qaarqaawan

(Qaaraan-ka)

Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan¹: m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) U q.: xoolo dad badan ka ururin si qof u baahan loo siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah loogu fuliyo.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

m. n., [collective] collection of money ~ livestock for the needy

(Garan) May, S Neurocanthus sp. Acanthaceae.

-ka: (n) donation (dooneey-shiri)-, contribution to a needy person or cause

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

de: collection of money ~ livestock for the needy

lx: qaaraan

pd: (-ka)

ps: n2c-m-col

key: qaaraan

(Qaarqaad-ka)

Aad u bukid; hadba qaarka la kicid; saabqaad; xaraarug; sakaraad.

qaarqaad¹: m.l Dhinaca oo dhulka la dhigi waayo xanuun awgi; xaraarug.

qaarqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Xanuun awgii dhinaca dhulka dhigi waayid; xaraarugid.

m. n., [compound] (adj.): serious illness; agony; deathly ill

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan xoog ah. Ninku qaargaad ayuu ku jiraa. Dh: saabqaad, xaraarug, sakaraad, sankaraad.

de: serious illness; agony; [atr.] deathly ill

lx: qaarqaad

nt: qaarqaad [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: qaarqaad

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax tolan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax tolan ahaansho. m.f.dh, harqaamaan.

Waxaan laga dhergin cabbey ama cunay; kellibalow ah.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qarraac ahaansho (xoolo).

der. [adjective] still feeling hungry ~ unsatisfied after eating

de: still feeling hungry ~ unsatisfied after eating

lx: qarraacan

pd: (qarraacnaa)

ps: adj-der

key: qarraacan

(tilmaame) niyad kacsan oo jacayl iyo xamaasadi ka buuxdo. Dh: qalbiqaadan.

(Qaanqaamin-ta)

Arrin la qaban doono, waxyaalaha ay u baahan tahay oo ku fuli doonto, isku duwduwid, diyaarin, qabanqaabin.

m.f.dh eeg qaanqaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin la qaban doono isku diyaarinteed. Waxan ku jirnaa qaanqaaminta shirweynihii ururka. Dh: qabaanqaabin, diyaarin, iskududuwid.

m.f.dh eeg qaarqaad².

-da: (magac, dhedig, keli) sakaraad qabid.

m.f.dh eeg qaarsan. la-mid: qaarsanaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

(tilmaame) wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax sixran ahaansho.

La kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax, wax kale dushooda yaalyaal ahaansho. Xeerada bariiska ah hilib baa saarsaaran.

der. [adjective] piled up

(tilmaame) la kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

de: piled up

initial: s

lx: saarsaaran

ps: adj-der

key: saarsaaran

(tilmaame) mid dullaysan oo rafaadsan ahaan.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax caallirsan ahaansho (boog).

(Qabanqaabin-ta)

Diyaarin; abaabulid.

m.f.dh eeg qabanqaabi.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl abaabul iyo tabaabulshe u samayn. Qabanqaabinta shirku muddo badan ayay soo socotay. Dh: diyaarin, abaabulid; qabanqaabis.

(fal) saluug oo iimaandarro samee.

qalbiqaatan -ka: (magac, lab, keli) geydhasho iyo hunguri xumi ka timaad wax la saluugayo. Hayn yari ayuu qalbiqaatan ka dhashaa. Dh: imaandarro, saluug.

m.l la-mid: baarid².

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

(Haaraan-ka)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

v. blame, reprove

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

de: blame, reprove

lx: haaraan

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

pd: (haaraamay)

ps: v1=

key: haaraan

harqaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

harqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay) Dhar makiinad ku tolid.

m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

m. n. sewing machine

-ha: (n) sewing machine ~ sharqaan, kharqaan

-ka: (magac, lab, keli) dharka ama qalabka dawaarluhu isticmaalo. Dh: dawaar.

a: kharqaan

de: sewing machine

lx: harqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: harqaan

(Jaaraan-ka)

Jiiraan.

m.l la-mid: jiiraan.

m. n. neighbor

a: jiiraan

de: neighbor

lx: jaaraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jaaraan

(tilmaame) meel la geeyo dadka la takooro.

kaaraan -ka: (magac, lab, keli) xanuun dilaa ah oo xoolaha iyo dadkaba ku dhaca. Dh: kud, xaaraan.

Daabdulle. Qalabka looxa lagu jeebo oo bogga hoose ku leh afka wax jeeba kan sarena yahay laydi-dulkoor.

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). la-mid: murqaan².

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). m.f.dh, marqaamid. la-mid: murqaan.

m. n., [abstract] high from an intoxicant (as khat); person who is under the effect of a drug

marqaan [inchoative] v. be intoxicated, become high as effect of drug ~ intoxicant

-ka: (n) stimulation, intoxication or exhilaration especially from khat chewing.

marqaan -tay / marqaamay: (v) become excited or stimulated from khat chewing

(fal) jaad cun oo fayaan. Maanta margaan berrina meermeer. Dh: mirqaan. Li: xaraaroo marqaan-ka: (magac, lab, keli) fudfudayd iyo baraarug siyaada ah oon caadi ahayn hurdadana qofka u diida oo la dareemo kolka jaadka la qayilo. Margaan baan la seexan waayay: Dh: mirqaan, murqaan. Li: xaraaro, dubaab

-ka: (magac, lab, keli) xoolo la ururiyo oo cid lagu gargaarayo.

(Qaarayn-ta)

Qaar la dhicid; burareyn.

m.f.dh eeg qaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaar ama bud la dhicid. Badraanigu qaaraynta wuu ku habboon yahay. Dh: budhayn; qaarays, budayn.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax qaaray ahaansho.

(Qahraan-ka)

Qof talo ku barraahsatey; qof dhibban.

m.l.kh (-nno, m.dh) 1. Q. ah: qof dhibaato badan. 2. Qof dhibban oo talo ku barraahsatay. la-mid: qaxraan.

m. n. person in difficulty, someone tormented with problems

-ka: (magac, lab, keli) qof talo ku baahday oo dhibban. Macallinku waayahan waa qahraan. Dh: mashquul.

a: qaxraan

de: person in difficulty, s.o. tormented with problems

lx: qahraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qahraan

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarracan.

f.mg1 (-qmay, -qantay) la-mid: qaraq².

(fal) bad ama biyo meel fadhiya ku hafo.

qaraqan -ka: (magac, lab, keli) biyo ku hanfasho.

(Qaryaan-ka)

(labo macne oo isu tusmaysan). a) (qof) dadka u faaliya ama xiddigaha wax uga sheega ama si kale oo been ah wax uga cuna; kaahin. b) Waxyaqaan; abwaan.

m.l 1. Dadka u faaliya ama xiddigaha wax uga sheega ama si kale oo been ah wax uga cuna (qof); kaahin. 2. Waxyaqaan; abwaan.

m. n. fortune-teller, astrologer; wise man, sage

-ka: (magac, lab, keli) aqoon yahan cilmi bartay. Su'aasha qaryaan weydii. Dh: waxyaqaan.

qaryaan-ka: (magac, lab, keli) qof xiddigaha ama faalka wax ka sheega oo qaybka sahadiya. Qaryaan hadduu run sheegana lama rumaysto. Dh: kaahin, faaliye

qaryaan -ta: (magacwadareed) deegaanno yar yar oo tuulooyin ah. Beereleydu waa qaryaan aan kala fugayn. Dh: qaryooyin, tuulooyin.

de: fortune-teller, astrologer; wise man, sage

lx: qaryaan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: qaryaan

-ka: (magac, lab, keli) qof khasaaray; mid qasaaray. Dh: khasraan.

m.l la-mid: qahraan.

m. n. person tormented by problems

-ka: (n) nervous person

-ka: (magac, lab, keli) cid wax samayntiisa ku khasban.

de: person tormented by problems

lx: qaxraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: qahraan

key: qaxraan

(Qayraan-ka)

Dhar harag laga sameeyey; dhuu.

qayraan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) Dhar harag la jilciyey ka samaysan oo waayihii hore la qaadan jirey.

qayraan²: m.dh Riddo si xoog leh meel loogu tuuro.

Common N. clothing made of skin ~ leather

magac loo bixiyo sac aad loo jecel yahay.

-ka: (magac, lab, keli) maro harag idaad ka samaysn; dhar harag laga sameeyey Qayraan ayaa la xidhan jiray Dh: dhuu.