qaarami

(Qaaraamid-da)

Qaaraan uruurin, bixin, siin.

m.f.dh eeg qaaraan².

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

m.l la-mid: qararamsasho.

(Qaabsami-da)

Qaab wanaagsan ama qurux badan lahaan.

m.dh Xeelashada qaab wanagsan wax yeeshaan. la-mid: qaabsamaan, qaabsamo.

m.dh Xeelashada qaab wanagsan wax yeeshaan. la-mid: qaabsamaan, qaabsamo.

f. n. beauty of form, well shaped figure

Buona creanza

Good manner

-da: (magac, dhedig, keli) hannaan wanaagsani. Hawshu si qaabsami ah ayay u socotaa. Dh: habsami.

de: beauty of form, well shaped figure

lx: qaabsami

pd: (-da)

ps: n-f

key: qaabsami

m.f.dh eeg qaaqan.

m.f.dh eeg qaaqami. la-mid: qaaqamis.

m.l la-mid: qaaqamin.

m. n. expense, expenditure

-da: (maac, dhedig, keli) eeg qaadhaan.

de: expense, expenditure

lx: qaaraamo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: qaaraamo

f.g2 (-iyay, -isay) Riddo si xoog leh meel ugu shalwin.

(Xaaraami-ga)

Qofka xaaraanta fala oo aan u aabayeelin, siiba tuugga wax xadidda badan.

m.l.kh X. ah: nin aan xaaraanta ka dhawrsan.

m. n. rogue, sinner; criminal

-ga: (n) backbiter (baak-baaytar); evildoer (ival-dhuwer); bad person; the wicked; sinner (si-ner); spy (ispaay)

-ga: (magac, lab, keli) qof aan xaaraanta ka maagin oo xalaal iyo xaaraantu mid u tahay. Xaaraan cune waa xaaraami.

xaaraami -ga: (magac, lab, keli) tuug wax xada. Dh: xadhkagoys, tuug. Li: xalaalmiir.

de: rogue, sinner; criminal (one who does immoral, unclean or illicit acts)

initial: x

lx: xaaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: xaaraami

-ga: (magac, lab, keli) ciidanka qalabka sida. Waxad igu ogaataa, ood ku uurqabawdaa, aarmiga in aan ahay.

aarmi -ga: (magac, lab, keli) qalabka dagaalka ee ciidanku adeegsado. Dh: hub, qalab.

(Arami-da, Arami-ga)

Lahan qarsoon oo cudur reebay.

m. n., [collective] suffering (from wound, sickness etc.)

-da: (n) pain or distress; suffering (safering)

-da: (magac, dhedig, keli) nabar qarsoon oo ay fallaadh ama jug hore sabab u tahay; nabar waayo hore kugu dhacay oo soo kacdoomay. Dh: eelo, doog.

arami-da: (magac, dhedig, keli) lahan qarsoon oo cudur ama wax hore oo la soo maray ay reebeen; wax waxyeelladiisu dib u soo bixi karto.

cf: lahan

de: suffering (from wound, sickness etc.)

lx: arami

pd: (-ga ~ -da)

ps: n2-m/f, n7-m/f

key: arami

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m. n. (adj.): humanity; human being, person; human

-ga: (n) human being (hiyuuman biing) ~ aadane

a: aadane

de: humanity; human being, person; [atr.] human

lx: aadami

pd: (-ga Pl: aadamiyiin)

ps: n8-m

key: aadami

-da: (magac, dhedig, keli) hubka fudud ee lagu dagaallamo.

-a: (magac, lab, keli) baxay oo aan wel bislaan. Muusku waa qaarac ee ha la huuriyo. Dh qaydhiin, cayriin, qeedhiin. Li: bislaad.

(Qaarad-da)

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

f. n. continent

-da: (n) continent (koon 'tanent). Ex: qaaradda Afrika; the African continent

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha waawayn ee dhulka oo ah berri baaxad weyn leh oo cimilo iyo degaan u gaara leh oo biyo ay dhan walba ka xigaan sida: Afrika, Aasiya iyo Yurub. Aasiya waa qaaradda adduunka u weyn. Wa: qaarado.

de: continent

lx: qaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qaarad

(tilmaame) «kala ~ wax kala maqan ah: kala qaaran ah.

(fal) qaar ama bud weyn la dhac. Waar ninku waa kibraanniye qaaray: Dh: budee, ulee. budhee, budhay.

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi, masaar, toorray iyo wixi lamida oo afbeeshay soofayn.

(Qalami-da)

Bahal yar oo dhinac daayeerka uga eg (cagaha, dabada) dhinacna dawacada (wejiga, dhegaha), oo indho waaweyn; geedatiris.

qalami¹: m.l la-mid: qalammi.

qalami²: m.dh Nafley yar oo indha waaweyn leh oo cagaha iyo dabada daanyeerka uga eg, wejiga iyo dhegahana dawacada ugu eg; geedatiris.

f. n. lemur

-da: (magac, dhedig, keli) nooc daayeerka ka mid ah oo geedafuulka iyo booddada ku caan ah. Beerta xayawaanka qalami baa joogta. Dh: geedatiris.

de: lemur

lx: qalami

pd: (-da)

ps: n-f

key: qalami

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhabi.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhaan.

(Caalami-ga)

Caalankoo dhan ka dhexeeya ama laga wada yaqaan.

m.l.kh 1. C. ah: wax caalamka oo dhan ka dhexeeya ama wada yaqaan. 2. C. ah: shay tayadiisu aad u wanaagsantahay.

m.l.kh 1. C. ah: wax caalamka oo dhan ka dhexeeya ama wada yaqaan. 2. C. ah: shay tayadiisu aad u wanaagsantahay.

m. n. universal thing, international person; wonderful

nickname-m international (Arb)

-ah: (adj) international (in-tar-naashinal); universal (yuu-na-versal); cosmic (kooz-mik) Ex: akhbaar caalami ah; international news

(tilmaame) wax dunida daafyaheeda oo dhan gaadhsiisan oo laga yaqaan.

de: universal thing, international person; [fig.] wonderful

lx: caalami

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: caalami

-ka: (magac, lab, keli) xoolo la ururiyo oo cid lagu gargaarayo.

(Qaaraan-ka)

Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan¹: m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) U q.: xoolo dad badan ka ururin si qof u baahan loo siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah loogu fuliyo.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

m. n., [collective] collection of money ~ livestock for the needy

(Garan) May, S Neurocanthus sp. Acanthaceae.

-ka: (n) donation (dooneey-shiri)-, contribution to a needy person or cause

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

de: collection of money ~ livestock for the needy

lx: qaaraan

pd: (-ka)

ps: n2c-m-col

key: qaaraan

(Qaarayn-ta)

Qaar la dhicid; burareyn.

m.f.dh eeg qaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaar ama bud la dhicid. Badraanigu qaaraynta wuu ku habboon yahay. Dh: budhayn; qaarays, budayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gaarayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaawanaan.

m.l la-mid: qaaraami.

m. n. love song ~ poem with unique rhythm

-ga: (n) Somali classical music, especially Fiftieth or Sixties songs ~ qaaraami

-da: (magac, dhedig, keli) heeso fadhiga lagu kala rogto oo inta badan jacayl ku sal leh oo bilawgii qarnigii labaataan caan ka ahaa geyiga Soomaalida oo ereyadeeda ay ka mid yihiin: «sidii dhugdhugley, dhul dheer maribaa; dhawaaqayga loo dhegeystaa». Hees qaraami ah noo qaad. Dh: belwo.

qaraami -da: (magac, dhedig, keli) heesihii hore ee bilawga fanka cusub. Heesihii qaraamiga inna xasuusi caawa.

a: qaaraami

bw: Arabic

de: love song ~ poem with unique rhythm (has become a popular art form)

lx: qaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: qaraami

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: tarrari.

(fal) qarxi oo kala dillaaci. Dh: dillaaci, jeex.

qarrari: (fal) wax la asturayo ama sheeko la dul marmarayo kashif oo runta caddee.

m.f.dh eeg baarran². la-mid: baarran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) afeefasho oo cudurdaar sii qaddimasho, ballamid. Baarramid hore haddaad lahayn adkayso. Dh: baarrimasho, afeefasho.

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Arrin la qaban doono waxyaalaha ay u baahantahay oo ku fuli doonto isku duwid.

f.g2 (-iyay, -isay) Arrin la qaban doono waxyaalaha ay u baahantahay oo ku fuli doonto isku duwid. m.f.dh, qaanqaamin.