qaaligaray

(tilmaame) wax qaali ah oo qiimihiisa caadiga ah in ka badan la siinayo ah. Dh: qaaliyaysan.

(fal) qiimaha uu joogo biiri oo mid ka sarreeya ku iibi. Qiimaha xoolaha qaaliyay Dh: qaaliyee. Li: jebi, rakhiisi, raqiisi.

-ka: (magac, lab, keli) garabka kalluunka baal ka baxa oo ka saacida dabbaasha. Baalgarabka gabo kalluunka. Dh: seeb. Wa: baalgarabyo.

(fal) eeg qaaliyow.

m.f.dh eeg caalsaaree. la-mid: caalsaarays.

m.l la-mid: caalsaarayn.

(Gabal-gorei) N, C? Rhyncosia valutina Wight & Arn. Papilionaceae.

m.f.dh eeg qaaligarow.

-da: (magac, dhedig, keli) qaali noqosho: qiimihii caadiga ahaa ka siyaadid. Dalabka badani qaaligaroobidda qayb ayuu ka yahay: Dh: qaaliyoobid, qaaligaraw.

(fal) qalab geli ama dhig. Geerash intaanad furin horta aaladay. Dh: qalabee, aaladee.

aaladay: (fal) hub iyo ciidan sii.

seul.

pr. n., loc. Cairo

Qaahira pr. n., [feminine] Cairo

-da: (n) Cairo; the capital city of Egypt

name-f victor; victorious, overcoming, conquering, dominant, successful

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

(fal) ciidan iyo wixii la mid ah, qalabki uu u baahnaa oo dhan u keen. Dawladdu ciidanka aad bay u qalabaysay. Dh: qalabee.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aalid.

-da: (n) birds that can fly ~ haad

v., [compound] be unable, be frustrated

de: be unable, be frustrated

lx: caalwaay

pd: (caalwaayey / caalwaaydey)

ps: v1=cmp

key: caalwaay

-a: (magacwadareed) dhasha gorayada.

cher, coûteux, coût.

(tilmaame) munaasabsan; ku habboon. Ninba shaqada u qaaliban ha yeelo. Dh: habboon, naasiban.

-ah: (adv) usually (yuu-shwali); normally (noor-ma-li) ~ caadi. Ex: sida qaalibka ah wuu yimaadaa; he comes normally (usually)

der. [adjective] expensive, dear

de: expensive, dear

lx: qaalisan

ps: adj-der

key: qaalisan

(fal) qaali noqo. Jaadyahaw qaaliyaw ha lagu iibsan kari waayee. Dh: qaaliyoow

qaaliyaw -ga: (magac, lab, keli) qaali noqosho, qiimo biirid uu iibku dallaco. Dh: qaaliyaw qüimokac. Li: qiimajab, jabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaan.

(Qaangaar-ka)

Filka, kolka la gaaro qofka loo qabto oo uu mas'uul ka noqdo waxa uu bi'iyo ama cid yeelo, qofkii gaara; qofka hadduu qaan galo loo qaban karo, loo sheegan karo; qof 15 jir gaarey; gaashaanqaad.

qaangaar¹: m.l (-rro, m.l) Qof gaaray da'dii shan iyo tobnaad.

qaangaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof 15 sano gaarid.

qaangaar¹: m.l (-rro, m.l) Qof gaaray da'dii shan iyo tobnaad.

qaangaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof 15 sano gaarid. m.f.dh, qaangaarid.

m. n., [compound] mature man, young adult (at the age of legal responsibility)

qaangaar v. come of age, reach adulthood, become legally responsible

-ah: (adj) mature (ma-juur); adult (a-dhalt).

qaangaar -ay / tay: (v) become mature

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaangaadh.

مُدْرِكَ، مُحْتَلِم، رشيد، راشد، بالغ

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalid.

Waawaray!

Erey la yiraahdo, iyadoo lagu dhawaaqayo, kolka la argaggaxo ama la baqo ama cabsi laga digayo, si la isugu soo gurmado; Ciidamow! Qaatoy!

e.d Erey dareen oo tilmaama yaab, naxdin ama baahi oo kaalmo ah.

inter. help!; wow!

de: help!; wow! Expression used to call for assistance or to indicate shock or amazement {C & S}

initial: w

lx: waawaray

ps: intj

key: waawaray

-ah: (adj): deficient in intelligence; feeble-minded (fiibal-maayndhidh) ~ caqli daciif

-ka: (magac, lab, keli) qof aragtidiisa ama fakarkiisu gaaban yahay. Dh: maangaab. Li: indheergarad.

(fal) ka qaad dad ama wax kale halkii uu degganaa ama uu yaallay oo meel kale u rar. Ka daadguree dadka goobta dagaalka. Dh: diqdiqee, daabbul.

-ka: (magac, lab, keli) tacbaannimo iyo tabaryari ay keento hawl la qabtay.

-da: (magac, dhedig, keli) halaag ku ridid; dhib weyn gaadhsiin. Dh: halligid, halligis, dilid.

halligaad -da: (magac, dhedig, keli) qabuuraha gaalada lagu aaso. Gaalada waxa lagu aasaa halligaad. Dh: qabuur.

-ka: (magac, lab, keli) meel kore saaritaan ama ku tuurid.

laalitaan -ka: (magac, lab, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigitaan.

propriétaire.

-ka: (magac, lab, keli) naas irmaan caano ka lisitaan. Saca maalitaan baan ula hadhay. Dh: maalid.

m.l la-mid: maangarasho.

-ka: (magac, lab, keli) qof waxa uu qof kali maanka ku hayo sii garta isaga oon loo sheegin. Hooyo waa maangarad oo waxa ilmeheedu u baahan yahay iyada oon loo sheegayn ayay garataa. Dh: indheergarad.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho. m.f.dh, qaabdarnaan.

-qaabdarraan: (adj) ugly (ag'li); shapeless (sheey-plas), lacking attractive form ~ qaabxun

(tilmaame) muuqaal foolxun leh: samays xun. Aqalka si qaabdaran ayaa loo dhisay.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale ka hor imaansho oo soo dhoweyn.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qiimaha uu joogo biirin oo mid ka sarreeya ku iibin; sicirkii hore mid ka badan ku gadid; qaali ka dhigid. Qaaliyayntu waxay ku xidhan tahay hadba qiimaha suuqu sida uu yahay: Dh: qaaligarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaaliyayn qaaliyaysan: (tilmaame) wax qaali ah oo qiimihiisa caadiga ah in ka badan la siinayo ah. Badeecad qaaliyaysan ayaa suuga taalla. Dh: qaaligaraysan.

m.dh Rogidda wax siday ahaayeen ma ahee si kale loo rogo ama loo dhaho.

-ka: (magac, lab, keli) garasho iyo qaraabo wax ku bixin. Dh: wejigarad.

m.l Neef baadi ah oo reerihii uu la joogay ka carara.

-ka: (magac, lab, keli) baydadka iyo qaloodka neefka baadida ah oo cidda uu soo raacay la qabsan waaya.

m.dh Marka meseggada ama gallaydu sabuul yeelan rabto.

-da: (magac, dhedig, keli) baalasha gorayada mid ka mid ah ee mamayuuxsan. Baalgoroyo waa tuu gashaday geesigaan dhalaye.

m.l la-mid: caalsaarasho.

m.l (-syo, m.dh) Gaadiid rakaab fuula oo faras jiida.

m.l (-syo, m.dh) Gaadiid rakaab fuula oo faras jiida.

m. n., [compound] horse cart

-ka: (n) horse-drawn cart or carriage (kaar reeyj)

-ka: (magac, lab, keli) eeg gaadhifaras.

de: horse cart

lx: gaarifaras

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: gaarifaras

m.l (-nno, m.dh) Gaadiid dhuleed yar, matoor lahayn, gacanta lagu wado oo hal shaag leh. la-mid: gaarigacmeed.

m.l (-nno, m.dh) Gaadiid dhuleed yar, matoor lahayn, gacanta lagu wado oo hal shaag leh. la-mid: gaarigacmeed.

-ka: (n) wheelbarrow (will-baa-roow); barrow (baaroow)

m.l (-no, m.dh) Organ wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadi mareenka.

-ka: (magac, lab, keli) habka wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadimareenka.

(Maalingaal-ka)

Hawl la dheereeyo oo la isku bixiyo; hawl aan la kala goyn, aan laga nasan.

maalingaal¹: m.l 1. Hawl maalin dhan socoto oo aan kala go' lahayn. 2. la-mid: maalingaalid.

maalingaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Hawl maalin dhan wadid iyada oo aan la kala goyn.

m. n., [compound] long drawn-out ~ uninterrupted work

-ka: (magac, lab, keli) maalin hawsheeda la dheereeyo oo la isku bixiyo; hawl isku xiriirsan oo aan loo nassan.

maalingaal -ka: (magac, lab, keli) geedi socodkiisu maalin gellinkeed ka badan yahay dharaar iska dhanna ka yar yahay. Maalingaal ayuu reerku magaalada u jiraa.

de: long drawn-out ~ uninterrupted work

lx: maalingaal

nt: maalingaal [v1=] 'work without interruption for the whole day'

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: maalingaal

(fal) faal dhig run iyo been wuxu sheegaba. Noo magiiganee waa la sahan tegayaaye. Dh: magiiganee, faali.

inch. v. be ~ get expensive; become costly

(fal) eeg qaalisanoow