qaamud

qamaamud¹: m.l Isqarinta qof maro, maqaar iyo wixi lamida isku qariyo.

qamaamud²: f.mg1 (-day, -dday) Maro, maqaar iyo wixi lamida isku qarin (qof).

(Amaamud-ka)

Alkun; unug; abuur; ciiris.

amaamud¹: m.l 1. Alkun; abuur. 2. A. ah: hanti, aqal iyo wixi lamida oo aan badnayn oo la soo ururiyey. 3. amaamudid.

amaamud²: f.g1 (-day, -dday) Hanti, aqal iyo wixi lamida unkiddeeda bilaabid; alkumid; unkid.

f.g1 (-day, -dday) Hanti, aqal iyo wixi lamida unkiddeeda bilaabid; alkumid; unkid. m.f.dh, amaamudid.

v. invent

amaamud vl. n. invention

(fal) wax aan hore u jirin, asaas oo curi.

amaamud: (fal) wax kala daadsan ama kala dhiman isku haghagaaji; wax kala googo'ay ama kala tege isku geegee oo isku toltol. Calal dhammaaday baad isku amaamudaysaa. Arrintoodu waa wuxuu rag kale soo amaamudaye. Dh: yayab, kak.

amaamud: (tilmaame) hawl in la qabto la rabo oo bilow ah; wax hadda la isku geygeynayo. Weli waa amaamud arrinkiinnu.

(Qaabmid-da)

Qaab yeelasho.

m.f.dh eeg qaaban¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ururid oo caano isku tegey noqosho.

(Qaamuus-ka)

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m. n. dictionary; encyclopedia

-ka: (n) dictionary (dik-shi-nari); encyclopaedia (en-saay-kola-piidhiya) ~ diksheenar

-ka: (magac, lab, keli) kitaab lagu ururiyo ereyada afka idaylkood ama badhkood oo inta si taxan la isku daba dhigo erey walba macnihiisa ama tarjamadiisa lagu hor qoro oo lagu qeexo Ereyga aad garan weydo macnihiisa qaamuuska ka eeg. Dh: ereykoobe, abwaan, digsooneer. Wa: qaamuusyo.

bw: Arabic

de: dictionary; encyclopedia

lx: qaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaamuus

مُعْجَمٍ، قَامُوس

(Qaad-ka)

1. Wax wax lagu shubo ama la saaro, inta ay kol qaadaan; qaatin; rar; mug.

2. Geed la beero oo kolkol aad u weynaada oo caleemihiisa la ganacsado oo la calashado; wuxuu kamid yahay dhirta maanka doorisa, sida xashiishka iyo afyuunka, (ama jaad).

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad¹(1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: “Dulqaadka”.

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f. g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f. g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid.

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad (1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: Dulqaadka.

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f.g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f.g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid. m.f.dh, qaadid.

Capacity

Capacity

v. take (away ~ on), get, obtain, catch; pick (up), lift, carry; remove; hide; stop raining

qaad m. n., (mass n.): capacity, volume

qaad m. n., [collective] khat, mild narcotic plant species, Catha edulis

(Gad) All. Som. Catha edulis (Vahl) Endl. Celastraceae.

S, C Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

S Cissus rotundifolia (Forsk) Vahl. Vitaceae.

-ay / day: (v) 1. lift (lift); carry (keeri); raise (reeyz), Ex: kor u qaad; lift up. 2. take (teek); 3. conceive (konsiiv); become pregnant. Ex: uur bay qaaday; she became pregnant

qaad -ka: (n) khat (kaat); Catha edulis; an evergreen shrub used to chew it's leaves for their stimulating effects ~ jaad; hareeri, miirow

qaad -ka: (n) capacity (kapaasati); volume of container; carrying capacity. Ex: haan qaad weyn; a high capacity (volume) tank

(fal) wax dhulka yaal kor u hinji. Qaad marada halkaa taalla. Li: dhig.

qaad: (fal) ka cudur ama bugtaan yeelo. Siigada hargab ka qaad.

qaad: (fal) duullaan meel ugu kac. Dh: weerar.

qaad: (fal) ku luuqee, ku hees. Heesta ku qaad adaa cod macaane. Dh: hees.

qaad: (fal) roob, da'idtaanka jooji. Rooboow gaad waan qadhqadhnee. Dh: kac, joogso. Li: da, hoor.

qaad: (fal) xil aqbal oo masuul noqo, xil dusha u rido. Xil qaad waa eed qaad.

qaad: (fal) xoog ku dhac oo boob. Ninkii geelaaga qaaday adna Lo'diisa soo qaad. Dh: dhac.

qaad: (fal) «uga deeq iyo axsaan ku sii. Ninka joonyad bariis ah tukaanka uga qaad. Dh: sii.

qaad: (fal) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kexee. Gabadha qaad oo reerkiinna gee waa laguu meherindoonaaye.

qaad-ka: (magac, lab, keli) geed cagaaran oo laga beero dalal ay ka mid yihiin Itoobiya, Yamen iyo Kiiniya oo caleentiisa ama diirkiisa la calaliyo laguna mirqaamo. Dh: jaad.

qaad -ka: (magac, lab, keli) inta wax mug leh gudihiisu deeqi karo. Dh: mug.

-da: (magac, dhedig, keli) meel halis ay taallo sida: meel muquufti ah ama qabato. Waar xoolaha ka ilaaliya qabud libaax loo dhigay ayaa meesha taalee.

qabud -ka: (magac, lab, keli) eeg bawdabbadhiile.

-ka: (magac, lab, keli) daabka la gabsade ee billaawaha; gacan qabsiga qolxadka. Qamadka billaawaha lama dheereeyo. Dh: daab.

qamad -ka: (magac, lab, keli) daloolka ku yaal birta waranka ee samaydu gasho.

qamad -ka: (magac, lab, keli) gudinta halka uu daabku ka galo. Qamadkaa dhuuban gudintayda.

caabud¹: m.l la-mid: caabid¹.

caabud²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: caabid².

m.l la-mid: caabid.

v. worship, practice one's religion

-ay / day: (v) worship (woor-shiip); revere (n'-vnr); honor and love as a God ~ cibaadayso. —Syn: venerate, adore, idolize

(fal) Rabbi ka cabso oo siduu ku faray yeel. Dh: hoggaansanaw.

caabud -ka: (magac, lab, keli) qof lagu yaqaan in uu fuliyo sidii uu Ilaahay amray.

a: caabid

bw: Arabic

de: worship, practice one's religion

lx: caabud

pd: (caabuday)

ps: v1=

key: caabud

m.dh Cayaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

m.dh Cayaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

-ka: (n) tarmac (taar maak)-, asphalt (aasfoolt)-, blacktop (balaaktaap) ~ laami, daamir

-ka: (magac, lab, keli) eeg daamir.

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

f.mg1 (-ray, -rtay) Aad u xoogaysi (nafley).

f.mg1 (-ray, -rtay) Aad u xoogaysi (nafley). m.f.dh, gaamurid.

v. become robust and muscular, become tough

-ay / tay: (v) be thick and round

(fal) xoog iyo jidh adag yeelo.

gaamur: (tilmaame) mid xoog iyo jidh adag leh. Dh: gahayr, garraad, adag.

gaamur -ka: (magac, lab, keli) dareere layiig ah oo madow kana hadha shidaalka la sifeeyo oo jidadka lagu adkeeyo. Dh: daamur.

de: become robust and muscular, become tough

lx: gaamur

pd: (gaamuray)

ps: v1=

key: gaamur

-da: (magac, dhedig, keli) feker iyo talo laabta ku hayn.

haamid -da: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Haamiddii beertu weli way socotaa. Dh: goyn, jarid, haamis.

(fal) joogteyso oo mar walba ku kac.

(Maamul-ka)

Maammul.

maamul¹: m.l la-mid: maammulid.

maamul²: f.g1 (-ulay, -ushay) la-mid: maammul².

m. n. tending, looking after; administration

-ka: (n) administration adh-minis-tareey-shin)-, management (maanaj ment) ~ see [eeg] maammul

Amministrazione

Administration

(fal) meel hantideeda iyo wax qabadkeeda gacanta ku hay oo masuul ka noqo. Maamul ururka laguu doortay Dh: maaree, agaasin.

maamul -ka: (magac, lab, keli) masuuliyiinta iyo madaxda hoggaamisa dawlad, shirkad iyo wixii la mid ah ee ay maarayntu gacantooda ku jirto. Walaalkay wuxu codsi shaqo u dirtay maamulka dekedda. Dh: hoggaan, agaasin.

maamul-ka: (magac, lab, keli) cilmi dersa agaasinka iyo nidaaminta habsocodka shaqooyinka iyo dadka ka shaqeeya. Waxan ka soo qalinjebiyay kulliyadda maamulka. Dh: idaaro

maamul-ka: (magac, lab, keli) qaabka iyo hababka wax loo agaasimo. Nin maamul xun waa nin malo xun. Dh: maarayn, agaasin.

de: tending, looking after; [ext.] administration

lx: maamul

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: maammul

key: maamul

m.l (-dyo/qaaddo, m.dh) Qof ciidan hoggaamiya.

m.l (-dyo/qaaddo, m.dh) Qof ciidan hoggaamiya.

m.dh la-mid: qaabin.

-da: (magac, dhedig, keli) caano ururin oo kuwii xalay iyo kuwii maanta isku biirid.

m.f.dh eeg qaac². la-mid: qiicid, qiiqaabid, qiiqid.

(Qaadid-da)

1. Wax kor la geeyey sidid, meel ka wadid oo meel kale geyn.

2. (kor u qaadid) Meel hoose ka qaadid oo meel kore geyn; bilid.

3. (roob) Kicid.

4. (duullaan, col) xoolo dhicid.

5. (cudur) ku dhicid.

6. (hees kd.) Ku dhawaaqid; ka luuqin.

m.f.dh eeg qaad². la-mid: qaad¹ (4), qaadis.

-da: (n) the act of carrying (keering) or lifting

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

m. n., pl. debts

de: debts Sg: qaan

lx: qaaman

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: qaaman

(fal) qaan ha lagugu yeesho; qof qaamaysan noqo; qof deyn lagu leeyahay noqo. Dh: deymaw, gashiyow.

f.g2 (-meeyay, -meysay) Cid qaan gelin.

v. impose on someone the duty of making compensation for damages

(fal) cid kale, deyn geli oo qof qaan lagu leeyahay ka dhig. Qaamee ninka yuuna tallababa qaadine.

de: impose on s.o. the duty of making compensation for damages rw: qaan

lx: qaamee

pd: (qaameeyey)

ps: v2b=tr

key: qaamee

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof qaan galay noqosho.

(fal) deyn gal oo amaah qaado.

qaamow -ga: (magac, lab, keli) eeg qaamaw.

(Qaarad-da)

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

f. n. continent

-da: (n) continent (koon 'tanent). Ex: qaaradda Afrika; the African continent

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha waawayn ee dhulka oo ah berri baaxad weyn leh oo cimilo iyo degaan u gaara leh oo biyo ay dhan walba ka xigaan sida: Afrika, Aasiya iyo Yurub. Aasiya waa qaaradda adduunka u weyn. Wa: qaarado.

de: continent

lx: qaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qaarad

m.f.dh eeg qaar³. la-mid: qaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.

(Qalmid-da)

1. Wax haddii la qalayo qalid u suubbama ama qalmi kara noqosho.

2. (u qalmid) u cuntamid; u dhigmid; istaahilid.

m.f.dh eeg qalan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) u cuntamid, u dhigmid, ku habboonaan. Isku qalmidda wiilka iyo gabadha waa la isku raacay. Dh: istaahilid.

qarbud¹: m.l Qasid wax nidaamsanaa lagu sameeyo.

qarbud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Rabsho sameyn. 2. Wax nidaamsanaa isku qasid.

qarbud¹: m.l Qasid wax nidaamsanaa lagu sameeyo.

qarbud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Rabsho sameyn. 2. Wax nidaamsanaa isku qasid. m.f.dh, qarbudid.

m. n. tension, strain, confusion, mix up; destruction

qarbud v. create tension, cause confusion; destroy

-ay/day:(v) spoil (ispooyt); inflict damage; mess up; disable (diseeybel); impair (im-peer); mar (maar), destroy (dhis-tarooy) ~ hallee, kharaabi, kharrib

(fal) rabsho sameyn.

qarbud: (fal) wax hore iskugu nidaamsanaa, qasid.

qarbud -ka: (magac, lab, keli) qasid lagu sameeyo wax nidaamsanaa.

(Qasmid-da)

Wax qasmay noqosho; walaaqmid; labmid.

m.f.dh eeg qasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) rimid la'aanta dhedigga kolka lab badani saarto.

qasmid -da: (magac, dhedig, keli) isku daadasho iyo isku mulaaqmid ay wax aan is lahayni isku dhex yaacaan. Dh: laaqmid.

m.f.dh eeg qaxan². la-mid: qaxan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) cid qaxan ahaan.