qaangaadh — Macnaha & Turjumaada

1

-ka: (magac, lab, keli) qof gaadhay da'dii xilkasnimada oo falalkiisa if iyo aakhiraba lagala xisaabtami karo Soomaaliduna waxay ku qiyaasaan shan iyo toban jir. Samaale willkiisa curad waa qaangaadh. Dh: baaluq, guurgal, gaashaanqaad.

2

qaangaadh -ka: (magac, lab, keli) noole gaadhay xilligii uu bilaabayay in uu tarmo. Dh: baaluq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) da'dii xilkasnimada gaadhid: qaangaar noqosho. Muruga curcurku waa calaamadda qaangaadhidda Dh: baaluqid, qaangaarid, taabbagalid.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Isbedelka degdegga ah ee caydiga laga tegayo loona gudbayo qaangaadh, kaas oo ka dhaca meerta nololeedka lafdhabarla' fara badan iyo berribiyood, tusaale: buuley ilaa cayayaan qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (cilmiga naflayda) Lakab jinsiyeedka dusha ee uurjifka, kaasi oo u kora timo, ganjidho kala duwan iyo wixi lamida. 2. (baayoloji) Lakabkaugu sareeyo ee unugyada gasturulaha, kaas oo isku beddeli doona dubka sare ee maqaarka iyo habdhiska dareenwadka ee qaangaadhka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada kori-taanka xayawaanka marka laga soo bilaabo ukun bacrisan ilaa iyo uu ka noqdo noole qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

1

lullume¹: m.l 1. Kalluun aad u yaryar oo biyaha macaan ku nool. 2. Cayayaan yaryar oo biyaha macaan ka dhasha; miraxareedeed. la-mid: lullumo.

2

lullume²: m.l (cilmiga naflayda) Heerka caydiga ee raha. Wuxuu leeyahay dabo dheer iyo waafyo. Lulumadu heerka caydiga oo dhan waxay ku nooshahay biyaha. Lugaha dambe ayaa ka hor kora lugaha hore, aakhirkana dabada ayaa ka go'da inta aanu noqon rah qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Korritaanka noolaha laga bilaabo unug bacrinsan ilaa inta uu qaangaadhayo.

waa la naqliyay ✓

1

ruqur¹: m.dh (-qro, m.l) 1. Cad yar oo hilib ah oo ku yaalla daloolka dhegta hortiisa. 2. Wax yar oo ka soo yuubo meel sulub ah.

2

ruqur²: m.dh (-qro, m.l) (botani) Botani ahaan fuf aan qaangaadh ahayn oo isku cufan oo leh jirrid gaaban oo bixisa caleemo yar yar oo laalaaban, caleemaha dusha ee ruqurtu inta badan waa jidhif oo kale waxayna ilaalisaa caleemaha gudaha ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) 1. Qofka sooryada bixinaya. 2. Qaybiye; kalabbare. 3. Sinji noolaha ka mid ah kaasi oo dushiisa ama gudihiisa uu ku noolyahay dulin, marka uu qaangaadhana dhaawac uu geysta ama dila.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Sii daynta ugxanta ka timaada ugxansidaha. Unug ugxaneedka ku dhex koraya goonkiisa wuxuu tegaa ugxansidaha dushiisa; marka uu qaangaadho waxa laga soo daayaa goonka iyada oo lagu sii daynayo moqorka jidhka, halkaas oo laga gudbiyo marin ubxaneedka.

waa la naqliyay ✓

1

xawo¹: m.dh Biyaha laboodka; mino; shahwo.

2

xawo²: m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Isbedelka degdegga ah ee caydiga laga tegayo loona gudbayo qaangaadh, kaas oo ka dhaca meerta nololeedka lafdhabarla' fara badan iyo berribiyood, tusaale: buuley ilaa cayayaan qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (cilmiga naflayda) Lakab jinsiyeedka dusha ee uurjifka, kaasi oo u kora timo, ganjidho kala duwan iyo wixi lamida. 2. (baay.) Lakabkaugu sareeyo ee unugyada gasturulaha, kaas oo isku beddeli doona dubka sare ee maqaarka iyo habdhiska dareenwadka ee qaangaadhka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Barashada koritaanka xayawaanka marka laga soo bilaabo ukun bacrisan ilaa iyo uu ka noqdo noole qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

1

lullume¹: m.l 1. Kalluun aad u yaryar oo biyaha macaan ku nool. 2. Cayayaan yaryar oo biyaha macaan ka dhasha; miraxareedeed. la-mid: lullumo.

2

lullume²: m.l (cilmiga naflayda) Heerka caydiga ee raha. Wuxuu leeyahay dabo dheer iyo waafyo. Lulumadu heerka caydiga oo dhan waxay ku nooshahay biyaha. Lugaha dambe ayaa ka hor kora lugaha hore, aakhirkana dabada ayaa ka go'da inta aanu noqon rah qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Korritaanka noolaha laga bilaabo unug bacrinsan ilaa inta uu qaangaadhayo.

waa la naqliyay ✓

1

ruqur¹: m.dh (-qro, m.l) 1. Cad yar oo hilib ah oo ku yaalla daloolka dhegta hortiisa. 2. Wax yar oo ka soo yuubo meel sulub ah.

2

ruqur²: m.dh (-qro, m.l) (botani) Botani ahaan fuf aan qaangaadh ahayn oo isku cufan oo leh jirrid gaaban oo bixisa caleemo yar yar oo laalaaban, caleemaha dusha ee ruqurtu inta badan waa jidhif oo kale waxayna ilaalisaa caleemaha gudaha ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) 1. Qofka sooryada bixinaya. 2. Qaybiye; kalabbare. 3. Sinji noolaha ka mid ah kaasi oo dushiisa ama gudihiisa uu ku noolyahay dulin, marka uu qaangaadhana dhaawac uu geysta ama dila.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Sii daynta ugxanta ka timaada ugxansidaha. Unug ugxaneedka ku dhex koraya goonkiisa wuxuu tegaa ugxansidaha dushiisa; marka uu qaangaadho waxa laga soo daayaa goonka iyada oo lagu sii daynayo moqorka jidhka, halkaas oo laga gudbiyo marin ubxaneedka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaangaar-ka)

2

Filka, kolka la gaaro qofka loo qabto oo uu mas'uul ka noqdo waxa uu bi'iyo ama cid yeelo, qofkii gaara; qofka hadduu qaan galo loo qaban karo, loo sheegan karo; qof 15 jir gaarey; gaashaanqaad.

waa la naqliyay ✓

1

qaangaar¹: m.l (-rro, m.l) Qof gaaray da'dii shan iyo tobnaad.

2

qaangaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof 15 sano gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

qaangaar¹: m.l (-rro, m.l) Qof gaaray da'dii shan iyo tobnaad.

2

qaangaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof 15 sano gaarid. m.f.dh, qaangaarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] mature man, young adult (at the age of legal responsibility)

2

qaangaar v. come of age, reach adulthood, become legally responsible

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) mature (ma-juur); adult (a-dhalt).

2

qaangaar -ay / tay: (v) become mature

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

مُدْرِكَ، مُحْتَلِم، رشيد، راشد، بالغ

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tag oo ku noqnoqo; kolba mid gaadh; labo meelood ka dhexee.

2

gaadhgaadh -ka: (magac, lab, keli) meel ama cid ku noqnoqosho; u tegtegid.

waa la naqliyay ✓

1

de: mature man, young adult (at the age of legal responsibility)

2

hm: 1

3

lx: qaangaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

syn: mukallaf

7

key: qaangaar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: come of age, reach adulthood, become legally responsible

2

hm: 2

3

lx: qaangaar

4

pd: (qaangaaray)

5

ps: v1=intr

6

key: qaangaar_2

waa la naqliyay ✓

1

(Qaangaarid-da)

2

Qaangaar noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaangaar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xilligi baaluga gaadhid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ninka cid hawl haysa oo aan ogayn kormeera oo wax qabadkiisa dusha kala socda. Carruurta xoolaha ha ku daynine sahangaade ka daba dir. Dh: kormeere. Wa: sahangaadayaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab gadaal ku leh daab la qabsado oo ka samaysan bir dheer, xalleefsan, xoodan, hal dhinac wax ku goysa oo geed nugulka iyo wixi lamida lagu jaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab gadaal ku leh daab la qabsado oo ka samaysan bir dheer, xalleefsan, xoodan, hal dhinac wax ku goysa oo geed nugulka iyo wixi lamida lagu jaro.

waa la naqliyay ✓

f. n. machete, large metal knife; wrench, spanner

waa la naqliyay ✓

-da: (n) machete (me sheeti); cutlass

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir soo yara xoodan ama xalleefsan sida safeexadda ka se xooggan oo shaagagga baabuurta lagu banjariyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: machete, large metal knife; wrench, spanner

2

lx: baangad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: baangad

waa la naqliyay ✓

1

maangad¹: m.l Arrin adag oo caqliga ka weyn.

2

maangad²: f.mg1 (-day, -dday) Arrin adag oo caqliga ka weyn la kulmid.

3

maangad³: m.dh Kulayl daran oo nafleydu u adkeysan karin.

waa la naqliyay ✓

m.l Arrin adag oo caqliga ka weyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel la jeexo oo ciiddana dhan qudha loo rogo oo loogu tala galo in daadku uu maro. Beerta maangad u same biyuhu u soo maraan. Dh: moos.

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) dhirta inta geed gaabka ah cawskana ahayn. Geelu nagaadh buu noo daaqaa. Dh: xoogcaddo.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhigashada waajibka oo qaacelin ah. la-mid: qaangelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] indebtedness, obligation to make compensation

2

qaangal v. be in debt

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) heshiis mag lagu bixiyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka war keen; aad u hubi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaanqaad-ka)

2

1. Qaadidda tallaabada shanqarta ka yeerta (qof kabo qaba).

3

2. Saanqaad; socod; tegis.

waa la naqliyay ✓

1

jaanqaad¹: m.l 1. Qaadidda tallaabada shanqarta ka yeerta (qof kabo qaba). 2. Saanqaad; socod. 3. la-mid: jaanqaadid.

2

jaanqaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Qaadista tallaabada, shanqar ka yeersiin (qof kabo qaba). 2. Saanqaadid; socosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Qaadista tallaabada, shanqar ka yeersiin (qof kabo qaba). 2. Saanqaadid; socosho. m.dh, jaanqaadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] footstep, sound of footsteps

2

jaanqaad v., [compound] make the noise of footsteps

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. the sound of a foot stepping; footstep (fuutisteep); footfall (fuutfool). 2. -la jaanqaad -ay / day: (v) start up with

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) sangadha qofka kabihiisu bixiyaan markuu soconaayo.

2

jaanqaad -ka: (magac, lab, keli) meel wax kawada bilaabid sida socod iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) carar adiga oo baxsanaya oo kabahaaga intooda hoose muujinaya.

2

jaanwadh-ka: (magac, lab, keli) cararka baxsashada iyo fulanimada ku salaysan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a member of a minority clan or tribe

waa la naqliyay ✓

1

(Maangaab-ka, Maangaab-ta)

2

(qof, cid) waxgarasho yar; caqli gaaban oo aan meel dheer wax ka arag; fiiro gaaban.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof caqli iyo garaad yar.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof caqli iyo garaad yar.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] (adj.): unintelligent person, dimwit; feeble-minded

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) fool (fuul); bone-head (bownheed); dunce (dansi); blockhead (balook-heed); sucker (saker); person with a low IQ ~ nacas, doqon, axmaq

waa la naqliyay ✓

1

Stupido

2

Stupid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarasho yar, caqli gaaban oo aan meel dheer waxba ka eegin. Nin maangaab ah ayaad wax u diratay Dh: fiiragaab.

waa la naqliyay ✓

1

de: unintelligent person, dimwit; [atr.] feeble-minded

2

lx: maangaab

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n2a-m/f-cmp

5

key: maangaab

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Cid maankeeda lumin.

waa la naqliyay ✓

v. make someone lose his head; charm ~ entice someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) niyaddiisa qaad oo jacayl iyo xamaasad geli. Si uu kuu raaco horta xamaasad geli oo maangaad.

2

maanqaad-ka: (magac, lab, keli) qalbi hanasho oo kolba dhan u hoggaamin. Ragoow hablaha maangaadka ka daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. lose his head; charm ~ entice s.o.

2

lx: maanqaad

3

nt: maanqaad (ka) [vn-m]

4

pd: (maanqaaday)

5

ps: v1=tr

6

key: maanqaad

waa la naqliyay ✓

1

qaadqaad¹: m.l Tuug aan weynayn.

2

qaadqaad²: f.g1 (-day, -dday) Ku q.: cid nabarro si degdeg ah oo aan kala go' lahayn ugu dhufasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Ku q.: cid nabarro si degdeg ah oo aan kala go' lahayn ugu dhufasho. m.f.dh, qaadqaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kor u qaad oo haddana qaad.

2

qaadqaad: (fal) «ku cid kale, af ama addin ku weerar. waar ninka ku qaadqaad oo iska celi.

3

qaadqaad -ka: (magac, lab, keli) kor u qaadid oo haddana qaadid.

4

qaadqaad -ka: (magac, lab, keli) tuugo aan habaysnayn oo kolba wax yar lala tego. Gacanti qaadqaad barata, haddii la gooyo, gummudkaa dhagdhaqaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaarqaad-ka)

2

Aad u bukid; hadba qaarka la kicid; saabqaad; xaraarug; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

qaarqaad¹: m.l Dhinaca oo dhulka la dhigi waayo xanuun awgi; xaraarug.

2

qaarqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Xanuun awgii dhinaca dhulka dhigi waayid; xaraarugid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] (adj.): serious illness; agony; deathly ill

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan xoog ah. Ninku qaargaad ayuu ku jiraa. Dh: saabqaad, xaraarug, sakaraad, sankaraad.

waa la naqliyay ✓

1

de: serious illness; agony; [atr.] deathly ill

2

lx: qaarqaad

3

nt: qaarqaad [v1=inch]

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: qaarqaad

waa la naqliyay ✓

[adjective] bitter (taste)

waa la naqliyay ✓

amer.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

2

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

2

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: qaraar {N}

2

de: bitter (taste)

3

lx: qadhaadh

4

pd: (qadhaadhaa)

5

ps: adj-m

6

key: qadhaadh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dillaac aad u weyn. Qarraadhka ad aragtay dhulgariirkii ayaa ka tegey

2

qarraadh-ka: (magac, lab, keli) eeg qaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Saanqaad-ka)

2

Ilmo tallaabo-barad ah.

waa la naqliyay ✓

1

saanqaad¹: m.l 1. S. ah: ilmo socod-barad ah. 2. Habka qofku u tallaabsado. 3. la-mid: saaqaadid.

2

saanqaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ilmo yar socod billaabid. 2. Cid meel ka tegeysa socod billaabid. 3. Cid meel ay joogtay si ay uga tagto sixir ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

saanqaad¹: m.l 1. S. ah: ilmo socod-barad ah. 2. Habka qofku u tallaabsado.

2

saanqaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ilmo yar socod billaabid. 2. Cid meel ka tegeysa socod billaabid. 3. Cid meel ay joogtay si ay uga tagto sixir ku samayn. m.f.dh, saanqaadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] toddler

2

saanqaad v., [compound] toddle, take one's first steps, learn to walk

waa la naqliyay ✓

-ka: (n)l. a young child learning to walk ~ socod barad. 2. footstep (fuut-isteep); pace (peeys); stride (istaraaydh) ~ tillaabo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmo tallaabo barad ah, socod barad ah.

2

saanqaad -ka: (magac, lab, keli) sida labo wax isu la socon karaan, tallaabo iyo marxalad ahaan. Labo arrimood oo aan is la saaqaadi karin baa dawladdu waddaa.

3

saanqaad -ka: (magac, lab, keli) qaabka uu noole u socdo, tallaabsanayo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax ama arrin, ka gungaadh; ka jibbakeen. Dh: gungaadh.

2

salgaadh -ka: (magac, lab, keli) arrin ama hawl, gunteeda iyo xaqiiqdeeda ogaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaylo dheer. Sannaadhka badan joojiya.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof labada lugood, mid ka dhutiya ama la'. Kuwii luga qabayba kala luudnee, maxaa ku lulaaya laangadhe. Dh: laangare.

waa la naqliyay ✓

1

(Maangaabi-da)

2

Maan gaaban lahaan; garaadxumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caqli iyo garaad yaraan; maangaab ahaansho. la-mid: maangaabnimo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] stupidity

waa la naqliyay ✓

1

de: stupidity

2

lx: maangaabi

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: maangaabi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maangarasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof waxa uu qof kali maanka ku hayo sii garta isaga oon loo sheegin. Hooyo waa maangarad oo waxa ilmeheedu u baahan yahay iyada oon loo sheegayn ayay garataa. Dh: indheergarad.

waa la naqliyay ✓