qaado

(Qaadda-da)

1. Fandhaal; macalgad.

2. Bir yar oo wareegsan ama afargees ah, oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh, oo suumanka iyo wixii la mid ah inta madax lagaga xiro, madaxa kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fandhaal macdan ka samaysan; malgacad. 2. Bir yar oo wareegsan ama afar gees ah oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh oo suumanka iyo wixi lamida inta madaxa lagaga xiro, dacalka kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto. 3. eeg qaa'id.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fandhaal macdan ka samaysan; malgacad. 2. Bir yar oo wareegsan ama afar gees ah oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh oo suumanka iyo wixi lamida inta madaxa lagaga xiro, dacalka kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto. 3. eeg qaa'id.

f. n. ladle, spoon

-qaaddada: (n) spoon (ispuun) ~ malgacad

-da: (magac, dhedig, keli) fandhaal wax lagu cuno ama lagu dardaro oo macdan ka samaysan. Bariiska faraha ha ku cunine qaaddo ku cun. Dh: malqaacad.

qaaddo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhabi.

de: ladle, spoon

lx: qaaddo

pd: (-da)

ps: n6-f

syn: fandhaal, gure, kaal, macalgad, qarsin

key: qaaddo

(Qaad-ka)

1. Wax wax lagu shubo ama la saaro, inta ay kol qaadaan; qaatin; rar; mug.

2. Geed la beero oo kolkol aad u weynaada oo caleemihiisa la ganacsado oo la calashado; wuxuu kamid yahay dhirta maanka doorisa, sida xashiishka iyo afyuunka, (ama jaad).

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad¹(1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: “Dulqaadka”.

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f. g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f. g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid.

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad (1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: Dulqaadka.

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f.g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f.g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid. m.f.dh, qaadid.

Capacity

Capacity

v. take (away ~ on), get, obtain, catch; pick (up), lift, carry; remove; hide; stop raining

qaad m. n., (mass n.): capacity, volume

qaad m. n., [collective] khat, mild narcotic plant species, Catha edulis

(Gad) All. Som. Catha edulis (Vahl) Endl. Celastraceae.

S, C Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

S Cissus rotundifolia (Forsk) Vahl. Vitaceae.

-ay / day: (v) 1. lift (lift); carry (keeri); raise (reeyz), Ex: kor u qaad; lift up. 2. take (teek); 3. conceive (konsiiv); become pregnant. Ex: uur bay qaaday; she became pregnant

qaad -ka: (n) khat (kaat); Catha edulis; an evergreen shrub used to chew it's leaves for their stimulating effects ~ jaad; hareeri, miirow

qaad -ka: (n) capacity (kapaasati); volume of container; carrying capacity. Ex: haan qaad weyn; a high capacity (volume) tank

(fal) wax dhulka yaal kor u hinji. Qaad marada halkaa taalla. Li: dhig.

qaad: (fal) ka cudur ama bugtaan yeelo. Siigada hargab ka qaad.

qaad: (fal) duullaan meel ugu kac. Dh: weerar.

qaad: (fal) ku luuqee, ku hees. Heesta ku qaad adaa cod macaane. Dh: hees.

qaad: (fal) roob, da'idtaanka jooji. Rooboow gaad waan qadhqadhnee. Dh: kac, joogso. Li: da, hoor.

qaad: (fal) xil aqbal oo masuul noqo, xil dusha u rido. Xil qaad waa eed qaad.

qaad: (fal) xoog ku dhac oo boob. Ninkii geelaaga qaaday adna Lo'diisa soo qaad. Dh: dhac.

qaad: (fal) «uga deeq iyo axsaan ku sii. Ninka joonyad bariis ah tukaanka uga qaad. Dh: sii.

qaad: (fal) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kexee. Gabadha qaad oo reerkiinna gee waa laguu meherindoonaaye.

qaad-ka: (magac, lab, keli) geed cagaaran oo laga beero dalal ay ka mid yihiin Itoobiya, Yamen iyo Kiiniya oo caleentiisa ama diirkiisa la calaliyo laguna mirqaamo. Dh: jaad.

qaad -ka: (magac, lab, keli) inta wax mug leh gudihiisu deeqi karo. Dh: mug.

(Qada-da)

Cunnada weyn oo harkii la cuno; harimo.

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno.

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno. qafaal¹: m.l 1. Si xoog ah oo cid loo kaxeeyo si dano laga lahaa loogu fushado. 2. Meel dhir lahayd oo la baneeyo si beer looga dhigto.

qafaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid xoog ku kaxayn si dan laga lahaa loogu fusho. 2. Meel dhir ka bannayn si beer looga dhigo. m.f.dh, qafaalid.

f. n. lunch, noon meal

-qadada: (n) lunch (laanj); midday meal

-da: (magac, dhedig, keli) cunnada duhurka la cuno. Ramadaanka qado waa la illoobaa. Dh: hadhimo, harimo.

bw: Arabic

cf: quraac, casho

de: lunch, noon meal

lx: qado

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qado

غدَاء

de: may I / he be

lx: -aado

ps: v5a-1sg/3m-opt

xe: May I be beautiful!

xv: An quruxsanaado!

key: -aado

(Caada-da)

1. Waxyaalo la falay oo lagu noqnoqday oo loo bartay oo dabadeed wax lagu dhaqmo oo aan la goyn karin noqday; dhaqan; xeer (aan qornayn).

2. Xayl, dhibaad.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

f. n. custom, tradition, way, character, habit

-caadada: (n) [Pl. caadooyin-ka] 1. tradition (tra-di-shin) custom (kas-tam)-, folklore (fok-loor), culture (kal-jar) ~ dhaqan, hiddo. 2. behavior (be-heeyv-yar)-, character (kar-ak-ter); habit (habit) ~ dabeecad, baxaalli

caado -da: (n) menstruation (menis-tureey-shin); period (piir-i-ood); menses (men-siis) ~ xaylka dumarka; dhiigga haweenka

-da: (magac, dhedig, keli) wax muddo dheer lagu soo dhaqnaa oo tixgelin iyo qaddarin mudan. Caado la gooyaa cadho Allay leedahay.

caado -da: (magac, dhedig, keli) dhiig dumarka ka yimaada xubinta taranka, bishii ba mar. Waxa uu ka socdaa muddo toddobaad lagu qiyaaso oo ay cibaadooyinka badhkood ka reebban yihiin. Dh: ciso, xayd, dhibaad.

de: custom, tradition, way, character, habit

lx: caado

pd: (/da)

ps: n6-f

xe: I don't like her way of doing things.

xv: Caadadeeda ma jecli.

key: caado

عادَة، حَيْض

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan). m.f.dh, daadasho.

v. spill down, pour down, flow away

nickname; name-f flood. Lit: born quickly or unexpectedly

magac loo baxsho gabadh sida daadka oo kale u soo butaacday kolkii ay dhalanaysay oo aan hooyadeed fool la dhib arkin.

(fal) caano ama dareere kale, weel kii aad ku jirtay ka quban.

de: spill down, pour down, flow away

lx: daado

pd: (daatay / daadatay)

ps: v3b=

key: daado

(Gaada-ha)

Ged; dhalan; alab.

gaado¹: m.l Asluub; dhaqan.

gaado²: f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho.

f.g3 (-atay, -adatay) Wax si gaar ah u qiimeyn.

f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho. m.f.dh, gaadasho.

v. choose, select, elect

gaado m. n. character, personality, disposition

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Kubbad darbaysasho (cid).

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Kubbad darbaysasho (cid). m.f.dh, laadasho.

(fal) kubad iyo wax la mid ah iskaa laad ugu dhufso. Hoo kubaddaada laado oo anna tayda isii. Dh: laago, harraatiyo.

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Ka m.: halis iska ilaalid. la-mid: maaro².

v. hide oneself (from)

(fal) is ilaali oo indhaha dadka iska gari is dhawr oo digtoonow. Cadawga ka maado.

maado -da: (magac, dhedig, keli) eeg maaddo.

de: hide oneself (from) (with preposition ka)

lx: maado

pd: (maatay)

ps: v3b=intr

key: maado

(Naada-da)

1. War, iyadoo afka lagaga dhawaaqa hayo, dadweynaha la gaarsiiyo.

2. Iib, qofba qofkuu ka waxbixin og yahay, wax laga iibsho; xaraash.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ogeysiis dad loo bandhigayo. 2. Bandhig iib oo tartan ku jiro.

f. n. slogan; street-seller's cry ~ announnt; war-cry

name-f slogan; announcement; war-cry

-naadada: (n) sale by auction: auctioneering. Ex: naado ayaa lagu gaday; it was sold by an auction

magac loo baxsho gabadh qurxoon oo cid walba naadinayso.

-da: (magac, dhedig, keli) iib fagaare ka socda, oo qofka ugu baayacaad sarreeya laga iibsho. Gurigan waxaa lagu gaday naado.

naado -da: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo la gaadhsiinayo dad badan oo wax iibsanaya ama khabar loo sheegayo.

naado -da: (magac, dhedi, keli) naag xun oo bido ah. naadsan: (tilmaame) wax la naadiyay ciddii lahaydna iman ah. Alaabtani way naadsan tahay oo weli lama sheegan.

de: slogan; street-seller's cry ~ announcement; war-cry

lx: naado

pd: (/da)

ps: n6-f

key: naado

(fal) caano ururso oo kuwii xalay iyo kuwii maanta isku biirso. Kol hadduu sicii caanadiiqdu caanayareeyay caanaha qaabo.

(fal) dhadh oo isku urur; wax qoyan oo harraad dartii la il daran noqo. Laanyahay baxaysaa dantaa u qaadh biyo kuuma helayee. Dh: dhadh.

qaadh-ka: (magac, lab keli) edeg maqal loo oodo. Qaaliga Albaasaan ka dhigi qaadhka weylaha e. Dh: edeg.

qaadh -ka: (magac, lab, keli) qandoodsi ama dhadhid caleenta iyo midhuhu yeeshaan kolka ay harraadaan ama geedka laga gooyo. Xawaash qaadh ah ayaa maanta noo yimid.

nickname; name-m judge

-ga: (magac, lab, keli) eeg qaaddi.

(Qaafa-da)

1. (dad) Inta talada maammulka haysa; madax; waayeello.

2. (xoolo, ...) Inta u waaweyn ama u wanaagsan oo ishu qabato.

m.dh.u 1. Waayeelka taliya. 2. Xoolaha intooda waaweyn oo ay ishu qabato uguna waxtar badan. 3. Naag sharafta haween leedahay u dhan tahay.

f. n., [collective] (adj.): leaders, chiefs; respectable, important

name-unisex leader, chief; respectable, important

-da: (magac, dhedig keli) magac guud oo dumarka loo adeegsado. Wixi qaafo adduunka, qurux Eebbe u siiyay: ka dhex doortay qureesho. Dh: dumar.

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) dadka inta talada haysa ee madaxda ah. Dal qaafadiisu xun tahay hurumar ma gaadho. Dh: madax: waayeel. hormuud.

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha inta u waaweyn ee horweynta ah; inta u wanaagsan ee ishu qabato. Nin weyl ku bakhaylay illayn qaafo ma quudho. Dh: horweyn.

cf: gargeyr, jammaamuur, madax, maqaawiir, waayeel

de: leaders, chiefs; [atr.] respectable, important

lx: qaafo

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: qaafo

m.dh la-mid: gaajo.

m. n. organ (of the body)

(Karo) N Otostegia modesta S. Moore. Labiatae.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaare.

de: organ (of the body)

lx: qaaro

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: qaaro

(Qaaxa-da)

1. (ooga nafleyda) Dhiska ka samaysan feeraha iyo laf-dhabarta iyo lafsakaarta iyo waxa ku gudajira; saab; saabley.

2. Cudur xun oo lays qaadsiiyo oo badanaa sanbabbada ku dhaca; feero; sanbab.

qaaxo¹: m.dh 1. Dhiska ka samaysan feeraha iyo lafdhabarta iyo waxa ku guda jira (oogada nafleyda); saab, saabley. 2. Cudur xun oo lays qaadsiiyo oo ku dhaca sida badan sambabada; feero sanbab.

qaaxo²: m.dh (cilmiga naflayda) Moqor dheecaan ka buuxo kaas oo sameeya moqorka ugu weyn ee xayawaannada lafdhabarleyda ah iyo kuwa lafdhabarla'da ah badankooda.

qaaxo¹: m.dh 1. Dhiska ka samaysan feeraha iyo lafdhabarta iyo waxa ku guda jira (oogada nafleyda); saab, saabley. 2. Cudur xun oo lays qaadsiiyo oo ku dhaca sida badan sambabada; feero sanbab.

qaaxo²: m.dh (cilmiga naflayda) Moqor dheecaan ka buuxo kaas oo sameeya moqorka ugu weyn ee xayawaannada lafdhabarleyda ah iyo kuwa lafdhabarla'da ah badankooda.

f. n. wind pipe, trachea, air passage to the lungs; thorax

qaaxo [feminine] n., [collective] bronchitis, pneumonia, tuberculosis

-qaaxada: (n) tuberculosis (tuber-kalow-sis)-, T.B ~ feero, tiibisho

-da: (magac, dhedig, keli) inta ka hoosaysa saableyda ee afka illaa caloosha ah; ubucda hoose ee gudaha. Kolkaad laabdooxanto qaaxada oo dhan ayaa ku belbesha. Dh: uurkujir.

qaaxo -da: (magac, dhedig, keli) cudur halis ah oo ku dhaca saableyda oo sambabada iyo neefmareenka wax yeela oo qufac iyo xanuun badan u keena bukaanka. Carruurta waxa laga tallaalay qaaxo. Dh: tiimbey, tiibii (TB).

سُلٌ (مَرَضِ يُصِيبِ الرِّئَةِ)

m. n., [abstract] importance, value

(magac, lab, keli) eeg qaaye

de: importance, value

lx: qaayo

pd: (/ha)

ps: n0-m-abs

key: qaayo

أَهَمِّيَّة، قِيمَة

(Qarda-da)

1. Wax maal ah oo qofka la siiyaa soo celiyo, waqti lagu heshiiyey oo laysla og yahay; amaah.

2. (dhul, beer) aan la falin.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhul keyn ah oo aan waddo lahayn. 2. Miro aan weli bislaan. 3. Wax amaah ahaan loo qaato.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhul keyn ah oo aan waddo lahayn. 2. Miro aan weli bislaan. 3. Wax amaah ahaan loo qaato.

f. n. loan

qardo [feminine] n. uncultivated place, fallow land

(Gardo) S Rhyncosia minima (L) DC. Papilionaceae.

-qardada: (n) food materials borrowed and returned as same materials, such as sugar, maize or flour

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ris ah oo aan weli la qodin. Lo'da qardada ku eeg oo caleenta ka ilaali. Li: gefo, masno.

qardo-da: (magac, dhedig, keli) amaah yar oo qof la silyo oo uu soo celiyo. Qardo ayaan walaalkay ka qaatay. Dh: casayn, amaah.

qardo -da: (magac, dhedig, keli) dhul qarfo ah oo aanay waddo marin. Qardada dhex jibaax waddo ma jirtee. Dh: qarfo, qarfe.