qaaliyay

(Qaaliyeyn-ta)

Qaali ka dhigid.

m.f.dh eeg qaaliyee. la-mid: qaaleyn.

name-f exalted, sublime, high, excellent

name-f victor; victorious, overcoming, conquering, dominant, successful

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

(fal) joogtee; wax aad fasho, samayntiisa joogtee oo ha ka tegin. Caadiyay si aad u dhamayso hawsha. Dh: joogtee, caadiyee.

(fal) «u ~» caqli ku sir, garaad ku dhaaf.

-da: (n) community (komyuniti)

-da: (magac, dhedig, kali) dad ku nool dal shisheeye oo isku waddan ah.

m.l (kiimika) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

m.l (kiim.) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

-ka: (magac, lab, keli) summad: (K.) bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka I ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; barkarid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

(Maaliyad-da)

Xoolo; maal; lacag.

m.dh Hanti.

f. n. wealth, property; finance

-da: (n) finance (fe-naansi). Ex: Wasaaradda Maaliyadda; the Ministry of Finance

-da: (magac, dhedig, keli) hanti badan oo lacag ama qiimo lacageed leh. Waxbarasho sare oo tayo lihi maaliyad badan bay u baahan tahay Dh: aduun, dhaqaale.

bw: Arabic

cf: maal; lacag; xoolo

de: wealth, property; [ext.] finance

lx: maaliyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: maaliyad

-da: (magac, dhedig, keli) aalad wax lagu eego oo waxa dheer soo dhawaysa. Naaliyadda goortaan dul dhigo tan iyo Nayroobi. Dh: diirad.

m.dh la-mid: qaafiyo.

f. n. rhythm, meter; alliteration

-da: (magac, dhedig, keli) jaangooyada iyo xarafraaca ay tixda suugaantu ku socoto ee lagu miisaamo. Qaafiyadda gabayga iyo qaafiyadda heesuhu way kala duwan yihiin. Dh: qaafiyo. miisaan.

a: qaafiyo (/da) [n6-f]

bw: Arabic

de: rhythm, meter; alliteration

lx: qaafiyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qaafiyad

(tilmaame) munaasabsan; ku habboon. Ninba shaqada u qaaliban ha yeelo. Dh: habboon, naasiban.

der. [adjective] expensive, dear

de: expensive, dear

lx: qaalisan

ps: adj-der

key: qaalisan

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Wax qaali ka dhigid. la-mid: qaalee.

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Wax qaali ka dhigid. m.f.dh, qaaliyayn. la-mid: qaalee.

v. put a high price on, sell dearly

-yey / qaaliyeysay: (v) raise the price; make more expensive ~ qaaligaree, qaalee

(fal) eeg qaaliyay

de: put a high price on, sell dearly

lx: qaaliyee

pd: (qaaliyeeyey)

ps: v2b=tr

key: qaaliyee

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax qaali noqosho. la-mid: qaalow. eeg qaalmarrogo. la-mid: qaalaamarrogasho.

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax qaali noqosho. m.f.dh, qaaliyoobid. la-mid: qaalow.

(fal) eeg qaaliyaw

-da: (magac, dhedig, keli) gudbin dheer oo aqaladda dushooda lagu gudbo oo guriga dushiisa isu wada haysa. Qaariyaddu shaxda way ka qaalisan tahay. Dh: darmaan.

qaariyad -da: (magac, dhedig keli) degaan ma guuraan ah oo dhismayaal kooban leh wax soo saarka miyigana ku tiirsan bucshuradda ay u baahan yihiinna ay ka iibsadaan. Dh: tuulo, qaryad, hayjad.

(fal) qiimaha uu joogo biiri oo mid ka sarreeya ku iibi. Qiimaha xoolaha qaaligaray: Dh: qaaliyee. Li: jebi, rakhiisi, raqiisi.

(Baadiyayn-ta)

Baadi ka dhigid; lumin; habaabin.

m.f.dh eeg baadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta xoolo qof ilaalinayay. Sahal waa nin baadiyayn badan. Dh: lumin, fakin, hallayn, dayacid.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof reer magaal ahaa, baadiye ka dhigid; dhaqanka baadiyaha u yeelis. Dh: miyiyeyn.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale qaldid oo khatalid. Dh: lumin.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) jidka hagaagsan ee diintu tilmaantay ka leexin oo gaalnimo u horseedid. Li: hanuunin.

-ta: (magac, dhedig, keli) joogtaynta wax aad samayn jirtay. Caadiyayn ayuu ku dhameeyay hawsha. Dh: joogtayn.

-ka: (magac, lab, dhedig) eeg caadiyayn.

m.dh (-aad/-ado, m.l) 1. Fal. 2. Dariiq, dhicitaan; hab, qaab. 3. Shaqo, hawl.

f. n. act, action; procedure, operation

-da: (n) a surgical procedure, operation

-da: (magac, dhedig, keli) qalliin dadka lagu sameeyo.

bw: Arabic

de: act, action; procedure, operation

lx: camaliyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: camaliyad

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarog-saydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.

m.dh (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2 O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarogsaydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.ù m.l, kaalsiyam haydarogsaydh. m.l, kaalsiyam kaarboneyt. m.l, kaalsiyam salfeyt.

m. n., (mass n.): calcium

-ka: (n) calcium (kaal-siyam); Symbol Ca

-ka: (magac, lab, keli) macdan jidhku u baahanyahay oo laga helo caanaha iyo wixi la mid ah oo waxtar badan u leh ilkaha iyo lafaha. Dh: kaalsiyom, kaalsiyoom.

de: calcium {Eng}

lx: kaalsiyam

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: kaalsiyam

inch. v. become expensive, increase (in price)

-ay / qaaliyowday: (v) become more expensive (ikis-peen-siv)

a: qaaliyow

de: become expensive, increase (in price)

lx: qaaliyoob

pd: (qaaliyoobay)

ps: v1=inch

key: qaaliyoob

(fal) wax qaali ah oo qiimihiisuj sarreeyo noqo. Cuntooy weligaaba qaaliyoow kollay hunguri kaama maarmee. Dh: qaaliyaw. Li: jabnaw rakhiisaw

qaaliyoow-ga: (magac, lab, keli) eeg qaaliyoobid.

-ka: (magac, lab, keli) gebagebood: dhammaad.

m.dh la-mid: ra'yiyayn.

m.dh la-mid: raalliyo.

f. n. kind woman, obedient ~ loyal wife

a: raalliyo

de: kind woman, obedient ~ loyal wife

lx: raalliyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: raalliyad

m.f.dh eeg qaaligaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qiimaha uu joogo biirin oo mid ka sarreeya ku iibin; sicirkii hore mid ka badan ku gadid: qaali ka dhigid. Qaaligarayntu waxay ku xidhan tahay hadba qiimaha suuqu sida uu yahay: Dh: qaaligarays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaaligarayn.

(Qaali-ga)

Qiime badan jooga; aan jabnayn.

m.l 1. Q. ah: wax qiimihiisu badanyahay. 2. la-mid: qaal (3). la-mid: qaal.

m.l 1. Q. ah: wax qiimihiisu badanyahay. 2. la-mid: qaal.

m. n. (adj.): expensiveness; expensive, costly, dear

name-f dear, costly

name-f valuable, dear, beloved, expensive

-ah: (adj) expensive (ikis-peen-siv) dear (dhi-yar), costly (koos-tili). Ex: gaari qaali ah; an expensive car

qaali -ga: (n) expensiveness (ikis-peen-siv-nes); high cost, heavy cost

magac loo bixiyo gabadh qurux iyo qaayo leh.

(tilmaame) aan jabnayn oo qiimihiisu sarreeyo. Dhar qaali ah ayaa suuqa yaalla. Li: jaban.

qaali -ga: (magac, lab, keli) meel bannaan ah oo tigaad iyo beero leh. Lo'da qaaliga geeya. Dh: doox.

qaali -ga: (magac, laba, keli) kor u kaca qiimayaasha; qiimaha shayga oo sarreeya. Waan iibsan lahaaye qaaliga ayaan ku nacay: Li: jabni, raqiis.

de: expensiveness; [atr.] expensive, costly, dear

lx: qaali

pd: (-ga)

ps: n0-m

xe: Is it expensive? {C & N < Arb}

xv: Ma qaali baa?

key: qaali

غَالَ، غَيْرُ رَخَيصٍ

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

pr. n., loc. Asia

name-f firm, powerful, a good person, comforting, consoling; wife of Pharoah

-da: (n) Asia (ey sha)

de: Asia

lx: Aasiya

ps: n0-loc-f

key: Aasiya

magac loo baxsho gabadh sida arliga u deggan oo dabeecadaha wanaagsan ee dhulka leh.

Arliya -da: (magac, dhedig, kali) curadda afarta qolo ee magiiganaha; waa lix iyo labaatan dhagax oo u kala baxa min sixri iyo min sicdi. Jaamac, waa siddeed dhagax oo min sicdi ah. Qabqable, waa lix dhagax oo min sicdi ah. Inkays, waa toddoba dhagax oo min sixri ah. Muyulukhad, waa shan dhagax oo min sixri ah. Faalka marka la eego Arliyaa ugu aamin daran, waayo waxay tidhaah: wax dhintay waan ku deeqsiin, wax dhashana waan ku deeqsiin.

(fal) wax calyo ku qoy.

(tilmaame) qof geesi ah oo hoggaamiye ah.

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

Kaalay!

Imaw; agtayda imaw.

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

imperative v., sg. come!

(expression) come here!

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

de: come! Defective imperative form only

lx: kaalay

pd: (kaaley)

ps: v4b-imp-sg

see: imow

key: kaalay

(adj) only (on-li); lone (loon) ~ qudha, qura. Ex: aniga oo kaliya; only by myself

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.