qaajabbeelid

(Gaajabbeel-ka)

Wax la cuno oo gaajada bi'iya; dhereg.

gaajabbeel¹: m.l Reebidda gaajo ku haysay lagu reebo cunto yar. la-mid: qaajabbeel¹.

gaajabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Nafley baahneyd gaajo iska reebid. la-mid: qaajabbeel².

f.mg1 (-eelay, -eeshay) Nafley baahneyd gaajo iska reebid. m.f.dh, gaajabbeelid. la-mid: qaajabbeel.

v., [compound] eat one's fill

(fal) cunta yar oo aan ku dhergin karin, jiniintada iskaga reeb.

gaajabbeel -ka: (magac, lab, keli) cunno yar oo aanan lagu dhergin, gaajo ku bi'in. Dh: gaajabbax, hamuunbeel.

de: eat one's fill

lx: gaajabbeel

nt: gaajabbeel (ka) [vn2-m] 'eating one's fill'

pd: (gaajabbeelay)

ps: v1=cmp

key: gaajabbeel

m.f.dh eeg cagabbeel². la-mid: cagabbeelis.

-da: (magac, dhedig, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo baahibbeelid.

m.f.dh eeg haqbbeel². la-mid: haqqabbeel¹.

(Garbabbeelid-da)

(gaadiid nool) garbaha nabar ku yeelasho.

m.f.dh eeg garbabbeel². la-mid: garbabbeel¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) garbaha nabar ku yeelasho; garba xanuunid. Awrta garbabbeelidda heerayaxumadaa u keenta.

(Qaabbilid-da)

1. Ka hor imaansho; ka hor tegid.

2. (marti, kd.) si wanaagsan u soo dhoweyn.

m.f.dh eeg qaabbil².

(Aabayeelid-da)

U dan gelid; tixgelin.

m.f.dh eeg aabayeel². la-mid: aabayeel¹ (2), aabeyeelid.

vl. n., [compound] attention, consideration, being concerned about

de: attention, consideration, being concerned about

lx: aabayeelid

pd: (-da)

ps: vn1-f-cmp

key: aabayeelid

m.f.dh la-mid: indhabbeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) indhaha wax ka arki waayid; awoodda Ilaahay indhaha siiyay ee aragga beelid.

-ka: (magac, lab, keli) dhakhtar ama rug caafimaad, daawadii ka idlaansho.

daawabbeel -ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo sidii laga rabay noqon waayey lagana daalay oo laga quustay. Dh: dawabbeel.

-da: (magac, dhedig, keli) ibabbeel ku dhaca ibtii caanuhu ka soo dhiiqayeen. Dh: candhabbeelid, naasabbeelid.

-ka: (magac, lab, keli) cudur ama cillad kale darteed naasaha waayid. Nabarradu waxay kenaan naasabeel. Dh: ibabbeel.

-da: (magac, dhedig, keli) dhar cusub soo gadasho. Dh: arradbax.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi wax ama qof loo qabay oo laga kaaftoomo. Dh: haqab-beelid.

(Biyabbeelid-da)

Biyaha wax lagu karinayo, oomaar ahaan u dhammaansho.

m.f.dh eeg biyabbeel². la-mid: biyabbeel¹.

(Caanateelid-da)

Caanateel ka dhigid.

m.dh eeg caanateel². la-mid: caanaddiiqid, caanateel¹ (3), caanateelis.

-da: (magac, dhedig, keli) caanateel ka dhigid; caanadiiqid.

-da: (magac, dhedig, keli) cadho ka soo noqosho; cadhabeelis.

m.dh la-mid: cagabbeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan la hunguraynayn noqod.

(Garabyeelid-da)

Gacan qabasho; u hiilin; taageero iyo kaalmo siin: tiirin.

m.f.dh eeg garabyeel².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid. Dh: kaalmayn, caawin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baahi jirtay ka bixid. Dh: hagabbeelid.

(Dhegabbeelid-da)

Wax maqli waayidda dhegaha; xubinta maqalka oo bugto ama wax ku dhacay darteed waxmaqalkii gabta.

(Indhabbeelid-da)

Wax arki waayidda indhaha; indho ka dhicid.

m.f.dh eeg indhabbeel². la-mid: aragbeel¹, aragbeelid, indhabbeel¹, indhabbeelis.

-da: (magac, dheddig, keli) aragga waayid.

-da: (magac, dhedig, keli) sharafdhicid.

m.f.dh eeg harraadbeel².

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo haqabbeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) gubasho aan baaqi soo hadhin. Basbeelid oon iyo haraad milicda soo meeray.

cagabbeel¹: m.l Hanti yar oo la siiyo qof baadi doonay.

cagabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ku c.: qof, baadidoon daal badan kala kulmid.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo ceebkusheeg xaddhaaf ah dartiis, wax danbe oo lagu caayo waayid. Dh: eedbeelid, caybeelis.

m.f.dh eeg daabbul.

-da: (magac, dhedig, keli) marka alaab badan halkii ay talallay looga raro meel kale. Alaabtii taallay bakhaarkan shalay baa la daabbulay oo dukaankii la geeyey.

-ka: (magac, lab, keli) ka quusasho aan dawo iyo xal midna loo hayn. Dh: xaalwaa.

m.f.dh eeg hanjeel.

(Haqabbeel-ka)

Gaajabbeel; dhereg.

haqabbeel¹: m.l Baahibeelidda wax laga baahibeelo. la-mid: haqabbeelid.

haqabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka h.: wax inta looga baahanyahay ka qaadasho.

haqabbeel¹: m.l Baahibeelidda wax laga baahibeelo.

haqabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka h.: wax inta looga baahanyahay ka qaadasho. m.f.dh, haqabbeelid.

vl. n. fulfilling of a need, satisfaction of a necessity

-ay I haqabbeeshay: (v) get satisfaction or adequate amount

(fal) (ka ~) intaad uga baahan tahay ee aad ku baahibaxayso oo dhan ka qaado. Tukaankii waa kaaye ka hagabbeel. Dh: baahibeel.

haqabbeel -ka: (magac, lab, keli) «ka wax baahi kolkaa jirta kaga baxid. Dh: baahibeel.

de: fulfilling of a need, satisfaction of a necessity (generally of emotional or intellectual rathern than material wants)

lx: haqabbeel

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: haqabbeel

m.dh la-mid: qaangal.

-da: (magac, dhedig, keli) heshiis magdhaw lagu bixinayo galid.

(Qaybgelid-da)

(ka qaybgelid) Hawl la qabanayo ama wax kale oo loo dhan yahay, qayb ka qaadasho, wax ka wadaagid.

m.f.dh eeg qaybgal². la-mid: qaybgal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qayb ka ahaansho oo joogid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhiil cana ah dhiiqid. Saameelid mooyee dhimid laguma yaqaanno hashan.

m.dh la-mid: waayeeloobid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof weyn oo xilkas ah noqosho. Wiilka calaamadihii waayeelidda ayaa ka muuqda. Dh: waayeeloobid, mudakarid, weynaan.

m.f.dh la-mid: aabayeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) dheri karsamaya oo biyuhu ka dhammaadaan. Dh: biyallaasad.

m.f.dh eeg dadabgal². la-mid: dadabdhigid, dadabgal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) aqalgalid oo aroos ku wareegid. Jimacaha ayaa dadabgaliddii arooska laga dhigay. Dh: aqalgalid.

m.f.dh eeg dharbeel.

(Garabgelid-da)

Garab iyo tiir u noqosho; kaalmayn.

m.f.dh eeg garabgal². la-mid: garabgal¹ (2), garabgelyo.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac istaagid; ruux baahan caawin ama u hiilin.

(Garbabbeel-ka)

Gaadiidka nool oo garbaha nabar ku yeesha.

garbabbeel¹: m.l 1. Dhaawac gaara garbaha gaadiidka la rarto. 2. la-mid: garbabbeelid.

garbabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Gaadiid la rarto garbaha ka dhaawacmid.

m. n., [compound] burden animal with a galled back

garbabbeel v., [compound] have a sore ~ galled back (of a burden animal)

-ka: (magac, lab, keli) garba xanuunid; garbaha nabar ku yeelasho.

f.g2 (-iyay, -isay) Hanjaleelo ama diliq ka keenid (carrurr).

-ta: (magac, dhedig, keli) ibabbeelid kut dhacda candho xoolaad. Dh: candhabbeelis, naasabbeelis.

-da: (magac, dhedig, keli) xal helid; wax lala kadeednaa oo dhib keenaayay xal lagu furdaamiyo u helid; wax hawshooda lagu foognaal xal u helid. Maaraheliddii mushkiladda labada reer dhextaallay ayaa xilli badan naga qaadatay. Dh: xalhelid. Li: maarawaa.

m.f.dh eeg taamyeel.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl ebyid; wax dhammaystirid.

-da: (magac, dhedig, keli) xilli subax ah oo waagu beryey noqosho. Dh: waaberi.

-da: (magac, dhedig, keli) tixgelin iyo u tudhid. Hawlfulinta ciidanka waa in la raaciyo aabbayeelid iyo tudhid.

-da: (magac, dhedig, keli) shakibeelid; muran beelis. Markay aad u kala miirantay wada adeenbeesho. Li: kalsooni.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baahi-beelid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel baaxad-soore ah ku banjarid oo dhan loo baxo garan waayid.

m.dh la-mid: caanateelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cadhabeelid.

m.f.dh eeg ciribbeel.

-da: (magac, dhedig, keli) caaqibabeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhegaha wax ka maqli waayid. Wiilka dhawaan ayaan dhegabeelidda ka dareennay. Dh: dhegabeelis.

(Gaafabbixid-da)

Wiilasha cidda, siiba curadka, inta loo guursho oo xoolo la siiyo, cidda ka dhexbixid oo gaar u degid; carruurta hadba kii kora oo guursada oo isku fillaada oo gaar u dega.

m.f.dh eeg gaafabbax². la-mid: gaafabbax¹.