oraah — Macnaha & Turjumaada

m.dh (-ho, m.l) 1. hadal xigmad xambaarsan oo munaasabad ama waqti gaar ah loo adeegsado. 2. Ereyo la isu geeyey oo macna la fahmo sameeya. 3. Hadal. la-mid: oroh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ho, m.l) 1. hadal xigmad xambaarsan oo munaasabad ama waqti gaar ah loo adeegsado. 2. Ereyo la isu geeyey oo macna la fahmo sameeya. 3. Hadal. la-mid: oroh.

waa la naqliyay ✓

f. n. word, speech

waa la naqliyay ✓

-da: (n) phrase (fareeyz), expression (ikis-paree shen)-, motto (maat ow); saying (seey ing) ~ hal-kudhig, weedh

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal xigmad xambaarsan oo munaasabad ama waqti gaar ah loo adeegsado.

2

oraah -da: (magac, dhedig, keli) ereyo la isu geeyey oo macna la fahmo sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

de: word, speech

2

lx: oraah

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f, n2a-f

5

syn: erey

6

key: oraah

waa la naqliyay ✓

-da: (magc, dhedig, keli) midho meel dheer loo doonto. Dh: qadhaab.

waa la naqliyay ✓

1

dhismo¹: m.l/dh 1. Farsamada iyo habka wax loo dhiso. 2. (-ooyin, m.l) Wax dhisan sida guri, xafiis iyo wixi lamida. 3. Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso. 4. Iskudubbarididda iyo habeynta gabay in muddo ah.

2

dhismo²: m.l/dh (naxwe) Qaabka ay u habaysanyihiin curiyeyaal afeed (sida “foniimyada”, “ereyada”, “oraahyada”), oo ku dhisan xiriirka isdhaafsan ee ka dhexeeya curiyeyaasha.

waa la naqliyay ✓

1

duco¹: m.dh (-ooyin, m.l) Oraah Eebbe khayr lagaga dalbayo.

2

duco²: f.mg3 (-cday, -catay) la-mid: doco.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal; oraah; weer.

waa la naqliyay ✓

1

laqwi¹: m.l Oraah diinta gef ku ah oo bareer loo yiraahdo.

2

laqwi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Hadal diinta gef ku ah ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

1

mar¹: m.l 1. (-rar, m.l) Waqti la yaqaan oo bilow iyo dhammaad leh; goor, kol. 2. M.kayga, m.kaaga iyo wixi lamida: kolkayga, kolkaaga iyo wixi lamida. 3. M.kiiba: isla waqtigiiba, durba. 4. la-mid: marid.

2

mar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Wax walba ee dumarku dhexda ku xirtaan. 2. Qiimaha naagnimo.

3

mar³: xi. 1. (naxwe) Isla m.ka ama isla m.kii: oraah lagu xiriiriyo weer waqtiley ah oo tilmaamaysa fal dhacay isla waqtigii midka weerta xorta ahi uu bilaabmayo. Tusaale: “Isla markii uu yimid shaqo ayuu bilaabay”. 2. (naxwe) M.ka ama m.kii: oraah lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Markii uu Warsame dhoofay ayaan gegida dayuuradaha ka soo noqday”.

4

mar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel gudbid. 2. Dhaarasho. 3. Wax, wax ku duubid. 4. Wax baabuur iyo wixi lamida dardarid. 5. Nafley dabayl jin iyo wixi lamida ku dhicid. 6. Isku m.: wax xoog isku duubid. 7. Isu m.: laba meel oo kala jaho ah socod gaadiid iyo wixi lamida ku wada gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

xudduud¹: m.l (-do, m.l) Soohdin; seere; xad.

2

xudduud²: m.dh 1. Duxda hadalka ama macnaha oraah lagu dhawaaqay ka dambeysa. 2. Xusuus la sii dhadhansado, oo wax kolkaas la sheegay soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado. 3. Seere; soohdin; xad.

waa la naqliyay ✓

1

dhismo¹: m.l/dh 1. Farsamada iyo habka wax loo dhiso. 2. (-ooyin, m.l) Wax dhisan sida guri, xafiis iyo wixi lamida. 3. Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso. 4. Isku-dubbarididda iyo habeynta gabay in muddo ah.

2

dhismo²: m.l/dh (naxwe) Qaabka ay u habaysanyihiin curiyeyaal afeed (sida 'foniimyada', 'ereyada', 'oraahyada'), oo ku dhisan xiriirka isdhaafsan ee ka dhexeeya curiyeyaasha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Oraah Eebbe khayr lagaga dalbayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal; oraah; weer.

waa la naqliyay ✓

m.l Oraah diinta gef ku ah oo bareer loo yiraahdo.

waa la naqliyay ✓

1

mar¹: m.l 1. (-rar, m.l) Waqti la yaqaan oo bilow iyo dhammaad leh; goor, kol. 2. M.kayga, m.kaaga iyo wixi lamida: kolkayga, kolkaaga iyo wixi lamida. 3. M.kiiba: isla waqtigiiba, durba.

2

mar²: xi. 1. (naxwe) Isla m.ka ama isla m.kii: oraah lagu xiriiriyo weer waqtiley ah oo tilmaamaysa fal dhacay isla waqtigii midka weerta xorta ahi uu bilaabmayo. Tusaale: Isla markii uu yimid shaqo ayuu bilaabay. 2. (naxwe) M.ka ama m.kii: oraah lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Markii uu Warsame dhoofay ayaan gegida dayuuradaha ka soo noqday. m.f.dh, marid. xi., marka. xi., markii.

3

mar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel gudbid. 2. Dhaarasho. 3. Wax, wax ku duubid. 4. Wax baabuur iyo wixi lamida dardarid. 5. Nafley dabayl jin iyo wixi lamida ku dhicid. 6. Isku m.: wax xoog isku duubid. 7. Isu m.: laba meel oo kala jaho ah socod gaadiid iyo wixi lamida ku wada gaarid. m.f.dh, marid.

waa la naqliyay ✓

1

xudduud¹: m.l (-do, m.l) Soohdin; seere; xad.

2

xudduud²: m.dh 1. Duxda hadalka ama macnaha oraah lagu dhawaaqay ka dambeysa. 2. Xusuus la sii dhadhansado, oo wax kolkaas la sheegay soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado. 3. Seere; soohdin; xad.

waa la naqliyay ✓

/adhij/ (n) oraah horey dad u yiri. e.g. He reminded me about the old adage, “Time is money”.

waa la naqliyay ✓

/aaha/ (inter) (informal) oraah la isticmaalo markaad wax fahantid ama heshid waxaad raadinaysay. e.g. I had a good book here somewhere. Aha, here we are.

waa la naqliyay ✓

/aafarisam/ (n) oraah xikmad leh.

waa la naqliyay ✓

/epagraam/ (n) oraah xikmadeed, xikmad.

waa la naqliyay ✓

/ (n) 1. hadal, tacbiir, oraah (n) 2. muuga ama aragtida wajiga qofka ka muuqda (n) 3. muujinta shacuurta gofka.

waa la naqliyay ✓

/figarativ/ (adj) af-maldah (eray ama oraah loo adeegsado si macnaheeda dhabta ah ka duwan, si sawir-maskaxeed ama shabbahaad loo muujiyo) sida: ninku waa libaax (figurative) ninku waa geesi (literary)

waa la naqliyay ✓

/janerik/ (n) 1. isku-jinsi, isku-jaad ama isku-fir (n) 2. magac ama oraah wax koobaysa, siiba waxyaabaha isku-jaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Horaad-ka)

2

1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xuddunta xiga midkood (kuwa danbe midkiiba waa danbeed).

3

2. Tiro badan ugu horreeya ama u hor dhacay; kowaad.

waa la naqliyay ✓

1

horaad¹: m.l (-ddo, m.dh) 1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xudunta xiga midkood. 2. Naasaha dumarka.

2

horaad²: m.l (xisaab) Ururka dhammaan xubnaha hore ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh x kutirsaneyaal ee la dhigo dhidibka jiifa (dhidibka-x) ee garaaf.

3

horaad³: m.dh (-yo, m.l) Haan ama dhoon loogu horreysiiyo rarka ratiga dhaanka ah. la-mid: kalsaar.

waa la naqliyay ✓

1

horaad¹: m.l (-ddo, m.dh) 1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xudunta xiga midkood. 2. Naasaha dumarka.

2

horaad²: m.l (xisaab) Ururka dhammaan xubnaha hore ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh x kutirsaneyaal ee la dhigo dhidibka jiifa (dhidibka-x) ee garaaf.

waa la naqliyay ✓

Domain

waa la naqliyay ✓

1

numeral: first

2

horaad m. n. front teats of a milk-animal

waa la naqliyay ✓

name-f first born daughter; clever, articulate, bright

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka maal; ka lis. Horaadoo nirigteennii, haaneedoo ha guhaadin.

2

horaad -ka: (magac, lab, keli) naasaha xoolaha labada hore ee xiga dhanka xundhurta midkood. Li: dambeed, Wa: horaaddo.

3

horaad -ka: (magac, lab, keli) xisaabta marka loo qoro (x,y) tirada raacda doorsamaha (x) ayaa horaad ah. Hel horaadka isle'egta hoos ku qoran. Li: dambeed.

waa la naqliyay ✓

name-f waiting, expecting

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil in badan la sugayay ama la saadaalinaayay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) korasho; sugid; dhawrid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen ku taxalluqa dabeecadda aadanaha ee kala sooca saxa iyo khaladka.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen ku taxalluqa dabeecadda aadanaha ee kala sooca saxa iyo khaladka.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] morale, state of mind; temperament

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) niyad iyo xiiso wax loo qabo. Dh: mooraal, niyad.

waa la naqliyay ✓

1

de: morale, state of mind; temperament {Eng}

2

lx: moraal

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-abs

5

key: moraal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawraar ama hadal la yidhi. Odhaah nin si u yidhi nin si u qaaday. Dh: oraah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhihida; hadal ku dhawaaqid. Oroshada hadalka waa lagaa yaqaan. Dh: odhasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qayb jidhka ka mid ah oo qabata hawl sugan sida beerka, wadnaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoraal-ka)

2

Wax qorista; qormo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax xaanshi dusheeda ku qoran. 2. Habka farta loo qoro. 3. Waddo falfal ah. 4. Habka qalabka geedaha laga qoro loo farsameeyo. 5. la-mid: qorid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax xaanshi dusheeda ku qoran. 2. Habka farta loo qoro. 3. Waddo falfal ah. 4. Habka qalabka geedaha laga qoro loo farsameeyo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. writing, text, document, anything written

waa la naqliyay ✓

(Goral) May, S Commiphora lughensis Chiov. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) writing (raayting). Ex: dacwadaada qoraal ku soo gudbi; put your complaints in writing

waa la naqliyay ✓

1

Manoscritto; testo

2

Manuscript; text

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxa qoran ee meel ku dhigan laftiisa. Qoraalka gidaarka ku yaal akhri. Dh: dhigaal.

waa la naqliyay ✓

Dufulka looxa ka jarma ama ka hoolma.

waa la naqliyay ✓

1

de: writing, text, document, anything written

2

lx: qoraal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: qoraal

waa la naqliyay ✓

نَصِّ كِتَابَة

waa la naqliyay ✓

e.d Cod yar oo qof xanuun hayo ka soo baxa. la-mid: ah².

waa la naqliyay ✓

1

(dhawaaq) erey la yidhaa marka wax horay u dhacay laga uurkutaalloonayo. Aah! kolkaan yaraa maan wax barto. Dh: aheey! aaheey! aaheey! ah.

2

aah: (dhawaaq) erey la yidhaa marka xanuun dartii loo taahayo. Waxa arkay nin sakaraad dartii 'aah' da haya.

waa la naqliyay ✓

1

avv. hadda.

2

s.f. - saacad (60 daqiiqo).

waa la naqliyay ✓

1

(Rah-a)

2

Bahal yar oo birriga korkiisa iyo biyaha gudohoodaba ku nool; wuxuu lee yahay afar addin, labo lugood oo aad u xoog badan iyo labo jeeni oo gaaggaaban, iyo oogo qoyan oo jilicsan. Markuu rah dhab ah noqdo oo lullumannimada dhaafo, dabo ma leh. Itaalki waa booddo dheer yahay; rake.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Berribiyood aan lahayn dabo, leh laba lugood oo ka dhaadheer kuwa hore, boodboodka ku socda, marka uu biyo ku dhex jirana sameeya dhawaaq badan, xubno cad oo adagna qawlallada ku yeesha. la-mid: rake.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Berribiyood aan lahayn dabo, leh laba lugood oo ka dhaadheer kuwa hore, boodboodka ku socda, marka uu biyo ku dhex jirana sameeya dhawaaq badan, xubno cad oo adagna qawlallada ku yeesha. la-mid: rake.

waa la naqliyay ✓

m. n. frog, toad

waa la naqliyay ✓

-a: (n) frog (faroog)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yar oo berribiyood ah oo leh afar addin iyo ubuc jilicsan oo aad u qabaw oo jillaalkii dhoobada isku qariya xareeddana soo baxa oo ci' dheer leh. Rah hadduu biyo waayo dhoobaduu ku raftaa. Dh: rake.

waa la naqliyay ✓

1

de: frog, toad

2

lx: rah

3

pd: (-a Pl: rahah (a))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: rah

waa la naqliyay ✓

ضفدع

waa la naqliyay ✓

1

(Arah-da)

2

Socdaal meel loo aado in laga soo gurto miro iyo waxyaalo kaloo la cuno ama wax lagu samaysto.

waa la naqliyay ✓

1

arah¹: m.l 1. A. ah: tiro dad ah oo u safray in ay soo gurtaan miro, xabag, caws iyo wixi lamida. 2. la-mid: arahid. la-mid: arahid.

2

arah²: f.mg1 (-rhay, -rahday; -rhi) Dad in ay soo gurtaan qaraab miro, xabag, caws iyo wixi lamida u safrid; arahdoon. la-mid: arahdoon².

waa la naqliyay ✓

1

f. n. harvest of wild products (fruit, timber)

2

arah v. gather wild products

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the trip or process of gathering, especially wild crops

waa la naqliyay ✓

1

(fal) socdaal gal oo qadhaab soo ururso.

2

arah-da: (magac, dhedig, keli) socodka lagu raadiyo qadhaabka. Dh: qadhaabsi, qadhaabasho.

3

arah: (tilmaame) koox dumar ah oo caws doonta. Waxan la kulannay dumar arah ah oo oomman.

waa la naqliyay ✓

1

(Baah-a)

2

Dhulka wada gaaray; faaf.

waa la naqliyay ✓

1

baah¹: m.l la-mid: baahid.

2

baah²: f.mg1 (-hay, -hday) War, cudur, daad iyo wixi lamida aad u faafid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-hay, -hday) War, cudur, daad iyo wixi lamida aad u faafid. m.f.dh, baahid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spread out, expand

2

baah vl. n. expansion, spreading out

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) scatter (iskaater); spread over; expand (ikis-paandh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul badan gaadh; is ballaadhi oo meelo hor leh gaadh. Geelii wuu baahay. Dh: faaf. baahid

2

baah -a: (magac, lab, keli) dhul badan gaadhid; meelo aanu hore u jirin gaadhid. Dh: baahis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daah-a)

2

1. Ilixir laga sameeyey dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha, kd., ama qolalka lagu kala gooyo; ilixir.

3

2. Dib u dhac; raagis.

waa la naqliyay ✓

1

daah¹: m.l 1. Dibdhac; raagis; dubudhac. 2. la-mid: daahid.

2

daah²: m.l (-hyo, m.dh) (riw.) D. masraxiyeed: ilxir loo adeegsado goobta masraxiyadda.

3

dąah¹: m.l (-hyo, m.dh) Ilixir laga sameeyay dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha iyo wixi lamida ama qolalka lagu kala gooyo.

4

dąah²: f.g1 (-hay, -hday) Ilixir u yeelid.

5

daah³: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Raagid; dib u dhicid. 2. Ka soo d.: madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

1

daah¹: m.l 1. Dibdhac; raagis; dubudhac.

2

daah²: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Raagid; dib u dhicid. 2. Ka soo d.: madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato. m.f.dh, daahid.

3

dąah¹: m.l (-hyo, m.dh) Ilixir laga sameeyay dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha iyo wixi lamida ama qolalka lagu kala gooyo.

4

dąah²: m.l (-hyo, m.dh) (riw.) D. masraxiyeed: ilxir loo adeegsado goobta masraxiyadda.

waa la naqliyay ✓

1

v. be late

2

daah vl. n. lateness, tardiness

3

daah m. n. screen, drapes, curtain, cover

4

daah v. hide, put behind a screen ~ curtain

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) be late; become late; take one's time; lag (laag) ~ Ex: wuu daahay; he was late

2

daahsan -aa / ayd: (adj) . late (leeyt); delayed (di-leeyidh)-, unpunctual; overdue (pver-dhuu); behind schedule —daahid -da: (n) lateness (leeyt-nes); delay (dhi-leey)

3

daah -a: (n) 1. curtain (keer-ten) drape (dareeypy drapery (dhareey-pari)-, window shade (sheeydhy, blind (balaayndh)-, screen (iskiriin) 2. veil (veeZ); partition (paar-ti-shin) ~ xijaab

4

daaha ka qaad: (expression) disclose (dis-kalowsy uncover (an-kaver) ~ kashif

5

daah : (v) leave alone ~ iska daah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel, dabaysha raac oo xeradii laga soo guuray dib ugu noqo. Geelidii rimayda ahaa oo dhan wuu daahay.

2

daah: (fal) ila xidh u samee. Aqalka dabaysha ka daaha.

3

daah: (fal) arrin ama wax kale, maqalka iyo aragga ka xannib. Dh: qari, khabbee. Li: caddee, muuji.

4

daah: (fal) waqtigii aad tegi lahayd ka dibdhac, goortii aad gaadh lahayd meel ka dibdhac. Dh: raag, habsaan.

5

daah: (fal) (ka ~) soo xanuun ku hayay, ka soo roonaansho. Wuxu raafada xanuunkii maanta wuu ka soo daahay.

6

daah -a: (magac, lab, keli) geel marka uu u soo lumo xeryihii iyo waddankii uu yaqaaney ee laga raray. Rimayda daaha ka ilaaliya. Dh: guryonoqod.

7

daah-a: (magac, lab, keli) xanuun ka soo raysasho ah laakiin weli diifi ka sii muuqato. Daah baan Ilaahay kaaga baryeynaa.

8

daah -a: (magac, lab, keli) maryo ama wax kale oo oo daliigan oo albaabbada iyo daaqadaha laga laallaadiyo si iftiinka iyo indhaha ka soo gali lahaa la iskaga qariyo.

waa la naqliyay ✓

سجافة

waa la naqliyay ✓

1

faah¹: m.l la-mid: faaf¹ (2), faafid.

2

faah²: f.mg1 la-mid: faaf².

waa la naqliyay ✓

1

1. Haa; Haaheeyo.

2

2. Waa tahay; waa run.

waa la naqliyay ✓

qr. Qurub tilmaama oggolaansho ama wax ku raacid. la-mid: haa, haaheeyo, hahey.

waa la naqliyay ✓

qr. Qurub tilmaama oggolaansho ama wax ku raacid. la-mid: haa, hahey.

waa la naqliyay ✓

inter. yes, indeed, it is so

waa la naqliyay ✓

(expression) used to express affirmation or agreement; yes (yees) ~ haa

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) eeg haa.

waa la naqliyay ✓

1

a: haa ~ haaheeyo ~ haahey

2

cf: waa tahay, waa run

3

de: yes, indeed, it is so

4

lx: haah

5

ps: intj

6

key: haah

waa la naqliyay ✓

1

(Jaah-a)

2

1. Magac-weyni; sharaf.

3

2. Fool, weji.

4

3. (bad) woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Sharaf: magac-weyni. 2. Soo jeedka qofka inta indhaha ka sarreysa; weji, fool. 3. Woqooyi (bad).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Sharaf: magac-weyni. 2. Soo jeedka qofka inta indhaha ka sarreysa; weji, fool. 3. Woqooyi (bad).

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] honor, fame, prestige, reputation

2

jaah m. n. face; forehead

3

jaah m. n., loc. north {maritime}; north star

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) face (feeys); facial expression; a person's countenance

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jiho ama dhinac loo jeedo. Ninba jaahii ha u jarmaado.

2

jaah-a: (magac, lab, kali) qaybta hore ee wajiga. Khaylida jilbaba loo dhigay iyo jaaha wilicdiisa, ha jalleecin wiil baa uga dhacay tobanka jiiroode. Dh: weji, fool.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaah-a)

2

Iftiin, wixii ku wacnaa (dab, qorrax, kd.) ayan muuqan ama ayan weli soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

kaah¹: m.l Iftiin yar oo wixii sababay sida dab, qorrax iyo wixi lamida ayan muuqan.

2

kaah²: f.mg1 (-hay, -hday) If muuqasho.

waa la naqliyay ✓