Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-ha: (magac, lab, keli) dhalan geddi. Waxa in badan meel uun yaalla qaalle ayaa ku dhaca. Dh: sargguur; salguur.

2

qaalle -ha: (magac, lab, keli) waxyeello qalalaase iyo arbushaad ah. Jabhaduhu qaalle ayay ka abuuraan magaalooyinka. Dh: qalalaase.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalla-ha)

2

1. Wax waajib ahaa oo qof ka tegey, oo waa danbe la sameeyo, laga gar'alleeyo, la guto.

3

2. Guddoonka Rabbi.

waa la naqliyay ✓

m.l Waajib waqtigii la samayn lahaa la soo dhaafay oo waa dambe la guto, siiba salaadda iyo soonka.

waa la naqliyay ✓

m.l Waajib waqtigii la samayn lahaa la soo dhaafay oo waa dambe la guto, siiba salaadda iyo soonka.

waa la naqliyay ✓

m. n. delayed fulfilling of an obligation, catching-up

waa la naqliyay ✓

-qallaha: (n) prayers performed at a later time, after missed it's regular time

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dib u samaynta cibaado xilligeedil dhaaftay. Subixiigalle ayaan ku tukaday: Li: adde, adaa.

2

qalle -ha: (magac, lab, keli) cibaadada la qallaynayo lafteeda.

3

qalle -ha: (magac, lab, keli) qaddar Eebbe oo inta badan dhimashada lagu gaar yeelo. Qallaha ilaahay rumee. Dh: qadde, qaddar.

waa la naqliyay ✓

1

de: delayed fulfilling of an obligation, catching-up

2

lx: qalle

3

pd: (/ha)

4

ps: n-m

5

key: qalle

waa la naqliyay ✓

nickname, name-m winged, feathered; blessed or divined

waa la naqliyay ✓

-baallaha: (n) lamppost (laam poost); pylon (paay·loon) baalleha korontada

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) baal iyo baad uu ku duulo leh. Baalleh barbar walba wuu u duulaa.

2

baalle -ha: (magac, lab, keli) nin baal madaxiisa ka ka taagan yahay oo rag uu laayay ku baashaday. Baalle biri qaadday booyini ma soo celiso. Dh: geesi. Li: fule.

3

baalle -ha: (magac, lab, keli) tiirka korontada ee fiilooyinka lagu xidho.

4

baalle: naanays loo baxsho wiil orodka dheereeya si uu leeyahay baal shimbireed.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalla-ha)

2

Nafleyda caasha leh, la mid ah; nacas; doqon; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof aad u garaad yar; segeger.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof aad u garaad yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool

waa la naqliyay ✓

- caallaha: (n) the retarded (ri-taar-dhidh); mentally disabled person; handicapped (heen-di-kaapid) person

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) jaadadka waraabaha mid ka mid ah. Dh: dhidar.

2

caalle -ha: (magac, lab, keli) nafleyda caasha leh mid ka mid ah.

3

caalle -ha: (magac, lab, keli) qof maangaab ah. Caalle ha isku noqon, caqli aan lahayn, cilmigana an baran. Dh: nacas, doqon, dabbaal. Li: fariid, geesi, caaqil, halyey.

waa la naqliyay ✓

1

de: stupid person, fool

2

lx: caalle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: caalle

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: faallo.

waa la naqliyay ✓

m. n. comment, remark

waa la naqliyay ✓

-faallada: (n) comment (komment); explanation. Ex: faalle badan uma baahna; it doesn't need much comment

waa la naqliyay ✓

1

a: faallo

2

de: comment, remark

3

lx: faalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: faalle

waa la naqliyay ✓

1

(Jaalla-ha)

2

(jaal + le, sida walaal - walaalle)

3

1. (*) Erey ulajeeddo siyaasadeed loo yeelay oo dad gaar ah keliya, sida xubno xisbi ka wada tirsan ay isugu yeeri karaan.

4

2. Wadey, saaxiib; rafiiq; (ama jaal).

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wadey; saaxib; jaal. 2. Qof shaqo, farxad, murugo iyo wixi lamida la qaybsada cid kale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wadey; saaxib; jaal. 2. Qof shaqo, farxad, murugo iyo wixi lamida la qaybsada cid kale. m.f.dh, jaango'naan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. companion, team mate, co-member; comrade

2

jaalle m. n., [abstract] yellow (color)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (n) [Color] yellow (yelow) ~ huruud

2

jaalle -ha: (n) colleague (kol lig), comrade (koomraadh); friend

waa la naqliyay ✓

1

Compagno

2

Comrade

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midabka huruudda ah. Arday xidhan direys jaalle ah ayaa dugsiga sii geliya. Dh: dacar, caraw.

2

jaalle -ha: (magac, lab, kali) saaxiib ama rafiiq.

waa la naqliyay ✓

رَمِيلٌ

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) la-mid: qaaliyee.

waa la naqliyay ✓

v. put a high price on, sell dearly

waa la naqliyay ✓

-yey / qaaleysay: (v) raise the price; make more expensive ~ qaaliyee, qaaligaree

waa la naqliyay ✓

(fal) qaali ka dhig. Dh: qaaliyee.

waa la naqliyay ✓

1

a: qaaliyee {S}

2

de: put a high price on, sell dearly

3

lx: qaalee

4

pd: (qaaleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: qaalee

waa la naqliyay ✓

1

(Qaalli-ga)

2

Garsoore; garnaqe; qaaddi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l/dh) Garsoore diinta Islaamka wax ku xukuma. la-mid: qaaddi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l/dh) Garsoore diinta Islaamka wax ku xukuma. la-mid: qaaddi.

waa la naqliyay ✓

m. n. judge

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) judge (jaaj); justice (jas-tis); magistrate (maajis-tareeyf) ~ xaakim, qaaddi; garsoore maxkamadeed

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg qaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

a: qaaddi

2

de: judge

3

lx: qaalli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: qaalli

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

2

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Qof qaylo iyo dhib badan. 2. Qof aan waxba haysan. 3. Nin xishood yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Qof qaylo iyo dhib badan. 2. Qof aan waxba haysan. 3. Nin xishood yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. nosy ~ prying person

waa la naqliyay ✓

-qaaqlaha: (n) nosy person; fusser (fas-ser)-, prier also pryer (paraay-er)-, troublemaker (tara-bel-meeyker)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof qaylo badan oo buuq wax ku doona.

2

qaaqle-ha: (magac, lab, keli) qof aan hanti lahayn camalna aan hayn.

3

qaaqle -ha: (magac, lab, keli) qori ama hub ka dhaca jiibka oo taangiyada lagaga hortego. Qaagle iyo baasuuke ayaa la isla dhacay. Dh: waaqle.

waa la naqliyay ✓

1

de: nosy ~ prying person

2

lx: qaaqle

3

pd: (-ha)

4

ps: n7-m

5

key: qaaqle

waa la naqliyay ✓

v., sg., -ind, simple past tense: you were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: you were (situated) there {N}

2

initial: t

3

lx: taalle

4

ps: v4c-2sg-ind-past

5

key: taalle

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: it [col.] was / they were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [col] was / they were (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaalle

4

ps: v4c-3pl-ind-past

5

key: yaalle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax oomman waraabi; harraadka ka reeb. Beeerta qaalletir. Dh: waraabi, qaallatir.

2

qaalletir: (fal) qalqallooca iyo foolxumada ka bi'i.

3

qaalletir -ka: (magac, lab, keli) waraab wax oomman la waraabiyo; harraadka oo laga reebo. Qaallatirka noolaha ajri baa laga helaa. Dh: waraab, qaallatir.

4

qaalletir -ka: (magac, lab, keli) qalqallooca iyo foolxumada oo laga bi'iyo. Qaallatirka gogosha Sareedo u daaya. Dh: sargoyn, simid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid. m.f.dh, baallayn.

waa la naqliyay ✓

v. be beside

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama fay xig: dhinac mar ama ugu shishee. Baallee adigu, Buux na bartanka ha yimaaddo. Dh: koonee.

waa la naqliyay ✓

1

de: be beside

2

lx: baallee

3

pd: (baalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: baallee

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) wixii baad ku duula oo dhan. Baalleyda duushaan, la dalxiisi doonaa. Dh: baadley.

2

baalley -da: (magac, dhedig, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah gobolka Ceerigaabo iyo inta u dhow oo jiib iyo jaanba leh oo la isku maaweeliyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin. m.f.dh, faallayn.

waa la naqliyay ✓

v. explain, expound, comment on

waa la naqliyay ✓

-yey / faallaysay: (v) make a comment or remark

waa la naqliyay ✓

(fal) ka sheekee oo ka xogwarran wax dhacay; war ama xog, wax ka sheeg ama sii balballaadhi. Dh: faalloo, falanqee, qorfee.

waa la naqliyay ✓

1

de: explain, expound, comment on

2

lx: faallee

3

pd: (faalleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

xe: Expound upon the Somali culture.

6

xv: Faallee dhaqanka Soomaalida.

7

key: faallee

waa la naqliyay ✓

1

(Masalla-ha)

2

Harag, idiin la jilciyey oo la qurxiyey ah, oo qof deeqa oo lagu tukado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Salli maqaar ka samaysan oo qaabab kala duwan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Salli maqaar ka samaysan oo qaabab kala duwan leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. prayer mat, small carpet ~ rug

waa la naqliyay ✓

-masallaha: (n) prayer rug (pareeyer retag) ~ sajaayad

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) harag idiin la jilciyey oo la qurxiyey oo qof keli ahi ku tukan karo ah. Dh: mosolle.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: prayer mat, small carpet ~ rug

3

lx: masalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: masalle

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

v., pl., opt. form: we may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we may be (in a place) {N}

2

lx: naallee

3

ps: v4c-1pl-pot

4

key: naallee

waa la naqliyay ✓

Nacalad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nacalad¹.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

2

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaali ka dhig.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Hadal aan macno lahayn sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Hadal aan macno lahayn sheegid. m.f.dh, qaaqlayn.

waa la naqliyay ✓

v. make inarticulate screams, shout senseless things, cry meaninglessly

waa la naqliyay ✓

(fal) qaylo iyo qaxar badi.

waa la naqliyay ✓

1

de: make inarticulate screams, shout senseless things, cry meaninglessly

2

lx: qaaqlee

3

pd: (qaaqleeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: qaaqlee

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) awr aan cundad sidin oo raxan uuni saaran yahay. Safar qalable ah ayaa kaynta dhex degey.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geel guran ah. 2. Muqmad aan subag iyo dufa midna lahayn. 3. Cantalaay.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geel guran ah.

2

qalawle-ha: (magac, lab, keli) muqmad aan subag iyo dufan midna lahayn.

3

qalawle-ha: (magac, lab, keli) eeg cantalaay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax isku kor tubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. amass, pile ~ heap up

2

taallee v., opt. form: it [fem.] / she may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel taallo ka dhig: taallo ka dhis Aqalka umada dhiniisa taallo ayaa ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

v., opt. form: it [masc.] / he may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] / he may be (in a place)

2

initial: y

3

lx: yaallee

4

ps: v4c-3m-pot

5

xe: Perhaps the book is there.

6

xv: Sow buuggu yaallee.

7

key: yaallee

waa la naqliyay ✓

-aale: Erey ulajeeddadiisu u dhowdahay kasta, walba, alla (sida had iyo goor-aale, wax alla ama wax allaale).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed lugtool ahaan u baxa, sida qasabka, galleyda, maseggada, qaysaraanta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed meelaha biyo badan laga beerto oo jiriidisa laga tuujiyo sonkor, loona yaqaan aalesonkor.

2

aale -ha: (magac, lab, keli) qaranka hadhuudhka kiisa quwaaxa macaan ee la muudsado leh. Dh: kiinje.

waa la naqliyay ✓

1

(Alla-ha)

2

Eebbe; Ilaah; Allaah.

waa la naqliyay ✓