabato, cadhada dhow. Dabbaraale ayaad noqotay. Dh: cooraaf, xaruuri.

de: hot tempered person

lx: dabbaraale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dabbaraale

(Gabarraala-ha)

Kalluun.

m.l Nooc kalluunka ka mid ah.

m. n., [collective] fish species

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka.

de: fish sp.

lx: gabarraale

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

key: gabarraale

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar da'weyn oo uu magaceedu ka soo jeedo gambar oo ah midka lagu fadhiisto, waayo waxaa lagu dheelaa fadhiga, waxayna leedahay heeso, gabayo, waana ciyaar ay wada dheelaan ragga iyo haweenku ba. Ciyaartan qalabka lagu tumo, waxaa ka mid ah durbaan weyn iyo sharaq.

m.l Xoolaha intooda cagta ay dhulka dhigayaan ay tahay laba raaf sida biciidka, lo'da, ariga, deerada iyo wixi lamida.

-ha: (magacwadareed) xoolaha intooda cagta ay dhulka dhigayaan ay tahay labo raaf sida biciidka, lo'da, adhiga, deerada iyo wixii la mid ah.

m.l (-bbo ..., m.l) (cilmiga naflayda) Farac hunguri.

-ha: (magac, lab, keli) farac hunguri.

m. n. apprentice, trainee

de: apprentice, trainee

initial: t

lx: tababbarle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: tababbarle

(Qabaal-ka)

1. Weel xoldhan oo geed jirriddi laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo.

2. (*) Weel qabaalka qoriga ah qaabkiisa leh, oo mid gudihiisa dadku ku mayrto, iyo mid dharka iyo wixii la mid ah lagu qasaashoba leh.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

Ellipse

Ellipse

m. n. wooden watering trough

(Gabal) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

-ka: (n) a wooden container for watering the livestock

-ka: (magac, lab, keli) weel inta badan qori laga goro oo eyda cuntada iyo biyaha lagu siiyo. Weelka meesha ka qaad ma qabaal ay baa!

qabaal -ka: (magac, lab, keli) weel xoldan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo ama kolka ay jeelaan milixda loogu shubo. Adhiga qabaalka ha ku sii wada deyne kala hor. Dh: dar, qoricarro.

Qabaalka dhuxusha ee buufin-bireedka. Gurada buufinbireedka ee dhuxusha lagu shido.

de: wooden watering trough

lx: qabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: naar

key: qabaal

(ereycodeed) lagu tusmeeyo yaabka ka yimaadda dhacitaanka wax hore la iskaga ogaa.. Aadaale! Aadaale! Dh: caadaley!

(Abaqaal-ka)

(geed, dad) meel laga rujiyo oo meel kale lagu abuuro; meel kale lagu koriyo: tallaal.

abaqaal¹: m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

abaqaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Laan geed laga soo gooyey geed ku tallaalid.

m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

v. transplant, resettle

abaqaal: vl. n. transplanting, resettlement

(fal) geed meel hore loogu beeray, ka jar oo meel kale ku abuur. Beertiina ku abaqaal geedahan khudradda ah.

abaqaal -ka: (magac, lab, keli) geed meel lagu beeray, meel kale ku joojin.

m.l.fk Qiyaasta ugu dhow wax aan la hubin oo la qiyaaso. Tusaale: “Waxaan ku sugayaa abbaaraha lix saac”.

m.l.fk Qiyaasta ugu dhow wax aan la hubin oo la qiyaaso. Tusaale: Waxaan ku sugayaa abbaaraha lix saac.

-ha: (magac, lab, keli) milay aan la sugi karin qiyaastiisa, laakiin ku beegan milay qiyaastii soo dhow.

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Wax ay gabadhi u tahay wiilka ama gabadha la dhalatay. 2. Erey “walaal” ka dhigan oo gabdhaha wada dhashay ama xigto ah ama is jecel isugu yeeraan. 3. Gabadhi waxa ay u tahay ilmaha la dhashay ee ka yaryar. la-mid: abbaay, abbaayo.

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Wax ay gabadhi u tahay wiilka ama gabadha la dhalatay. 2. Erey 'walaal' ka dhigan oo gabdhaha wada dhashay ama xigto ah ama is jecel isugu yeeraan. 3. Gabadhi waxa ay u tahay ilmaha la dhashay ee ka yaryar. la-mid: abbaay, abbaayo.

f. n. sister

-abbaayada: (n) 1. sister (sister) abbaayo, walaal. 2. dear (diyar); the girl or woman that is greatly loved ~ gacaliso

-da: (magac, dhedig, keli) erey huunno la macno ah oo gabadha loogu yeedho. Dadka isla dhashay, kuwa ehelka ah iyo inta isjecel ayaa iskugu yeedha. Dh: huunno, walaalo, aaddo, baaye.

de: sister (also in the religious sense) {S}

lx: abbaaye

pd: (/da)

ps: n7-f

key: abbaaye

m.l B. leh: wax baro leh.

(Barale) N Digitaria abyssinica (A.Rich.) Stapf. Gramineae.

-ha: (magac, lab, keli) dhulka u dhaw dhul badhaha adduunka. Baraaluhu wuu ka kulul yahay labada geftin ee dhulka. Dh: badhaale,

-ka: (magac, lab, keli) wax la cabbo; wax aan cunno ahayn oo la quuto. Dh: sharaab.

cabbaal: (tilmaame) aan calalis ahayn; wax la cabbo. Dh: cabbitaan.

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nacas; axmaq. 2. la-mid: dabbaalid.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

dabbaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax jahaday u socdeen mid ka duwan u weecin; soo celin (xoolo).

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) Nacas; axmaq.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

m. n. stupid person, fool

-ka / dabbaasha: (n) stupid (istuupidh) person; silly (sili) person; fool (fuul); idiot (idh-yat); foolish or stupid person , dolt (dhoolt) ~ nacas, doqon

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

de: stupid person, fool

lx: dabbaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: ardaal, axmaq, caqli yar, doqon, nacas {C & S}

key: dabbaal

(Labaala-ha)

Labo waxyaalood ama astaamood leh.

m.l Warqad turub oo dhexda laba dhibcaad ku leh.

m.l Warqad turub oo dhexda laba dhibcaad ku leh.

Binary, Isosceles

m. n. deuce (playing card); something having two (of anything)

labaale m. n. lieutenant

-labaalaha: (n) a playing card having two spots; deuce (duus)

-ha: (magac, lab, keli) 'derejo ciidan' askariga labada xadhig ama labada xiddigood sita. Ciidankan waxa hoggaaminaya sarkaal labaale ah.

labaale-ha: (magac, lab, keli) mid, labo astaamood oo kala gaar ah, wada leh.

-ka: (magac, lab, keli) hub aad wax u gumaada oo dhuumo badan ka dhac wuxu sameeyaa gubasho iyo olol dhakhso u fida.

-ha: (magac, lab, keli) daboolka la dul saaro daawaha laxooxda lagu dubo. Dh: halqaban hanqabal.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha wad soo dumay oo iska daba dhacaya. Qalwadi baa duntoo qababax tidhi.

(Qabbaan-ka)

1. Midiidin; ciidan; adeege; qowsaar.

2. Miisaan waxyaalaha culculus lagu miisaamo.

qabbaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Qof qof kale u adeega; midiidin. 2. Miisaan weyn oo waxyaabaha culus lagu miisaamo.

qabbaan²: m.dh (-nno, m.l) Qof qof kale u adeega, midiidin (naag).

qabbaan³: f.mg1 (-nay, -ntay) U q.: cid u adeegid.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof qof kale u adeega; midiidin. 2. Miisaan weyn oo waxyaabaha culus lagu miisaamo.

m. n. servant

qabbaan m. n. weighing machine, large scale

(fal) adeeg oo cid wax u qabo. Awoowo kaalay u qabbaan. Dh: adeeg, midiidin, khidmee.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) qof gacan yare ah oo wax u adeega. Nin qatani nin qada haysta waa inu ka quudaaye, waa inuu qadaarrada xalaa una qabbaanaaye. Dh: madiidin, shaqeeye.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) miisaan waxyaalaha culculus lagu miisaamo. Joonyadda bariiska ah gabbaanka dul dhig oo miisaan. Dh: miisaan.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) qaraabo fog. Qabbaan magaalada kuma lihi. Dh: cashiiro.

-ka: (magac, lab, keli) qof wax qarqariya. Ninkaa qabbaaska ah ayaa iga qariyay buugtaydii. Dh: khabbeeye.

-ha: (magac, lab, keli) awr aan cundad sidin oo raxan uuni saaran yahay. Safar qalable ah ayaa kaynta dhex degey.

-ha: (magac, lab, keli) eeg tabaalo.

name-m medicine man

-ka: (magac, lab, keli) ka dambayn oo wax daba yaal ahaan. Ninna inuu daba'aal ahaado ma jecla. Dh: dambeeye. Li: horyaal.

f.g1 (-a-yiil, -a-tiil) Wax wax kale gadaashiisa aallid.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dabaali.

(fal) biyo dabbaal ku dhexmari.

f.mg3 (-aashay, -aalatay) la-mid: dabaalo.

f.mg3 (-aashay, -aalatay) la-mid: dabaalo.

(fal) biyaha dhexdooda dhexmar adigoon waxba saarnayn.

m. n. boaster, braggart

-faataalaha: (n) bluffer (balaafer); see [eeg] faataadhugle

de: boaster, braggart

lx: faataale

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: faataadhugle

key: faataale

(Jaajaala-ha)

Qof ku hadla hadal aan milgo lahayn oo uu dadka kaga qosliyo; maadeeye.

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof maadlow ah oo dadka ka qosliya; maadeeye.

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof maadlow ah oo dadka ka qosliya; maadeeye.

m. n. comedian, clown, joker, buffoon

-jaajaalaha: (n) nonsense talker ~ nacnacle

-ha: (magac, lab, kali) qof ku hadla hadal lagu qoslo.

de: comedian, clown, joker, buffoon

lx: jaajaale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: jaajaale