paralisi

paralysie, n.f. - dhan qalalka.

(n) loss or impairment of motor function.

qalal

/paraalasis/ (n) 1. baralays (dareen la'aan, jirkoo dareen beela) 2. curyaamin (howl ama wax qabad kale).

-Dabayl

s.f. - falanqayn(ta), lafagur, baarid(da).

paradis, n.m. - janno.

/paaradhays/ (n) 1. janno 2. meel raaxo badan (janno adduun ah).

n., janno, -adi.

s.m. - janno.

paralysé, adj. - curyaan dhan qalal.

agg. e s.m. - curyaan (ah).

Garbo-sin

paralyser, v. - curyaamid; faaligid.

/paaralitik/ (adj) 1. qof qallal qaba (dareenka jirku ka tagayo). 2. wax dareen la'aantaas keenaya.

a., curyaan ah.

(adj) caused by a parasite.

wax yaalaha keeno ku dul noolasho

s.f. - cilmiga ku shaqa leh dhimirka.

palis, n.m. - tiirar yaryar oo gafuur dhuuban, oo loo isticmaalo dhismaha darbiyada.

araasi¹: m.l Orod iyo ci' uu sameeyo sac dhalay marka uu u soo socdo dhashiisa. la-mid: insaarax¹.

araasi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Sac markaa dhalay meeshi uu dhashiisa ku ogaa aadid isagoo orod iyo ci' sameynaya. la-mid: insaarax².

bąalis: m.l la-mid: bąalin.

(fal) baras u yeel ama calaamadee. Barasi hasha.

(Daalis-ta)

Socodka ama hawsha kaddib daal iska garasho.

m.dh la-mid: daalid.

vl. n. fatigue, being tired

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, daal ku keenid. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. Dh: dakaamis.

daalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg daalid.

de: fatigue, being tired

lx: daalis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: daalis

m.l la-mid: faalin.

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

Interval

-ka: (magac, lab, keli) tirooyinka u dhexeeya labo lanbar oo cayiman ama la sugay. Gaaliska 1 iyo 6 waa 2, 3, 4, 5. Waxa uu u kala baxaa 1gaalis furan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo aan ku jirin bar dhammaadyada. Gaaliska furan ee u dhexeeya laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa (a,b). Marka g.ka f. lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada goobo ayaa la geliyaa. 2gaalis xidhan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya labo tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.

m.dh la-mid: laalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laalid.

(Maalis-ta)

Maalid.

maalis¹: m.l la-mid: maalin².

maalis²: m.dh 1. Weel biyood ama caanood. 2. la-mid: maalid.

f. n. milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

-ta: (n) the act of milking

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maalid.

maalis-ta: (magac, dhedig, keli) geedo yar oo xulanti ah oo neefka irmaan oo igadhka ah inta la maalayo lagu dago oo intuu daaqayo la liso. Caleen maalis ah hasha u dhig.

de: milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

lx: maalis

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: maalis

marais, n.m. - meel biyo fadhiistaan; dhiiqaan.

palais, n.m. - qasri; aqallada madaxda boqorrada iyo dadka hantida badan.

palais, n.m. - hanqalaalka.

/paarish/ (n) degmo hal kaniisad ku wada xiran.

parvis, n.m. - banaanka ku yaala albaabka kaniisada hortiisa.

/preys/ (v) 1. ammaanid (ammaan) 2. tasbiixsasho (ilaah nasihid).

v.tr., amaan; n., amaan, -ti.

m.l Ciir in caano dhay ah lagu daray.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bararid.

(fal) xerada xoolaha ku raaji subaxii, barqada ku dibdhig. Bariisi adhiga inta yaxnigu ka kici.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof cajis ka dhigid. la-mid: cajisi.

v. debilitate ~ weaken, tire someone out

(fal) wahsi ku rid, in uu caajiso sabab u noqo, qof caajisan ka dhig. Caajisi ninka oo ha u sheekayn.

de: debilitate ~ weaken, tire s.o. out

lx: caajisi

pd: (caajisiyey)

ps: v2a=tr

key: caajisi

(Calalis-ka)

Cunnada inteeda la calaliyo (hilib, badar, kd.).

m.l 1. Cuntada inteeda la calashado. 2. la-mid: calalin.

m. n. solid food

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalin.

cf: caysh, cunno, dheef

de: solid food

lx: calalis

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: calalis

m.l la-mid: calalsasho.

-ga: (magac, lab, keli) wax afka gelin oo calalin. Dh: calalis.

-ga: (magac, lab, keli) eeg caqlisad.

m.l la-mid: cararsasho.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax muujin; wax kor u soo bixin.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano badan ka keenid.

(Faalisa-da)

Naagta faalka dhigta.

f. n. fortune-teller (female)

-faalisada: (n) fortuneteller (female) (foorjantelar) ~ [opposite of faalalow]

-da: (magac, dhedig, keli) haweeney faalka wax ka sheegta oo uu dadku ujeeddadaa ugu tago; naagta faalka dhigta. Faaliso warkeed lama raaco.

de: fortune-teller (female)

lx: faaliso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: faaliso

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax salka dhul u dhigid. 2. Cid fadhi ku soo dhaweyn. 3. Ka f.: cid shaqo ka joojin. 4. Caano iyo wixi lamida garoorin. la-mid: fadhiisi.

v. seat, sit someone down; cause to sit down

-yey / say: (v) cause or help someone to sit down; seat (siit)

(fal) cid kale, salka u dhig; fadhiisi.

fariisi: (fal) caano, biyo iyo wixii la mid ah, dareere ahaanta ka bi'i oo gadhoodhi. Dh: fadhiisi.

a: fadhiisi

de: seat, sit s.o. down; cause to sit down

lx: fariisi

pd: (fariisiyey)

ps: v2a=tr

key: fariisi

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar Soomaaliyeed oo jiib, jaan iyo sacab leh oo ka mid ah ciyaaraha lagu bururo ee ay aadka u xiiseeyaan dadka saarleyda ah. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Mudug, Galgaduud iyo meelo kale oo ay Soomaalidu degto, waxayna gaar u tahay ragga oo kaliya.

m.l la-mid: gacalsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg gacalsad.

m.l la-mid: garabsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg garabsad.

garabsi -ga: (magac, lab, keli) (is ~) is taageersi; is kaalmayn.

(Garaysi-ga)

Garaysasho.

m.l la-mid: garaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) aqoonsasho; garaysad; garaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg harawsad.

m.l la-mid: jaraysasho.

-da: (magac, dhedig, keli) haweeney la shaqaysa cid hawl badan haysa; gabadh gacanyare u ah dhakhtar iyo wixii la mid ah. Dh: caawiso, kalkaaliso. Wa: kalkaalisooyin.

m.l la-mid: karahsasho.

-ga: (magac, lab, keli) wax nebcaysasho. Dh: karahsasho, karahsad.

Qofka mad'habta Maalikiyada haysta; Maalikiyadu waxay kamid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (93-179 Hijri | 715-795 Miilaadi).

maaliki¹: m.l (dii.) Qofka mad'habta maalikiyada haysta; maalikiyadu waxay ka midtahay afarta mad'habood oo waa weyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (715-795 M.).

maaliki²: m.dh (dii.) Afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

maaliki¹: m.l (dii.) Qofka mad'habta maalikiyada haysta; maalikiyadu waxay ka midtahay afarta mad'habood oo waa weyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (715-795 M.).

maaliki²: m.dh (dii.) Afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

m. n. adherant of the Maliki school of Islamic law ~ jurisprudence

-da: (magac, dhedig. keli) afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

Maaliki-ga: (magac, lab, keli) qof mad habta maalikiyada haysta.

bw: Arabic

cf: Mad-hab, Shaafici, Xanafi, Xanbali

de: adherant of the Maliki school of Islamic law ~ jurisprudence

lx: Maaliki

pd: (-ga)

ps: n-m

key: Maaliki

m.l la-mid: madalsasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg makalid.

-ga: (magac, lab, keli) marag u qabsasho: markhaati ka dhigasho. Nin goobjoog ah ayaa maragsi loo qabsadaa.

(Maraxsi-ga)

Maraxsasho.

m.l la-mid: maraxsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg madharsad.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: naaqusi.