ereyga

qaarad

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Qaarad

DHAN
1

(Qaarad-da)

2

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qaarad

DHAN

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

qaarad

DHAN

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

qaarad

DHAN

f. n. continent

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

qaarad

DHAN

-da: (n) continent (koon 'tanent). Ex: qaaradda Afrika; the African continent

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaarad

DHAN

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha waawayn ee dhulka oo ah berri baaxad weyn leh oo cimilo iyo degaan u gaara leh oo biyo ay dhan walba ka xigaan sida: Afrika, Aasiya iyo Yurub. Aasiya waa qaaradda adduunka u weyn. Wa: qaarado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

qaarad

DHAN
1

de: continent

2

lx: qaarad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: qaarad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aarad

DHAFAN

f. n. edge ~ border of an Arab robe

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aarad

DHAFAN

-da (n) comer (koor-ner); edge (eej) ~ daraf, gees

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aarad

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) guntiga afkiisa hoose. Dh: xayn.

2

aarad -da: (magac, dhedig, keli) liid midabaysan oo maryaha la xidho ama daahyada afkooda hoose lagu qurxiyo. Wa: aaraddo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

aarad

DHAFAN
1

de: edge ~ border of an Arab robe

2

lx: aarad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: aarad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Qarad

DHAFAN
1

(Qarad-ka)

2

1. Qiro iyo baaxad leh; qardan; gahayr.

3

2. Muraad; dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qarad

DHAFAN

m.l (-dyo, m.dh) 1. Q. ah: wax qiro iyo baaxad weyn leh. 2. Muraad; dan. 3. Hanti la soo dhacay marka la qaybsado inta dheeraadka ah ee la siiyo abaanduulka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Qarad

DHAFAN

pr. n., [feminine] Qarad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

qarad

DHAFAN

m. n. large solid thing; scope, objective, purpose

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Qarad

DHAFAN

name-f scope, objective, purpose

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Qarad

DHAFAN

magac loo bixiyo gabadh lagu metaalay ujeeddo la sugaayay in badan oo dhabawday.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qarad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) muraad la leeyahay: ujeeddo loo socdo. Nin walba qaradka uu u yimid ha sheegto. Dh: muraad, dan, ujeeddo, hadaf.

2

qarad-ka: (magac, lab, keli) qiro iyo baaxad leh: qardan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baarad

DHAFAN

m.l la-mid: baarasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bąarad

DHAFAN

m.l la-mid: bąarasho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baarad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon ama aan la ogeyn, raadsasho. Dh: baadhad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caarad

DHAFAN
1

1. (Caarad-da) Afka dhuuban oo waranka iyo irbadda iyo wixii lamid ah, oo wax muda: fiiq.

2

2. (Caarad-ka) Xoolaha weligood, kolka la wado, kuwa ugu horreeya, kamid ah; aan dabaadi ahayn - hordhac.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caarad

DHAFAN
1

caarad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Xoolo ama dad wada socda intooda ugu horreysa. 2. Asbuuc, bil sanad iyo wixi lamida billowgiisa.

2

caarad²: m.dh (-do, m.l) Af fiiqan oo wax mudi kara.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

caarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Af fiiqan oo wax mudi kara.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

caarad

DHAFAN
1

f. n. point; edge, tip, upper part

2

caarad m. n., [collective] frontmost cattle in a herd that is being driven; initial part of something

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

caarad

DHAFAN
1

-ka: (n) forefront (foor-front); especially the foremost part of a herd ~ safka hore

2

caarad: -da: (n) a sharp point or tip; point (pooynt); nib (niib) ~ fliq

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caarad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) kolka xoolaha la wado, kuwa ugu horreeya ee aan dabaadi ahayn. Dh: hordhac.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

caarad

DHAFAN
1

de: item with a long pointed tip (spear, needle); upper part, top, summit

2

lx: caarad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: caarad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daarad

DHAFAN
1

(Daarad-da)

2

Ardaa kor ka awdan oo aqalka ku dhegsan oo harsad iyo dano kaleba lagu qabsado; daash.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daarad

DHAFAN

f. n. fence, compound, veranda

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daarad

DHAFAN

-da: (n) courtyard (koort-yaadh)-, yard (yaadh); balcony (baal-kani), porch (poorj) ~ deyr

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daarad

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka bannaan ee qololka hortooda ah ee aan waxba ka dhisnayn ee badanaa lagu leydhsadaa marka qololka laga soo baxo. Boqor daaraddii laguma xanto. Dh: ardaa, barxad.

2

daarad-ka: (magac, lab, keli) weel qiyaas leh oo ka samaysan caw oo lagu miiso midhaha beeraha. Daarad baa loogu miisay hadhuudhkii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

daarad

DHAFAN
1

cf: daash

2

de: fence, compound, veranda

3

lx: daarad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: daarad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Faarad

DHAFAN
1

(Faarad-da)

2

Qalab bir af lihi ku jirto oo alwaaxda iyo qoryaha lagu xaquuqo oo lagu simo; raando.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

faarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Qalab yar oo gacan buuxis ah oo dhexda ku leh xalleefato loo isticmaalo turxaanbixinta iyo sulux ka dhigidda alwaaxda; raando.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

faarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Qalab yar oo gacan buuxis ah oo dhexda ku leh xalleefato loo isticmaalo turxaanbixinta iyo sulux ka dhigidda alwaaxda; raando.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

faarad

DHAFAN

f. n. plane (carpenter's tool)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

faarad

DHAFAN

-da: (n) carpenter's plane; plane (paleeyn) ~ raandho

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faarad

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) qalab biro af badan ku jiraan oo siyaabo kala duwan u samaysan. Looxaanta iyo qoryaha ayaa lagu farsameeyaa. Dh: raando.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

faarad

DHAFAN
1

bw: Arabic

2

de: plane (carpenter's tool)

3

lx: faarad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: faarad

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haarad

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) eeg haar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kaarad

DHAFAN
1

(Kaarad-da)

2

Kiish timirta lagu guro oo lagu iibsho; min barkiis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kaarad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Kiish timirta lagu guro, wareegsan oo qaada 20-25 kiilo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kaarad

DHAFAN

f. n. container for dates

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kaarad

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) gal qaada shan hal oo rasaasta quustarka ah. Dh: qasacad. Wa: kaarado.

2

kaarad -da: (magac, dhedig, keli) kiish caw ka samaysan oo timirta lagu gurto.

3

kaarad -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah khudaarta oo lagu darsado dheriga. Dh: dabacase, kaaroo, kaarot.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kaarad

DHAFAN
1

de: container for dates

2

lx: kaarad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: kaarad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

maarad

DHAFAN

m.l la-mid: maadasho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

maarad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) kaaftoon; ka baahi beel. Maarad aan ka maarmay alaabta uma soo doonan waayine waan haleeli waayay Dh: maaran.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaarac

DHAFAN

-a: (magac, lab, keli) baxay oo aan wel bislaan. Muusku waa qaarac ee ha la huuriyo. Dh qaydhiin, cayriin, qeedhiin. Li: bislaad.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaaran

DHAFAN

(tilmaame) «kala ~ wax kala maqan ah: kala qaaran ah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaaray

DHAFAN

(fal) qaar ama bud weyn la dhac. Waar ninku waa kibraanniye qaaray: Dh: budee, ulee. budhee, budhay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qaarid

DHAFAN

m.f.dh eeg qaar³. la-mid: qaaris.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaarid

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

saarad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) wax dhacay eeddooda ama sababtooda, wax kale ama cid kale korka ka saarid, ku malayn. Dh: halrarasho, saarasho.

2

saarad-ka: (magac, lab, keli) kudidda wanka, orgiga, dibiga iyo dameerka dheddigga ay isku nooca yihiin. Dh: saarasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Taarad

DHAFAN
1

(Taarad-ka)

2

Taarasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

taarad

DHAFAN

m.l la-mid: taarasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

taarad

DHAFAN

vl. n. act of hanging something up (on high); doing a service ~ favor

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

taarad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) wax meel laga laallaadinayo oo meel sare la sudhayo. Dh: taarasho, callaalad.

2

taarad -ka: (magac, lab, keli) qofku waxaanuu samayn oo lagu raro. Arrintaasi way i taaran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

taarad

DHAFAN
1

a: taarasho (/da) [vn-f]

2

de: act of hanging s.t. up (on high); doing a service ~ favor

3

initial: t

4

lx: taarad

5

pd: (-ka)

6

ps: vn-m

7

see: taaro

8

key: taarad

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaarad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho. Libaaxu xaaradka wuu yagaan.

2

xaarad-ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

badweyn

DHAABAN
1

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

2

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caarid

DHAABAN
1

caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.

2

caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cimilada baddadhexe

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nooc cimilo oo ay helaan dhulalka saaran Badda Dhexe, iyo gobollo kale oo ku kala yaal labada galoobbadh ee adduunka oo u kala dhaca meel juqraafiyeed isku mid ah: goodiyada galbeed ee qaaradaha, cirifyada kulaalayda gobollada cimilada dhexdhexaadka, iyo ugu dhawaan loolka kulaalay la moodda ee cadaadisyada sare inta u dhexaysa 30 ilaa 40 ee loolka waqooyi iyo koonfurba.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cimilo-fidsan

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Cimilada gobol cimileed weyn, sida, cimilada tundara, ama bed kale oo weyn sida qaarad, si looga sooco cimilo kooban.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cimilo-qaaradeed

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kala-durug-qaaradeed

DHAABAN

m.l (jooloji) Kala sikashada gudubka qaybo ka mid ah qaaradihii hore, kuwaas oo sameeyay dhulweynaha qaaradaha dunida ee maanta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

khoori

DHAABAN
1

khoori¹: m.l (-iyo, m.dh) Gacan yar oo bad berriga soo gudaggala.

2

khoori²: m.l (-iyo, m.dh) 1. (juqraafi) Dhul ballaaran oo biyaha baddu ama kuwa harooyinku ay soo galeen. 2. (juqraafi) Liid dhuleed dhuuban oo isku xira laba dhul oo waaweyn, tusaale ahaan: labo dhul qaaradeed oo waaweyn, ama jasiirad-u-eke ku xira dhul-weynaha; tusaale caad waxaa noqon kara qooriga Panama iyo qooriga Suways (Suez).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mansuun

DHAABAN

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mawjad

DHAABAN
1

mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad, hir.

2

mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

raso-qaaradeed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (juqraafi) Gogosha badda ee garabka ku haysa qaaradaha oo ay ku daboolan yihiin biyo gun gaaban. Sida caadiga ah guntaas biyuhu waxay xirtaa ilaa 600 oo cagood (182.9 mitir)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

siyaal

DHAABAN

m.l (jooloji) Ereyga loo isticmaalay si loogu garto dhadhaabaha khafiifka ah oogada dhulka, oo uu ka mid yahay garanaytka qaaradaha hoostooda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tiiro-qaaradeed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (juqraafi) Janjeerka u dhexeeya raso qaaradeedka iyo salka hoose ee badweynta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

waagii barafka

DHAABAN

m.l (waayahii ..., m.l) (jooloji) Waa jiyoolojiyeed oo baraf gogollo ah iyo baraf weyneyaal ay dabooleen badad badan oo qaaradaha ah, meelaha qaarkoodna barafku wuxuuba gaaray badaha, wuxuuna hoos u dhigay heerkulkii badweyneyaasha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

badweyn

DHAABAN
1

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

2

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

caarid

DHAABAN

m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cimilada baddadhexe

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nooc cimilo oo ay helaan dhulalka saaran Badda Dhexe, iyo gobollo kale oo ku kala yaal labada galoobbadh ee adduunka oo u kala dhaca meel juqraafiyeed isku mid ah: goodiyada galbeed ee qaaradaha, cirifyada kulaalayda gobollada cimilada dhexdhexaadka, iyo ugu dhawaan loolka kulaalay la moodda ee cadaadisyada sare inta u dhexaysa 30 ilaa 40 ee loolka waqooyi iyo koonfurba.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cimilafidsan

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Cimilada gobol cimileed weyn, sida, cimilada tundara, ama bed kale oo weyn sida qaarad, si looga sooco cimilo kooban.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cimilaqaaradeed

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kaladurug-qaaradeed

DHAABAN

m.l (jool.) Kala sikashada gudubka qaybo ka mid ah qaaradihii hore, kuwaas oo sameeyay dhul-weynaha qaaradaha dunida ee maanta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

khoori

DHAABAN
1

khoori: m.l (-iyo, m.dh) Gacan yar oo bad berriga soo gudaggala.

2

khoori: m.l (-iyo, m.dh) 1. (juqraafi) Dhul ballaaran oo biyaha baddu ama kuwa harooyinku ay soo galeen. 2. (juqraafi) Liid dhuleed dhuuban oo isku xira laba dhul oo waaweyn, tusaale ahaan: labo dhul qaaradeed oo waaweyn, ama jasiirad-u-eke ku xira dhul-weynaha; tusaale caad waxaa noqon kara qooriga Panama iyo qooriga Suez.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaariyad

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) gudbin dheer oo aqaladda dushooda lagu gudbo oo guriga dushiisa isu wada haysa. Qaariyaddu shaxda way ka qaalisan tahay. Dh: darmaan.

2

qaariyad -da: (magac, dhedig keli) degaan ma guuraan ah oo dhismayaal kooban leh wax soo saarka miyigana ku tiirsan bucshuradda ay u baahan yihiinna ay ka iibsadaan. Dh: tuulo, qaryad, hayjad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Qaarqaad

DHAFANDHAAF
1

(Qaarqaad-ka)

2

Aad u bukid; hadba qaarka la kicid; saabqaad; xaraarug; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qaarqaad

DHAFANDHAAF
1

qaarqaad¹: m.l Dhinaca oo dhulka la dhigi waayo xanuun awgi; xaraarug.

2

qaarqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Xanuun awgii dhinaca dhulka dhigi waayid; xaraarugid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

qaarqaad

DHAFANDHAAF

m. n., [compound] (adj.): serious illness; agony; deathly ill

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaarqaad

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan xoog ah. Ninku qaargaad ayuu ku jiraa. Dh: saabqaad, xaraarug, sakaraad, sankaraad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

qaarqaad

DHAFANDHAAF
1

de: serious illness; agony; [atr.] deathly ill

2

lx: qaarqaad

3

nt: qaarqaad [v1=inch]

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: qaarqaad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Quraarad

DHAFANDHAAF
1

(Quraarad-da)

2

Dhalo; qarsho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

quraarad

DHAFANDHAAF
1

quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.

2

quraarad²: m.dh (kiimika) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

quraarad

DHAFANDHAAF
1

quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.

2

quraarad²: m.dh (kiim.) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Quraarad

DHAFANDHAAF

Glass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

quraarad

DHAFANDHAAF

f. n. bottle; glass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

quraarad

DHAFANDHAAF

-da: (n) glass (galaas); bottle (batel) ~ galaas, dhalo. Ex: quraarad baa i sartay; I was cut by a glass

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

quraarad

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaruurad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

quraarad

DHAFANDHAAF
1

bw: qaruurad

2

de: bottle; glass

3

lx: quraarad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: dhalo, qarsho

7

key: quraarad

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

amaarad

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wax lagu garto. Dh: sumad.

2

amaarad -da: (magac, dhedig, keli) wax lala yaabo oo aan hore loo arag ama aan la sugayn.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

araarad

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo oogada dadka ka soo baxa kulaylka dartii.

2

araarad-ka: (magac, lab, keli) u gogoldhigashada hadal ballaadhan ama murti soo socota. Araaradkii buu guddoomiyuhu ku dheeraaday.

3

araarad -ka: (magac, lab, keli) xoolo arooraya intaanay ceelka tegin sii daajin. Xooluhu araarintay biyo badan ku cabbaan.

4

araarad -ka: (magac, lab, keli) xaraaradka meel sarraysa laga soo xaraarto.

waa la naqliyay ✓