oon — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Oon-ka) Biyo u baahasho; harraad; surmi.

2

2. (Oon-ta) Cunno; soor; oomati.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad.

2

oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

3

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad. oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

2

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid. m.f.dh, oomid.

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. and ... not; that ~ which ... not

2

oon [conjunction], vl. pron. which I ...; and I ...

3

oon v. be thirsty

4

oon m. n., [abstract] thirst

5

oon [feminine] n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. thirst (ther esi) 2. oon -oomay / oontay: (v) feel thirst

2

oon: (conjunction) used to connect words or phrase; and (andh) ~ oo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo u baaho. Oon ad harraadka aragtide. Dh: harraad, dhanqalan.

2

oon -ka: (magac, lab, keli) harraad; biyo la cabbo la'aan. Dh: harraad.

3

oon-ta: (magac, dhedig, keli) cunto wixii dux ama dufan leh. Qof oon xoolaad haysta macaluuli ma disho.

4

oon-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oomatida.

waa la naqliyay ✓

1

(Asqa-da)

2

1. Biyawaa; harraad; oon.

3

2. Dayow, dhama'.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhama-da)

2

Wax la dhadhansho; wax dhadhan leh; cunno; oon.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuni-ga)

2

Waxyaalaha la cuno oo oogada nuxrur geliya oo dhan; cunno; oon; dheef.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).

2

2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Haandhurwaa-da)

2

Geed sillan oo haan weynaatey u eg; waa wada buruq oo laamo la sheego ma leh; xoolahaa lagu dhacariyaa oo inta loo jarjaro cuna oo ku oon beela.

waa la naqliyay ✓

1

(Harraad-ka)

2

Sida la noqdo kolka biyo la cabbo la waayo; oon; surmi; asqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Oomati-da)

2

Cunno; oon.

waa la naqliyay ✓

Oon hayo; harraadan.

waa la naqliyay ✓

1

(Oonbeel-ka)

2

Harraadbeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Oonbeelid-da)

2

Harraadbeelid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowriboronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Markab ama doon dekad ka furasho, ka goosasho.

waa la naqliyay ✓

1

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan. la-mid: caraatamid.

2

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Dheef ama waxtar kale oo yar oon la ogeyn oo qof haysta.

waa la naqliyay ✓

1

dahsoon¹: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wax qarsoon noqosho.

2

dahsoon²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax qarsoon ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

deeqtoon¹: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wax isku filan oo aan cidna u baahnayn noqosho.

2

deeqtoon²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax isku filan oo aan cidna u baahnayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

doorsoon¹: m.l la-mid: Doorsamid; doorsoomid.

2

doorsoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Qurmid. 2. la-mid: doorsan¹.

3

doorsoon³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax sidii hore ka duwan ahaansho; wax beddelan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

ebyoon¹: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) la-mid: ebyan¹.

2

ebyoon²: f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: ebyan².

waa la naqliyay ✓

m.l Koob weyn oon dheg lahayn oo muqmadda lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Boon-ta)

2

(dad) Sab.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. Boon (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓

(n) Bonn; the de facto capital of Germany

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan nasab ahayn ama la addoonsado.

2

boon -ka: (magac, lab, keli) heshiis dad laga saxeexo, lana ganaaxo ciddii ama beeshii jebisa.

3

boon -ta: (magacwadareed) dad bilaa sabab iyo gardarro lagu takooro oo caado ahaan la yaso. Boon bartay dhaleen in badan bay gudub tirsanayaane. Dh: sab.

4

boon-ta: (magac, dhedig, keli) ururka ku bahoobay kabdhowga. Waayadii horre waxay ahaayeen horin dagaal ama ugaarsasho ku bahooday, iyadoon sinji loo abdeyin.

5

boon -ta: (magac, lab, keli) qaansada gamuunka iyo fallaarta laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caadaqaate

2

de: Boon (low caste Somali)

3

lx: Boon

4

pd: (-ka ~ -ta Pl: Boon (ta))

5

ps: n5-m/f

6

key: Boon

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

2

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: Dabka c.kiisa: dabka agtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. midget, male dwarf; man who does not show his age

2

coon [feminine] n. midget, female dwarf; woman who does not show her age

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) someone who appears much younger than his or her age ~ hoos u bax, guun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof da'da qarsada ama aan korsiin fiican helin. Dh: hoos'ubax, coomir.

2

coon-ka: (magac, lab, keli) kambalka ama meesha dhow. Dh: ag, koon, kambal.

3

coon -ka: (magac, lab, keli) qof maan gaaban; qof aan garaad fiican iyo garasho lahayn. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

doon¹: m.l 1. Xoolo tabar yar oo aan aroor dheer geli karin. 2. Meel dhulka inyar ka yara kacsan. 3. Ciidda iyo dhoobaha ceelasha dhaadheer hoostooda laga soo saro.

2

doon²: f.g/mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. (f.g) Ceel dhoobo ka soo saarasho. 2. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida caatoobid.

3

doon³: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: will, shall, be about to do something [future]

2

doon v. want, desire, wish, like; look for, seek, search for, ask for; ask in marriage, be betrothed to

3

doon v. dredge, extract mud from (a well, etc.)

4

doon m. n., [collective] mud dredged from the bottom of a well; mineral

5

doon m. n., [collective] animals too weak to be driven to the wells

6

doon [feminine] n. boat, ferry-boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (n) want (want); desire (di-zaayer); seek (siik); look for; like ~ rab. Ex: maxay doonaysaa? What does she wants?

2

doon -ta: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) ~ doonni

3

doon -ka: (n) weak animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maqan oo aan laga maarmayn raadi. Baadi nimaan soo helin ma doonin.

2

doon: (fal) rab oo niyadda ka jeclaw. Arraweelo waxay tiri: dumaroow waxaad doonaysaan marka hore diida.

3

doon: (fal) gabadh dadkii dhalay weydiiso; gabadh guur awgii u doon.

4

doon -ka: (magacwadareed) adhiga inta aan aroori karin ee tabaryari la soo hadha. Dh: xaas.

5

doon -ta: (magac, dhedig, keli) gaadiidka badda mid ka mid ah oo leh shiraac iyo tiir dheer. Doon miyaad ku safartay weli?

waa la naqliyay ✓

سَفِينَة

waa la naqliyay ✓

1

(Foon-ka)

2

Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel muggiis wax lagu riday, la buuxshey ama lagu miisay, in lagu sii daro oo laga taalleeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

2

lx: foon

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

key: foon

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (-ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (- ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek, cheekbone

2

goon m. n. side, flank; corner, angle

3

goon m. n., [collective] grain species (gathered from roots underground)

4

goon [feminine] n., [collective] reef of rocks

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka gocosada badhideeda hoose ee la qoto ama geedka laftarkiisa. Guntin xabaga iyo baysitaan goon la soo qodaye.

2

goon -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee indhaha hoostooda ku yaal ee soo yara baxsan midkood.

3

goon-ka: (magac, lab, keli) faqriga iyo baahida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. horn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) horn (hoorn); honk (hoongk)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab kala jaadjaad ah oo gaadiidka lagu rakibo oo baraarujinta iyo wixii la mid ah loo adeegsado.

2

hoon -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa iyo codka uu hoonku bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: horn

2

lx: hoon

3

pd: (-ka Pl: hoonan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hoon

waa la naqliyay ✓

1

(Koon-ka)

2

Kawn.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni; adduun.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] creation, the universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) world (wooldh); earth (eerth); universe (yuna veersi) ~ adduun-ka

waa la naqliyay ✓

1

de: creation, the universe

2

lx: koon

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

see: kawn

6

key: koon

waa la naqliyay ✓

m.l Fool.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubnaha qaranka aalaha mid ka mid ah. Dh: aabbodile, xubin.

2

loon -ka: (magac, lab, keli) jaadadka bariiska midkood.

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

/muun/ 1. (n) dayax; (phr) 2. once in a blue moon: mar dhif ah (markii tuke cad la arko).

waa la naqliyay ✓

n., dayax, -i; moon light, caddo, -adi; half moon, dayax badhkii; full moon, dayax dhan, dayixi dhamaa; new moon, dayax cusub; quarter of the moon, bil, -shi.

waa la naqliyay ✓

/nuun/ (n) duhurkii (12ka duhurnimo).

waa la naqliyay ✓

n., duhur, -ki, hadh, -di; afternoon, duhurka dabadiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Badar, beer ka soo go'ay inta loogu talaggalay in la cuno.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badarka beerta ka soo qo'ay inta loogu talagalay in la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qoon-ka) Dad; cid; duul.

2

2. (Qoon-ta) Nabar; dhaawac; dhibbaan.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

4

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. people

2

qoon [feminine] n. wound, lesion; disturbance, annoyance

3

qoon v. damage; injure, wound; vex, disturb, annoy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qolo, ummad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoom.

2

qoon -ka: (magac, lab, keli) nabar ama qoomaal.

3

qoon -ta: (magac, dhedig, keli) cudur iyo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

1. Weyn aan dhabse u weyneyn.

2

2. Iska wanaagsan, fiican; aan liidan; wax kale dhaama.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid aan dhibaato qabin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid aan dhibaato qabin ahaansho. m.f.dh, roonaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] better (off ~ than); good, excellent, superior (to)

waa la naqliyay ✓

bon.

waa la naqliyay ✓

name-f better (off~ than); good, excellent, superior

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) 1. feeling better. Ex: iska waran?, waan roon-nahay; how are you? lam feeling better. 2. mild (maayldh); normal (noormal); clement (kala-ment)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) san oo wanaagsan. wixii roon Rabbi baa og.

2

roon: (tilmaame) weyn oo inta kale ka muddakarsan. Wiilka roon magaciisa ii sheeg.

waa la naqliyay ✓

1

de: better (off ~ than); good, excellent, superior (to) With prepositions ka (than, to) ~ u (off)

2

lx: roon

3

pd: (roonaa)

4

ps: adj

5

key: roon

waa la naqliyay ✓

1

(Soon-ka)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tooda sagaalaad oo u dhexaysa Gasayar iyo Soonfur, oo gudeheeda la soomo.

3

2. Tiirarka Islaamka, kan afraad, oo Muslinka faraya, in bisha Soon soddonkeeda maalmood, wax la cuno iyo wax la cabboba laga soomo oo laga dheeraado.

4

3. Qadoodi, hamuun; ~ Soonqaad.

waa la naqliyay ✓

1

soon¹: m.l 1. Tiiraarka islaamka kooda afaraad oo muslinka faraya in bisha ramadaan soddonkeeda wax la cuno iyo wax la cabbo laga fogaado maalintii. 2. Bilaha dayaxa ee Soomaalidu tirsato tooda sagaalaad ee u dhexeysa soondheere iyo soonfur, lana soomo; soonqaad. 3. Qadoodi.

2

soon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Soon gudasho.

waa la naqliyay ✓

1

soon¹: m.l 1. Tiiraarka islaamka kooda afaraad oo Muslinka faraya in bisha ramadaan soddonkeeda wax la cuno iyo wax la cabbo laga fogaado maalintii. 2. Bilaha dayaxa ee Soomaalidu tirsato tooda sagaalaad ee u dhexeysa soondheere iyo soonfur, lana soomo; soonqaad. 3. Qadoodi.

2

soon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Soon gudasho. m.f.dh, soomid.

waa la naqliyay ✓

m. n. ninth month of the Somali lunar calendar; Ramadan fast

waa la naqliyay ✓

v. fast, keep the fast of Ramadan

waa la naqliyay ✓

/suun/ (adv) dhakhso leh (mar dhow).

waa la naqliyay ✓