Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qaafa-da)

2

1. (dad) Inta talada maammulka haysa; madax; waayeello.

3

2. (xoolo, ...) Inta u waaweyn ama u wanaagsan oo ishu qabato.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Waayeelka taliya. 2. Xoolaha intooda waaweyn oo ay ishu qabato uguna waxtar badan. 3. Naag sharafta haween leedahay u dhan tahay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] (adj.): leaders, chiefs; respectable, important

waa la naqliyay ✓

name-unisex leader, chief; respectable, important

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) magac guud oo dumarka loo adeegsado. Wixi qaafo adduunka, qurux Eebbe u siiyay: ka dhex doortay qureesho. Dh: dumar.

2

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) dadka inta talada haysa ee madaxda ah. Dal qaafadiisu xun tahay hurumar ma gaadho. Dh: madax: waayeel. hormuud.

3

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha inta u waaweyn ee horweynta ah; inta u wanaagsan ee ishu qabato. Nin weyl ku bakhaylay illayn qaafo ma quudho. Dh: horweyn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gargeyr, jammaamuur, madax, maqaawiir, waayeel

2

de: leaders, chiefs; [atr.] respectable, important

3

lx: qaafo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f-col

6

key: qaafo

waa la naqliyay ✓

m.dh Baryo meelo kala duwan lagu tago iyadoo cunto la raadsanayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baryootan kolba qof wax la weydiisto. Guhaad wuxu yidhaa: qarafo ku liibaana akhwaan. Dh: dhawrto, sadago.

waa la naqliyay ✓

1

(Aafa-da)

2

Dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

f. n. disaster, severe damage

waa la naqliyay ✓

-da: (n) disaster (di-saas ter); catastrophe (ka taas taroofi); calamity (kalaamati); an event having fatal or ruinous results ~ masiibo, musiibo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan, dhib iyo haydaaro aad u ballaadhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: disaster, severe damage (period of natural disaster: hurricane, flood, plague, etc.)

2

lx: aafo

3

pd: (/da Pl: aafaad (ka))

4

ps: n6-f, n8-f

5

xe: God, save us from the present disasters!

6

xv: Arabic

7

key: aafo

waa la naqliyay ✓

1

(Qaaf-ka)

2

Xarafka 16d oo Alifka Soomaalida magaciisa; (q).

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka kow iyo labaatanaad oo alifka carbeedka magaciisa. la-mid: qa'.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka kow iyo labaatanaad oo alifka carbeedka magaciisa. la-mid: qa'.

waa la naqliyay ✓

m. n. Q, qaf [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the sixteenth (16th) letter of the Somali alphabet, pronounced as (qa' or qaaf), according to the style used by this dictionary, it is a consonant; Q

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarafka kow iyo labaatanaad ee alifba'da Carabiga oo u dhigma xarafka 'Q' ee Far Soomaalida.

waa la naqliyay ✓

1

a: qa'

2

bw: Arabic

3

de: Q, qaf [letter of the Arabic & Somali alphabet]

4

lx: qaaf

5

pd: (-ka Pl: qaafaf (ka))

6

ps: n4-m

7

key: qaaf

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafa-ha)

2

1. Waayo badan; jeer; wax badan.

3

2. Meerto; kaltan.

waa la naqliyay ✓

1

gaafo¹: m.l 1. Waqti dheer. 2. Miileysi; kaltan.

2

gaafo²: f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Bawdyo kala fogeyn (hal). 2. U g.: wax qabashadooda isu diyaarin. 3. U g.: wax baajintooda isku hawlid. 4. Ku g.: wax dhan walba ka marid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plenty, quantity; frequent turns

2

gaafo v. prepare oneself, be ready

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waayo badan; muddo badan. Gaafo ayaan ku aqaanay.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhadhaab dhalaalsan oo ka soo qulqusha folkaano furtuurmay

waa la naqliyay ✓

1

1. (Naafa-da) a) Xubin, wax gaarey darteed, hawshay qaban jirtey gabta. b) Qof heeran; naafo ah; jaban; curyaan.

2

2. (Naafa-ha) toddobada xiddigood oo naafcadduhu ugu horreeyo, dirirkuna ugu danbeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada raqaha iyo toddobada daalallida; waa xiddigo xagaa.

waa la naqliyay ✓

1

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

2

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

3

naafo³: f.mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: naafow².

waa la naqliyay ✓

1

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

2

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

waa la naqliyay ✓

f. n. disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) lame (leeym); disabled (dis eey-balidh); deformed (dhis foor midh). Ex: nin naafo ah; a disabled man

2

naafo -naafada: (n) handicap (heen 'dhi kaap)

waa la naqliyay ✓

1

Invalidità

2

Invalidity

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof waxyeello qaba oo laxaadkiisu dhannayn. Dh: curyaan.

2

naafo-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello weyn oo qofka waxtarkiisa kala dhantaasha.

3

naafo-ha: (magacwadareed) koox xiddigo ah oo soo baxa xilliga xagaaga waxay u dhexeeyaan ragaha iyo daallalida. Naafuhu waa todaba xiddigood.

waa la naqliyay ✓

1

de: disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

2

lx: naafo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: naafo

waa la naqliyay ✓

معوق

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ururso oo kuwii xalay iyo kuwii maanta isku biirso. Kol hadduu sicii caanadiiqdu caanayareeyay caanaha qaabo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel yiil meel kale geysasho. 2. Wax milkintooda la wareegid. 3. Talo, fikrad, dawo iyo wixi lamida ku dhaqmid. 4. U q.: wax si gaar ah u aqoonsasho, u malayn. 5. Naag guursasho. 6. U q.: wax,wax kale ku gudasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel yiil meel kale geysasho. 2. Wax milkintooda la wareegid. 3. Talo, fikrad, dawo iyo wixi lamida ku dhaqmid. 4. U q.: wax si gaar ah u aqoonsasho, u malayn. 5. Naag guursasho. 6. U q.: wax,wax kale ku gudasho. m.f.dh, qaadasho.

waa la naqliyay ✓

Carry

waa la naqliyay ✓

v. take for oneself, accept, borrow, adopt

waa la naqliyay ✓

1

-qaatay / qaadatay: (v) take (teeyk) and place under one's care.

2

u qaado -qaatay I qaadatay: (v) believe or suppose mistakenly

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhulka yaal kor u hinjiso. Maradi halkaa taallay, Caashaa qaadatay: Li: dhig.

2

qaado: (fal) xil iska aqbal oo masuul nogo, xil dusha u rido. Xilka laguu doortay qaado waa sharafe.

3

qaado: (fal) deeq ama hadiyad lagu siiyay la teg. Tukaanka joonyad bariis ah ka qaado.

4

qaado: (fal) gabadh la teg oo guur u kaxayso Gabadha qaado oo meel wanaagsan deji. Dh: kaxayso.

5

qaado: (fal) hadal waano ah yeel: oggoloow oo maqal wax lagu leeyaha. Waanada waalidkaaga qaado. Dh: yeel. Li: diid.

6

qaado: (fal) u dulyeelo oo samir. Gardarrada walaalkaa qaado. Dh: xammil.

waa la naqliyay ✓

1

de: take for oneself, accept, borrow, adopt

2

lx: qaado

3

pd: (qaatay / qaadatay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qaado

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Is macnayn. 2. Qof aan dhegeysanin iska yeelid. la-mid: qaafee.

waa la naqliyay ✓

(fal) is macnee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gaajo.

waa la naqliyay ✓

m. n. organ (of the body)

waa la naqliyay ✓

(Karo) N Otostegia modesta S. Moore. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaare.

waa la naqliyay ✓

1

de: organ (of the body)

2

lx: qaaro

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m

5

key: qaaro

waa la naqliyay ✓

1

(Qaaxa-da)

2

1. (ooga nafleyda) Dhiska ka samaysan feeraha iyo laf-dhabarta iyo lafsakaarta iyo waxa ku gudajira; saab; saabley.

3

2. Cudur xun oo lays qaadsiiyo oo badanaa sanbabbada ku dhaca; feero; sanbab.

waa la naqliyay ✓

1

qaaxo¹: m.dh 1. Dhiska ka samaysan feeraha iyo lafdhabarta iyo waxa ku guda jira (oogada nafleyda); saab, saabley. 2. Cudur xun oo lays qaadsiiyo oo ku dhaca sida badan sambabada; feero sanbab.

2

qaaxo²: m.dh (cilmiga naflayda) Moqor dheecaan ka buuxo kaas oo sameeya moqorka ugu weyn ee xayawaannada lafdhabarleyda ah iyo kuwa lafdhabarla'da ah badankooda.

waa la naqliyay ✓

1

qaaxo¹: m.dh 1. Dhiska ka samaysan feeraha iyo lafdhabarta iyo waxa ku guda jira (oogada nafleyda); saab, saabley. 2. Cudur xun oo lays qaadsiiyo oo ku dhaca sida badan sambabada; feero sanbab.

2

qaaxo²: m.dh (cilmiga naflayda) Moqor dheecaan ka buuxo kaas oo sameeya moqorka ugu weyn ee xayawaannada lafdhabarleyda ah iyo kuwa lafdhabarla'da ah badankooda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wind pipe, trachea, air passage to the lungs; thorax

2

qaaxo [feminine] n., [collective] bronchitis, pneumonia, tuberculosis

waa la naqliyay ✓

-qaaxada: (n) tuberculosis (tuber-kalow-sis)-, T.B ~ feero, tiibisho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) inta ka hoosaysa saableyda ee afka illaa caloosha ah; ubucda hoose ee gudaha. Kolkaad laabdooxanto qaaxada oo dhan ayaa ku belbesha. Dh: uurkujir.

2

qaaxo -da: (magac, dhedig, keli) cudur halis ah oo ku dhaca saableyda oo sambabada iyo neefmareenka wax yeela oo qufac iyo xanuun badan u keena bukaanka. Carruurta waxa laga tallaalay qaaxo. Dh: tiimbey, tiibii (TB).

waa la naqliyay ✓

سُلٌ (مَرَضِ يُصِيبِ الرِّئَةِ)

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] importance, value

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) eeg qaaye

waa la naqliyay ✓

1

de: importance, value

2

lx: qaayo

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-abs

5

key: qaayo

waa la naqliyay ✓

أَهَمِّيَّة، قِيمَة

waa la naqliyay ✓

1

(Qarfa-da)

2

Qafro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qorfo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qarfe.

waa la naqliyay ✓

1

(Gargeyr-ta)

2

Waayeello; madax; qaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Garruud-da)

2

1. Awrta waaweyn.

3

2. Dadka waayeellada ah; madax; qaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jammaamuur-ta)

2

Waayeello; madax; qaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Maqaawiir-ta)

2

Dad madax ah; waayeello; qaafo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. G. ah: awr xooggan oo rarooyo ah. 2. G. ah: qoryo adadag oo waaweyn. 3. Rag duqow ah oo garta qaada; madax; qaafo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) duqaytida guurtida beesha ah. Dh: waayeello, madax, qaafo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dad waawayn oo guurti xeerbeegti ah. Arrinta dhallinta ka qaada oo magaawiir u dhiiba. Dh: qammaamiir, qaafo, cuqaal, duqay, odayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaafo ahaan: dherer iyo xoog garaad iyo qurux badan qof Ilaahay silyo ahaan. Waa gabadh Eebbeheen qaafonimo u dhaliyay. Dh: mudakarnimo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: madax, qaafo, waayeel

3

de: elders, leaders, influential people; chief, boss

4

lx: jammaamuur

5

pd: (-ta)

6

ps: n2-f-col

7

key: jammaamuur

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: qaafo; waayeello

3

de: elders, leaders, important people, notables

4

lx: maqaawiir

5

pd: (-ta)

6

ps: n2-f-col

7

key: maqaawiir

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaafo

2

de: important person, outstanding animal ~ thing

3

initial: t

4

lx: tirbi

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: tirbi

waa la naqliyay ✓

1

(Qaafila-da)

2

Dad badan oo geddisley ah ama Xaj u socda, oo iyagoo awri u raran tahay, wadajir ku maraya dal cabsi ah ama lamaddegaan; garawaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Awr badan oo safar ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. caravan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dad badan oo iyagoo gaadiid u raran yahay safar ku wada jira. Qaafiladii budhcad ayaa dhexda u joogsatay: Dh: garawaan.

2

qaafilo -da: (magac, dhedig, keli) waxgarad odayaal waayeel ah oo meel u baxay. Qaafilaa arrinka maanta gashay: Dh: guurti.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: caravan

3

lx: qaafilo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: qaafilo

waa la naqliyay ✓

1

(Qaafiya-da)

2

Jaangooyada maansada iyo heesaha (ama qaafiyad).

waa la naqliyay ✓

m.dh Xarafka ay ku socoto maansada. la-mid: qaafiyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xarafka ay ku socoto maansada. la-mid: qaafiyad.

waa la naqliyay ✓

-qaafiyadda: (n) rhythm (ritham) of poem or speech ~ qaafiyad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaafiyad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wiil yar oo qaangaadh ku dhow ama kuray ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qallaafo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Wax lagu noolaado sida miro iyo wixi lamida duur ka raadsasho. 2. Socosho.

waa la naqliyay ✓

v. search for a living; beg, panhandle

waa la naqliyay ✓

(fal) shaxaad wax ku raadso.

waa la naqliyay ✓

1

de: search for a living; beg, panhandle

2

lx: qarafso

3

pd: (qarafsaday)

4

ps: v3a=

5

key: qarafso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dabafur iyo qashifaad wax in la qariyo la isku ogaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg saqaafid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bilaha Muslinka ee dayaxa, tan ugu dambaysa oo Xajka la guto.

2

Carafo: magac loo baxsho gabadh ku dhalatay Carafo ama maalinka la joogsado goobtaa ee Xajka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ceel maaxda oo dowlis lagaga cabbo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceel maaxda oo dowlis lagaga cabbo.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m ready, prepared, willing, predisposed. Syn: Gaafan, Gaafane

waa la naqliyay ✓

1

(Laafya-ha)

2

(weligeed magac kooxeed) sayrinta iyo jiljilicsanaanta gacmaha (kolka la socona hayo).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Hore iyo gadaal u tuuridda gacmaha marka la soconayo iyadoo la isdhaafinayo.

waa la naqliyay ✓