qaarad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qaarad
(Qaarad-da)
Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaarad
m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qaarad
m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaarad
f. n. continent
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qaarad
-da: (n) continent (koon 'tanent). Ex: qaaradda Afrika; the African continent
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaarad
-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha waawayn ee dhulka oo ah berri baaxad weyn leh oo cimilo iyo degaan u gaara leh oo biyo ay dhan walba ka xigaan sida: Afrika, Aasiya iyo Yurub. Aasiya waa qaaradda adduunka u weyn. Wa: qaarado.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaarad
de: continent
lx: qaarad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: qaarad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aarad
m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aarad
m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aarad
f. n. edge ~ border of an Arab robe
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aarad
-da (n) comer (koor-ner); edge (eej) ~ daraf, gees
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aarad
-da: (magac, dhedig, keli) guntiga afkiisa hoose. Dh: xayn.
aarad -da: (magac, dhedig, keli) liid midabaysan oo maryaha la xidho ama daahyada afkooda hoose lagu qurxiyo. Wa: aaraddo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aarad
de: edge ~ border of an Arab robe
lx: aarad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: aarad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qarad
(Qarad-ka)
1. Qiro iyo baaxad leh; qardan; gahayr.
2. Muraad; dan; ujeeddo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qarad
m.l (-dyo, m.dh) 1. Q. ah: wax qiro iyo baaxad weyn leh. 2. Muraad; dan. 3. Hanti la soo dhacay marka la qaybsado inta dheeraadka ah ee la siiyo abaanduulka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Qarad
pr. n., [feminine] Qarad
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qarad
m. n. large solid thing; scope, objective, purpose
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Qarad
name-f scope, objective, purpose
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Qarad
magac loo bixiyo gabadh lagu metaalay ujeeddo la sugaayay in badan oo dhabawday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qarad
-ka: (magac, lab, keli) muraad la leeyahay: ujeeddo loo socdo. Nin walba qaradka uu u yimid ha sheegto. Dh: muraad, dan, ujeeddo, hadaf.
qarad-ka: (magac, lab, keli) qiro iyo baaxad leh: qardan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baarad
m.l la-mid: baarasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bąarad
m.l la-mid: bąarasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baarad
-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon ama aan la ogeyn, raadsasho. Dh: baadhad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caarad
1. (Caarad-da) Afka dhuuban oo waranka iyo irbadda iyo wixii lamid ah, oo wax muda: fiiq.
2. (Caarad-ka) Xoolaha weligood, kolka la wado, kuwa ugu horreeya, kamid ah; aan dabaadi ahayn - hordhac.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caarad
caarad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Xoolo ama dad wada socda intooda ugu horreysa. 2. Asbuuc, bil sanad iyo wixi lamida billowgiisa.
caarad²: m.dh (-do, m.l) Af fiiqan oo wax mudi kara.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caarad
m.dh (-do, m.l) Af fiiqan oo wax mudi kara.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caarad
f. n. point; edge, tip, upper part
caarad m. n., [collective] frontmost cattle in a herd that is being driven; initial part of something
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caarad
-ka: (n) forefront (foor-front); especially the foremost part of a herd ~ safka hore
caarad: -da: (n) a sharp point or tip; point (pooynt); nib (niib) ~ fliq
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caarad
-ka: (magac, lab, keli) kolka xoolaha la wado, kuwa ugu horreeya ee aan dabaadi ahayn. Dh: hordhac.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caarad
de: item with a long pointed tip (spear, needle); upper part, top, summit
lx: caarad
pd: (-ka)
ps: n2a-m-cmp
key: caarad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daarad
(Daarad-da)
Ardaa kor ka awdan oo aqalka ku dhegsan oo harsad iyo dano kaleba lagu qabsado; daash.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daarad
m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daarad
m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daarad
f. n. fence, compound, veranda
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daarad
-da: (n) courtyard (koort-yaadh)-, yard (yaadh); balcony (baal-kani), porch (poorj) ~ deyr
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daarad
-da: (magac, dhedig, keli) dhulka bannaan ee qololka hortooda ah ee aan waxba ka dhisnayn ee badanaa lagu leydhsadaa marka qololka laga soo baxo. Boqor daaraddii laguma xanto. Dh: ardaa, barxad.
daarad-ka: (magac, lab, keli) weel qiyaas leh oo ka samaysan caw oo lagu miiso midhaha beeraha. Daarad baa loogu miisay hadhuudhkii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daarad
cf: daash
de: fence, compound, veranda
lx: daarad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: daarad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faarad
(Faarad-da)
Qalab bir af lihi ku jirto oo alwaaxda iyo qoryaha lagu xaquuqo oo lagu simo; raando.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faarad
m.dh (-do, m.l) Qalab yar oo gacan buuxis ah oo dhexda ku leh xalleefato loo isticmaalo turxaanbixinta iyo sulux ka dhigidda alwaaxda; raando.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faarad
m.dh (-do, m.l) Qalab yar oo gacan buuxis ah oo dhexda ku leh xalleefato loo isticmaalo turxaanbixinta iyo sulux ka dhigidda alwaaxda; raando.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faarad
f. n. plane (carpenter's tool)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faarad
-da: (n) carpenter's plane; plane (paleeyn) ~ raandho
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faarad
-da: (magac, dhedig, keli) qalab biro af badan ku jiraan oo siyaabo kala duwan u samaysan. Looxaanta iyo qoryaha ayaa lagu farsameeyaa. Dh: raando.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
faarad
bw: Arabic
de: plane (carpenter's tool)
lx: faarad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: faarad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haarad
-da: (magac, dhedig, keli) eeg haar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kaarad
(Kaarad-da)
Kiish timirta lagu guro oo lagu iibsho; min barkiis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaarad
m.dh (-do, m.l) Kiish timirta lagu guro, wareegsan oo qaada 20-25 kiilo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kaarad
f. n. container for dates
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaarad
-da: (magac, dhedig, keli) gal qaada shan hal oo rasaasta quustarka ah. Dh: qasacad. Wa: kaarado.
kaarad -da: (magac, dhedig, keli) kiish caw ka samaysan oo timirta lagu gurto.
kaarad -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah khudaarta oo lagu darsado dheriga. Dh: dabacase, kaaroo, kaarot.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kaarad
de: container for dates
lx: kaarad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: kaarad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maarad
m.l la-mid: maadasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maarad
-ka: (magac, lab, keli) kaaftoon; ka baahi beel. Maarad aan ka maarmay alaabta uma soo doonan waayine waan haleeli waayay Dh: maaran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaarac
-a: (magac, lab, keli) baxay oo aan wel bislaan. Muusku waa qaarac ee ha la huuriyo. Dh qaydhiin, cayriin, qeedhiin. Li: bislaad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaaran
(tilmaame) «kala ~ wax kala maqan ah: kala qaaran ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaaray
(fal) qaar ama bud weyn la dhac. Waar ninku waa kibraanniye qaaray: Dh: budee, ulee. budhee, budhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaarid
m.f.dh eeg qaar³. la-mid: qaaris.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaarid
-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saarad
-ka: (magac, lab, keli) wax dhacay eeddooda ama sababtooda, wax kale ama cid kale korka ka saarid, ku malayn. Dh: halrarasho, saarasho.
saarad-ka: (magac, lab, keli) kudidda wanka, orgiga, dibiga iyo dameerka dheddigga ay isku nooca yihiin. Dh: saarasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Taarad
(Taarad-ka)
Taarasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taarad
m.l la-mid: taarasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
taarad
vl. n. act of hanging something up (on high); doing a service ~ favor
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taarad
-ka: (magac, lab, keli) wax meel laga laallaadinayo oo meel sare la sudhayo. Dh: taarasho, callaalad.
taarad -ka: (magac, lab, keli) qofku waxaanuu samayn oo lagu raro. Arrintaasi way i taaran.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
taarad
a: taarasho (/da) [vn-f]
de: act of hanging s.t. up (on high); doing a service ~ favor
initial: t
lx: taarad
pd: (-ka)
ps: vn-m
see: taaro
key: taarad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaarad
-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho. Libaaxu xaaradka wuu yagaan.
xaarad-ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badweyn
badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.
badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caarid
caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.
caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimilada baddadhexe
m.dh (juqraafi) Nooc cimilo oo ay helaan dhulalka saaran Badda Dhexe, iyo gobollo kale oo ku kala yaal labada galoobbadh ee adduunka oo u kala dhaca meel juqraafiyeed isku mid ah: goodiyada galbeed ee qaaradaha, cirifyada kulaalayda gobollada cimilada dhexdhexaadka, iyo ugu dhawaan loolka kulaalay la moodda ee cadaadisyada sare inta u dhexaysa 30 ilaa 40 ee loolka waqooyi iyo koonfurba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimilo-fidsan
m.dh (juqraafi) Cimilada gobol cimileed weyn, sida, cimilada tundara, ama bed kale oo weyn sida qaarad, si looga sooco cimilo kooban.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimilo-qaaradeed
m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kala-durug-qaaradeed
m.l (jooloji) Kala sikashada gudubka qaybo ka mid ah qaaradihii hore, kuwaas oo sameeyay dhulweynaha qaaradaha dunida ee maanta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
khoori
khoori¹: m.l (-iyo, m.dh) Gacan yar oo bad berriga soo gudaggala.
khoori²: m.l (-iyo, m.dh) 1. (juqraafi) Dhul ballaaran oo biyaha baddu ama kuwa harooyinku ay soo galeen. 2. (juqraafi) Liid dhuleed dhuuban oo isku xira laba dhul oo waaweyn, tusaale ahaan: labo dhul qaaradeed oo waaweyn, ama jasiirad-u-eke ku xira dhul-weynaha; tusaale caad waxaa noqon kara qooriga Panama iyo qooriga Suways (Suez).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mansuun
m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mawjad
mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad, hir.
mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
raso-qaaradeed
m.l (-dyo, m.dh) (juqraafi) Gogosha badda ee garabka ku haysa qaaradaha oo ay ku daboolan yihiin biyo gun gaaban. Sida caadiga ah guntaas biyuhu waxay xirtaa ilaa 600 oo cagood (182.9 mitir)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
siyaal
m.l (jooloji) Ereyga loo isticmaalay si loogu garto dhadhaabaha khafiifka ah oogada dhulka, oo uu ka mid yahay garanaytka qaaradaha hoostooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tiiro-qaaradeed
m.l (-dyo, m.dh) (juqraafi) Janjeerka u dhexeeya raso qaaradeedka iyo salka hoose ee badweynta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waagii barafka
m.l (waayahii ..., m.l) (jooloji) Waa jiyoolojiyeed oo baraf gogollo ah iyo baraf weyneyaal ay dabooleen badad badan oo qaaradaha ah, meelaha qaarkoodna barafku wuxuuba gaaray badaha, wuxuuna hoos u dhigay heerkulkii badweyneyaasha.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
badweyn
badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.
badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caarid
m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cimilada baddadhexe
m.dh (juqraafi) Nooc cimilo oo ay helaan dhulalka saaran Badda Dhexe, iyo gobollo kale oo ku kala yaal labada galoobbadh ee adduunka oo u kala dhaca meel juqraafiyeed isku mid ah: goodiyada galbeed ee qaaradaha, cirifyada kulaalayda gobollada cimilada dhexdhexaadka, iyo ugu dhawaan loolka kulaalay la moodda ee cadaadisyada sare inta u dhexaysa 30 ilaa 40 ee loolka waqooyi iyo koonfurba.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cimilafidsan
m.dh (juqraafi) Cimilada gobol cimileed weyn, sida, cimilada tundara, ama bed kale oo weyn sida qaarad, si looga sooco cimilo kooban.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cimilaqaaradeed
m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kaladurug-qaaradeed
m.l (jool.) Kala sikashada gudubka qaybo ka mid ah qaaradihii hore, kuwaas oo sameeyay dhul-weynaha qaaradaha dunida ee maanta.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
khoori
khoori: m.l (-iyo, m.dh) Gacan yar oo bad berriga soo gudaggala.
khoori: m.l (-iyo, m.dh) 1. (juqraafi) Dhul ballaaran oo biyaha baddu ama kuwa harooyinku ay soo galeen. 2. (juqraafi) Liid dhuleed dhuuban oo isku xira laba dhul oo waaweyn, tusaale ahaan: labo dhul qaaradeed oo waaweyn, ama jasiirad-u-eke ku xira dhul-weynaha; tusaale caad waxaa noqon kara qooriga Panama iyo qooriga Suez.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaariyad
-da: (magac, dhedig, keli) gudbin dheer oo aqaladda dushooda lagu gudbo oo guriga dushiisa isu wada haysa. Qaariyaddu shaxda way ka qaalisan tahay. Dh: darmaan.
qaariyad -da: (magac, dhedig keli) degaan ma guuraan ah oo dhismayaal kooban leh wax soo saarka miyigana ku tiirsan bucshuradda ay u baahan yihiinna ay ka iibsadaan. Dh: tuulo, qaryad, hayjad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qaarqaad
(Qaarqaad-ka)
Aad u bukid; hadba qaarka la kicid; saabqaad; xaraarug; sakaraad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaarqaad
qaarqaad¹: m.l Dhinaca oo dhulka la dhigi waayo xanuun awgi; xaraarug.
qaarqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Xanuun awgii dhinaca dhulka dhigi waayid; xaraarugid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaarqaad
m. n., [compound] (adj.): serious illness; agony; deathly ill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaarqaad
-ka: (magac, lab, keli) bugtaan xoog ah. Ninku qaargaad ayuu ku jiraa. Dh: saabqaad, xaraarug, sakaraad, sankaraad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaarqaad
de: serious illness; agony; [atr.] deathly ill
lx: qaarqaad
nt: qaarqaad [v1=inch]
pd: (-ka)
ps: n2a-m-cmp
key: qaarqaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Quraarad
(Quraarad-da)
Dhalo; qarsho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
quraarad
quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.
quraarad²: m.dh (kiimika) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
quraarad
quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.
quraarad²: m.dh (kiim.) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Quraarad
Glass
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
quraarad
f. n. bottle; glass
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
quraarad
-da: (n) glass (galaas); bottle (batel) ~ galaas, dhalo. Ex: quraarad baa i sartay; I was cut by a glass
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
quraarad
-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaruurad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
quraarad
bw: qaruurad
de: bottle; glass
lx: quraarad
pd: (-da)
ps: n1-f
syn: dhalo, qarsho
key: quraarad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
amaarad
-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wax lagu garto. Dh: sumad.
amaarad -da: (magac, dhedig, keli) wax lala yaabo oo aan hore loo arag ama aan la sugayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
araarad
-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo oogada dadka ka soo baxa kulaylka dartii.
araarad-ka: (magac, lab, keli) u gogoldhigashada hadal ballaadhan ama murti soo socota. Araaradkii buu guddoomiyuhu ku dheeraaday.
araarad -ka: (magac, lab, keli) xoolo arooraya intaanay ceelka tegin sii daajin. Xooluhu araarintay biyo badan ku cabbaan.
araarad -ka: (magac, lab, keli) xaraaradka meel sarraysa laga soo xaraarto.