Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

2

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayladhaan-ta)

2

1. Qaylo kolkay yeerto, qalabka la boobo oo dagaal laysu diyaarsho; Waawarey! Qaatoy!

3

2. Qaylo kasta ama dhawaaq kasta oo ka diga dareen ama shil ama cabsi ama dhib kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] call to arms; alarm, alert; scream, shout

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) warning sound war cry; battle cry; danger signal; SOS [save our ship]

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) codsi ama farriin qurmad raadin ah. Marka dab meel ka ka gurmadka degdegga ah ayaa qayladhaan loo diraa. Dh: gurmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: call to arms; alarm, alert; scream, shout

2

lx: qayladhaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: qayladhaan

waa la naqliyay ✓

1

telefishen¹: m.l Raadiyaha la iska arko. la-mid: telefisyoon.

2

telefishen²: m.l (tegno.) Hab isgaarsineed lagu gudbiyo wararka maqalka iyo muuqaalka. Qaybta ugu muhiimsan hab isgaarsiinta waa kamarada telifishanka oo wararka aragga u beddesha sinyaale danabeed, raacaya mareegta si loogu habeeyo hirarka baaha. Herarkaasi marka ay soo qaadhaan qaybta telefishinka, waxa uu telefishinku u beddelaa hummaag ka muuqda iskiriinka. la-mid: telefisyoon.

waa la naqliyay ✓

1

telefishen¹: m.l Raadiyaha la iska arko. la-mid: telefisyoon.

2

telefishen²: m.l (tegno.) Hab isgaarsineed lagu gudbiyo wararka maqalka iyo muuqaalka. Qaybta ugu muhiimsan hab isgaarsiinta waa kamarada telifishanka oo wararka aragga u beddesha sinyaale danabeed, raacaya mareegta si loogu habeeyo hirarka baaha. Herarkaasi marka ay soo qaadhaan qaybta telefishinka, waxa uu telefishinku u beddelaa hummaag ka muuqda iskiriinka. la-mid: telefisyoon.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeelo rabitaanka wax ama qof; baahi u qab wax, sida cunto, caafimaad cilmi ama qof.

2

baaho -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha gargaar ahaan reeraha ama dadka looga soo ururiyo; xoolo lagu bixiyo magta ama qof baahan loo guro. Baaho ayaan u soo ururinnay dadkii socotada ahaa. Dh: xoolaggooyo, qaadhaan.

3

baaho -da: (magac, dhedig, keli) eeg aqal.

4

baaho -da: (magac, dhedig, keli) guddi qaybaha ay xaajadu khusayso oo dhan ka kooban oo ay xeer-beegti meel u dirto.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah.

2

biiro -da: (magac, dhedig, keli) xoolo dad kala duwan laga soo guray si cid baahi gaar ah qabta loogu caawiyo. Reerka baradii ka gubatay biiro ha loo guro. Dh: qaaraan, baaho, xirsi, qaraamaad, dhawrto, qaadhaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhirta oo la calashado marka la harraado ama xoolaha qaadhaanta la daajiyo iyada oo biyaha laga raajinayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin bakhayl ah oo reeraha is uga dega si uusan qaadhaanka iyo baahada wax uga bixin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caqliyaysad; waxgarad.

2

muqdar-ta: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ikhtiyaari ah oo qof loo ururinayo. Dh: baaho, gargaar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof in qaadhaan laga qaado diida; baaho diid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

waa la naqliyay ✓

-da: (maac, dhedig, keli) eeg qaadhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan ururi. U qaraami inanka haddii uu waayey lacagtii Jaamacadda. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tolka ka mid nogo, oo haka dhex bixin. Tolow oo qaadhaanka dadka la bixi.

2

tolow: (xidhiidhiye) eray su'aaleed la idhaahdo marka xog kaa maqan la is weydiinayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg ururin.

2

ururis -ka: (tilmaame) wax aan meel ka wada imaanin ee in ba meel laga keenay. Qaadhaan ururis ah bay beeshu isku keentay

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

2

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

3

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

4

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

5

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

6

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

7

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

8

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

9

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

10

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) la-mid: qallacan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

2

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aadaan-ka)

2

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. Muslim call to prayer

waa la naqliyay ✓

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

2

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

3

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

waa la naqliyay ✓

1

a: addan

2

cf: addin

3

de: Muslim call to prayer

4

lx: aadaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

xv: Arabic

8

key: aadaan

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la qaatay noqo; mid wax ut dhiman yihiin oo la qaatay noqo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la qoday.

waa la naqliyay ✓

1

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

2

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. crevasse, chasm, abyss

2

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

2

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan maskaxdiisu dhammeyn ahaansho; derderan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] insane, crazy

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) bewitched (bi-wijidh); crazed (kareeyzidh); maniacal (ma-naa-yikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced ~ falan, sixran

waa la naqliyay ✓

1

de: insane, crazy

2

lx: qaaddan

3

pd: (qaaddanaa)

4

ps: adj-der

5

key: qaaddan

waa la naqliyay ✓

1

(Qaaraan-ka)

2

Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

qaaraan¹: m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

2

qaaraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) U q.: xoolo dad badan ka ururin si qof u baahan loo siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah loogu fuliyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] collection of money ~ livestock for the needy

waa la naqliyay ✓

(Garan) May, S Neurocanthus sp. Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) donation (dooneey-shiri)-, contribution to a needy person or cause

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: collection of money ~ livestock for the needy

2

lx: qaaraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m-col

5

key: qaaraan

waa la naqliyay ✓

m.l Marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) midho aan la beeran oo iskood buuraha uga baxa oo la cuno Dadkii hore qadhaab ayay ku noolaayeen. Dh: qaraab, qajaab.

waa la naqliyay ✓

m. n. cudgel, big stick (for beating animals)

waa la naqliyay ✓

-ka:(n) a heavy stick; club (kalaab); cudgel (kaj'al) -bur, qaar

waa la naqliyay ✓

1

de: cudgel, big stick (for beating animals)

2

lx: qadwaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: qaar

6

key: qadwaan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m noisemaker

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yoon oo gaajo darteed hadal iyo sawaxan samee. Qawdhan waa lagu dhergine. Dh: yoon.

2

qawdhan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo ay baahiyi keento.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jar iyo waraar ah oo googo'an aadna u dheer. Waadaan daayeerbaa ku hoyda. Dh: laallay, qaw, garbo.

2

waadaan-ta: (magac, dhedig, keli) weel balaastig ama harag ka samaysan oo la aslo oo biyaha lagaga soo saaro ceelasha dhaadheer si xoolaha loogu waraabiyo oo loo yeelo giiraan iyo dawlis. Wadaan biyo ah weel iigu keen. Dh: dawlis.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being spilled

waa la naqliyay ✓

1

a: daadsanaan

2

de: state of being spilled

3

lx: daadnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-abs

6

key: daadnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Gaashaan-ka)

2

Qalab lagu dagaallamo oo wareegsan: wuxuu ka samaysan yahay bir ama harag adag ama wax kale, oo inta gacanta lagu qabsado, riddada iyo nabarrada tuuryada ah laysaga dhigo oo lagaga gabbado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

v. shield, defend

2

gaashaan m. n. shield; full-back (football)

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m shield, defense. Cf: Harti

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shield (shiildh), armor (aar mar), also armour, bulwark (buulweerk)

waa la naqliyay ✓

magaca wiil lagu metalay gaashaan oo ah wax hubka la iska dhigo. Waxa loola jeedaa in uu noqdo geesi aan dhiniciisa cadaw ka soo dhacin. Waxa kale oo ay hooyadu u bixisaa wiil ay kaga gaashaamatay in reerkeega la dhaxalwareejiyo ka dib kolkii uu saygeegii geeriyooday wiilal hore na aanay lahayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab wareegsan oo warmaha, leebabka iyo dhagaxda la iskaga dhigo oo bir ama saan adag ka samaysan oo dhexda ku leh meel gacanta la geliyo oo la qabsado.

waa la naqliyay ✓

Qalabka muraayadaha aragtida gudbiya leh ee lagaga gaashaanto iftiinka indhadaraandarka ah ee wax alxamidda ka dhasha.

waa la naqliyay ✓

1

(Maydhaan-ka)

2

Wax muquuno ah ama aan la rabin, oo wax wanaagsan oo aan la quuri karin, lagu furto.

waa la naqliyay ✓

1

maydhaan¹: m.l 1. Xoolo la xaday oo xoolo kale lagu lagu badasho si loogu raadgado. 2. Muquuno wax ka qiimo badan lagu beddesho. 3. la-mid: maydhaamid.

2

maydhaan²: f.g1 (-amay, -aantay; -aami) 1. Wax muquuno ah, wax wanaagsan ku beddelid. 2. Xoolo la xaday, xoolo kale ku beddelid, si loogu raadgado.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. gift with a hook, barter item

2

maydhaan v. give something (one doesn't need) for something better, barter off

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la halleeyo ama la dilo oo wixii wax la mid ah uun lagu soo beddelo hal hadii la halleeyey hal uun lagu soo beddelo haddii wax kale lagu beddelo mag bay noqon. Tolkayoow mag ma doonayee maydhaan ha la i siiyo. Dh: beddel, celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaaban². la-mid: qaabnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

qaadqaad¹: m.l Tuug aan weynayn.

2

qaadqaad²: f.g1 (-day, -dday) Ku q.: cid nabarro si degdeg ah oo aan kala go' lahayn ugu dhufasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Ku q.: cid nabarro si degdeg ah oo aan kala go' lahayn ugu dhufasho. m.f.dh, qaadqaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kor u qaad oo haddana qaad.

2

qaadqaad: (fal) «ku cid kale, af ama addin ku weerar. waar ninka ku qaadqaad oo iska celi.

3

qaadqaad -ka: (magac, lab, keli) kor u qaadid oo haddana qaadid.

4

qaadqaad -ka: (magac, lab, keli) tuugo aan habaysnayn oo kolba wax yar lala tego. Gacanti qaadqaad barata, haddii la gooyo, gummudkaa dhagdhaqaaga.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qardhaas-ta)

2

Xirsi; makaraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-so, m.l) Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro belaayo-xijaab ahaan loo xirto; xirsi.

waa la naqliyay ✓

f. n. amulet, charm, talisman

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) amulet (am-yu-lat); countercharm ~ xirsi

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qardaas.

2

qardhaas -ta: (magac, dhedig, keli) dawo wadaaddadu sameeyaan oo ah waraaq qur'aan iyo ducooyin lagu qoro oo inta si farsamaysan loo duuduubo qofka buka qoorta loogu xidho. Wadaadkii baa aabbahay qardhaas u dhigay. Dh: xirsi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: makaraan, xirsi

2

de: amulet, charm, talisman

3

lx: qardhaas

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: qardhaas

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaydan. la-mid: qaydnaansho.

waa la naqliyay ✓