qaaqaawan

(Haasaawayn-ta)

Sheeko, hadal ku maaweelin; haasaawin.

m.f.dh eeg haasaawee. la-mid: haasaawin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, u sheekayn oo haasaawin.

(tilmaame) niyad kacsan oo jacayl iyo xamaasadi ka buuxdo. Dh: qalbiqaadan.

(Qaanqaamin-ta)

Arrin la qaban doono, waxyaalaha ay u baahan tahay oo ku fuli doonto, isku duwduwid, diyaarin, qabanqaabin.

m.f.dh eeg qaanqaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin la qaban doono isku diyaarinteed. Waxan ku jirnaa qaanqaaminta shirweynihii ururka. Dh: qabaanqaabin, diyaarin, iskududuwid.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

(tilmaame) wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax sixran ahaansho.

f.mg1 (-qamay, -qantay) Fariisasho dab agtiisa si loogu diirsado.

Aan dhar qabin; la qaawiyey; muruxsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof aan dhar xirneyn ahaansho. 2. Dhisme, wax aan kor ka deydnayn ahaansho. 3. Hadal aan asturnayn ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof aan dhar xirneyn ahaansho. 2. Dhisme, wax aan kor ka deydnayn ahaansho. 3. Hadal aan asturnayn ahaansho. m.f.dh, qaawanaan.

der. [adjective] naked, bare

nu.

-aa / nayd: (adj) nude (nuud); naked (neey-kidh); bare (beer) ~ dharla'

(tilmaame) aan dhar huwanayn; mudh iyo gacan ah: muddug ah. Laba qaawani isma qaaddo. Li: asturan.

de: naked, bare

lx: qaawan

pd: (Pl: qaaqaawan)

ps: adj-der

syn: muddug, murdux

key: qaawan

m.dh la-mid: qaanqaanni.

(Qaaraan-ka)

Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan¹: m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) U q.: xoolo dad badan ka ururin si qof u baahan loo siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah loogu fuliyo.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

m. n., [collective] collection of money ~ livestock for the needy

(Garan) May, S Neurocanthus sp. Acanthaceae.

-ka: (n) donation (dooneey-shiri)-, contribution to a needy person or cause

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

de: collection of money ~ livestock for the needy

lx: qaaraan

pd: (-ka)

ps: n2c-m-col

key: qaaraan

aasaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay) la-mid: asaasan¹.

aasaasan²: f.mg4 (-snaa,-snayd) la-mid: asaasan².

(tilmaame) wax unkan oo an ebyanayn. Xisbi aasaasan ayuun baa lagu hawlgali karayaa. Dh: billaaban, anbaqaadan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la isku daray ahaan. Dh: walaaqnaan, qasnaan.

m.f.dh eeg qaaban². la-mid: qaabnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaan.

m.f.dh eeg qaaqami. la-mid: qaaqamis.

f.mg4 (-naa, -nayd) Koor wax qadaaday ahaansho.

(tilmaame) koor wax la gadaaday ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la qafaalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la qafaalay ahaansho. m.f.dh, qafaalnaan.

der. [adjective] captured, seized, kidnapped, in captivity

(tilmaame) mid la hayste ah oo cid kale gacanta ugu jira. Geelu wuu qafaalan yahay. Dh: afduuban.

qafaalan: (tilmaame) beer, mid geedihii laga jaray Beer qafaalan ayaan iibsaday. Dh: jiran.

de: captured, seized, kidnapped, in captivity

lx: qafaalan

pd: (qafaalnaa)

ps: adj-der

key: qafaalan

La qasaalay; mayran; dhaqan; xalan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la qasaalay ahaansho (dhar).

der. [adjective] washed

(tilmaame) wax biyo lagu maydhay ah. Qamiisku wuu qasaalan yahay. Dh: maydhan, dhaqan, mayran.

de: washed

lx: qasaalan

pd: (qasaalnaa)

ps: adj-der

key: qasaalan

1. Qataar lagu xiray; qufulan; dhidban.

2. Sixran; falan.

qataaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Irrid wax xirantay noqosho.

qataaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Irrid iyo wixi lamida wax la qataaray ahaansho. 2. Qof la sixray ahaansho.

qataaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Irrid wax xirantay noqosho. m.f.dh, qataarmid.

qataaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Irrid iyo wixi lamida wax la qataaray ahaansho. 2. Qof la sixray ahaansho. m.f.dh, qataarnaan.

inch. v. be locked, get bolted

qataaran [derived] [adjective] bewitched, cursed by black magic

-qataamaa I qataamayd: (adj) latched (laajidh)

(tilmaame) mid quful ku xidhan, Dh: qufulan, xidhan, qafilan.

qataaran: (tilmaame) mid la baabay.

m.f.dh eeg saaqan². la-mid: saaqnaansho, saaqsanaan, saaqsanaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saaqan ahaan.

adj., pl. short, small (ones)

-aa: (adj) [Plural of gaaban] short, low or small (with plural nouns). Ex: guryo gaagaaban; small houses; gabdho gaagaaban; short girls

(tilmaame) wax aan dhaadheerayn. Dhir gaagaaban ayaa ka baxda meelaha bananka ah. Li: dhaadheer.

de: short, small (ones)

lx: gaagaaban

pd: (Sg: gaaban)

ps: adj-pl

key: gaagaaban

(fal) cid kale, u sheekay oo haasaawi.

(Haasaawin-ta)

(cid) haasaawe u sheegid; u qabasho.

m.dh la-mid: haasaaweyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, haasaawe ku madaddaalin oo u sheegid.

haasaawin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale sheekooyin maaweelo ah uga sheekayn… Goluhuu ku haasaawin jiray gocanayaa mooyi.

(Hanqaaran-ka)

Meel wax loo doontay ama lagu malayna hayey, wixii ka waayid; hungoobid; luggooyo; (ama hanqaran).

hanqaaran¹: m.l 1. Luggooyo. 2. la-mid: hanqaarmid.

hanqaaran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Qof hankaagsan noqosho. la-mid: hanqaran².

v. fail to get ~ find; be disappointed

(fal) meel aad wax u doonatay, ku hankaag: ku soo hungow; ku luggo'.

hanqaaran -ka: (magac, lab, keli) meel wax loo doontay ama lagu malaynayey wax ka waayid. Dh: hungoobid, luggo'id.

hanqaaran: (tilmaame) qof hungoobay oo la luggooyay.

de: fail to get ~ find; be disappointed

lx: hanqaaran

nt: hanqaaran (ka) [vn-m] 'failure to find; disappointment'

pd: (hanqaarmay)

ps: v1=intr

key: hanqaaran

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax tolan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax tolan ahaansho. m.f.dh, harqaamaan.

(tilmaame) wax la habeeyey oo si wanaagsan loo qaabeeyey ah. Shaqo qaabaysan ayuu Cilmi dadka soo hordhigay. Dh: habaysan; nidaamsan, jaangoysan.

qaabaysan: (tilmaame) caano la isku geegeeyey oo la bariiyey ah.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho. m.f.dh, qaabdarnaan.

-qaabdarraan: (adj) ugly (ag'li); shapeless (sheey-plas), lacking attractive form ~ qaabxun

(tilmaame) muuqaal foolxun leh: samays xun. Aqalka si qaabdaran ayaa loo dhisay.

-ga: (magac, lab, keli) war ama dhib aan la filayn oo murugo iyo uurku taallo leh. Warkii la ii sheegay ayaa qaadanwaa igu dhacay. Dh: filanwaa.

f.mg4 (-snaa, -snayd) la-mid: gaajaysan.

-aa: (adj) owing (oowiwg); liable (laaya-bal); indebted for compensation of damage

(tilmaame) deyn lagu leeyahay ah. Nin qaamaysan weeyaan odaygu. Dh: deymeysan.

-ka: (magac, lab, keli) hanjabaad ama xaqiraad isha iyo xirribaha laga sameeyo iyaga oo kolba dhan loo dhaqdhaqaajinayo. Dumar is khilaafay qaaqaayir ma daayo. Dh: khaakhaayir.

(Qaawanaan-ta)

Wax qaawan ahaan.

m.f.dh eeg qaawan. la-mid: qaawanaansho.

f. n., [abstract] nakedness

-ta: (n) nudity (nuudhiti); nakedness (neeykidh-nes)

-ta: (magac, dhedig, keli) dharla'aan; mudh iyo gacan ahaan. Roobka qawqawloow qadhqadhay qaawanaantayduu arkaday, ee qudhayda halkeen dhigaa. Li: asturnaan.

de: nakedness

lx: qaawanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: qaawanaan

عُرْي

m.f.dh eeg qalqaali. la-mid: qalqaalis, qalqaalo (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl abaabulid. Qalqaalinta xafladda ayaan ku jirnaa. Dh: tabaabulshayn, qalqaalis.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: khalkhalsan.

Waxaan laga dhergin cabbey ama cunay; kellibalow ah.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qarraac ahaansho (xoolo).

der. [adjective] still feeling hungry ~ unsatisfied after eating

de: still feeling hungry ~ unsatisfied after eating

lx: qarraacan

pd: (qarraacnaa)

ps: adj-der

key: qarraacan