Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, keli) saabuun budo ah oo wax lagu maydho.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaarka ka soo hoos baxa dalagga la beero.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaarka ka soo hoos baxa dalagga la beero.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano laga dhuro geedka baarka ama bahaashka la yidhaa. Dh: shelemi.

waa la naqliyay ✓

1

(Hooma-da)

2

Haadun; haawey; maato.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Xoolo intooda tabarta daran ee aan sabadka dhaafin. 2. Dad cayr ah oo aan tabar lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] dependents (e.g., poor people; children)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) dad maati ah oon waxba qabsan karayn. Dh: makas, haawey, maato.

2

hoomo -ha: (magac, lab, keli) xoolaha inta itaalka daran een jilaalka guuri karin. Dh: ruqe.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haawey, maato, marras

2

de: dependents (e.g., poor people; children)

3

lx: hoomo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f-col

6

key: hoomo

waa la naqliyay ✓

1

addoon¹: m.l (-oommo, m.dh) Nin aan xor ahayn oo la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; cabiid; bidde.

2

addoon²: m.dh (-oomo, m.dh) Naag aan xor ahayn oo la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; biddad.

waa la naqliyay ✓

1

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

2

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo, m.l) 1. Haan biyood weyn. 2. Xabag weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: “Cali kol baan arkay”. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa.”

waa la naqliyay ✓

m.l Geed saar buruq weyn oo biya badan salka ku leh oo dadku marka uu oomo cuno kana baxa dhulka hawdka ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo, m.l) Geed quwaax aan qodax lahayn, leh asal wanaagsan, xabag la calashado iyo qolof shaah laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

4

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: Cali kol baan arkay. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa. xi., kolka. xi., kolkii.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo, m.l) Geed quwaax aan qodax lahayn, leh asal wanaagsan, xabag la calashado iyo qolof shaah laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhiqid dharka guriga, iyadoo la isticmaalayo oomo iyo biyo kulul.

waa la naqliyay ✓

1

lessive, n.f. - Dhaqid; Dhardhaqidda; la dhaqo

2

poudre à laver - Oomo.

3

savon pour laver - Saabuun maris.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama la mid ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halbeegga caabbiga danabka waxa loo qoraa sidan:

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho. m.f.dh, oodasho.

waa la naqliyay ✓

v. close ~ fence off for oneself

waa la naqliyay ✓

oodaha: (n) [plural of ood] 1. brushwoods (buraash-wuudis). 2. —oodo -ootay / oodatay / ooteen: (v) fence (feens); with a wooden enclosure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xero iyo wixii la mid ah, ood ku meerso.

2

oodo: (fal) meel furan xidho. Aqalka siigada ka oodo. Dh: xiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: close ~ fence off for oneself

2

lx: oodo

3

pd: (ootay / oodatay)

4

ps: v3b=tr

5

key: oodo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Wax rimid u baahan noqosho (sac).

waa la naqliyay ✓

(fal) dhedig rimaya oo lab u baahan ahaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Ooga-da)

2

1. Wadajirka xubnaha nafleyda (madax, gacno, lugo, ...); jir; kor.

3

2. Dhul korreeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Jirka sare ee nafleyda. 2. Dhulka meeshiisa aan cadduun iyo dooxo ahayn. 3. Wax dushood sare. Tusaale: “Buurta oogadeeda”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Jirka sare ee nafleyda. 2. Dhulka meeshiisa aan cadduun iyo dooxo ahayn. 3. Wax dushood sare. Tusaale: Buurta oogadeeda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. body; external ~ outer surface of something

2

oogo [feminine] n., loc. highlands, upland area of northeast Somalia

waa la naqliyay ✓

-oogada: (n) 1. surface (seer-fas). 2. body (baadhi). 3. highland (haay-laandh)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul sare oo taag ah. Haddii oogo daaq laga waayo guban ayaa loo dhaadhacaa. Dh: dul, kor.

2

oogo -da: (magac, dhedig, keli) jidhka korkiisa sare. Ninna oogadii biyo kama hagrado.

3

oogo-da: (magac, dhedig, keli) afarta jiho mid ka mid ah; koonfur. Afarta jiho waa bari iyo galbeed dacal iyo oogo.

waa la naqliyay ✓

(eraydhawaaq) loogu yeedho geela kolka la soo ururinayo. Dh: hooba, ohoy.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley biyo u diidid. 2. Cid hadal badan ku daalin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley biyo u diidid. 2. Cid hadal badan ku daalin. m.f.dh, oomin.

waa la naqliyay ✓

v. make thirsty; leave thirsty

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) cause to be thirst; make feel thirst

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo u diid. Oomi inanta la jeexay nabarku ha bogsadee. Dh: harraadi

waa la naqliyay ✓

1

de: make thirsty; leave thirsty

2

lx: oomi

3

pd: (oomiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: oomi

waa la naqliyay ✓

1

(Oora-da)

2

Cudur dhegaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur dhegaha xoolaha dushooda sare ku dhaca oo qolfo iyo finan u yeela.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur dhegaha xoolaha dushooda sare ku dhaca oo qolfo iyo finan u yeela.

waa la naqliyay ✓

f. n. secretion from otitis (disease of the ear); smegma

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur dhegaha ku dhaca oo maqalka wax yeela.

2

ooro -da: (magac, dhedig, keli) usgag ku dhasha ilkaha fuula kolka la cadan waayo. Ooroda iska caday. Dh: huuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: secretion from otitis (disease of the ear); smegma

2

lx: ooro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: ooro

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Koox. la-mid: hormo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hormo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -oowday; -oobi) Gabar, wax da' weyn oo la guursan waayey noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Weel yar oo bir ka samaysan oo wax lagu cabbiro ama biyaha la darsado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Weel yar oo bir ka samaysan oo wax lagu cabbiro ama biyaha la darsado.

waa la naqliyay ✓

-koombada: (n) can (kaan) ~ koonbo, qasac, daasac, qasacad

waa la naqliyay ✓

1

(Ombo) May, NFD, S Adenium obesum (Forsk.) Roem. & Schult. Apocynaceae.

2

May Ipomoea cicatricosa Bak. Convolvulaceae.

3

May Adenium venenata Forsk. Passifloraceae.

4

S, May Pyrenacantha malvifolia Engl. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

s.m. atom.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bambaano.

waa la naqliyay ✓

1

-bombada: (n) [Pl. bombooyin-ka] pump (pamp); water pump

2

bambee: -yey / say: (v) to draw or raise with a pump

waa la naqliyay ✓

1

(Bo'o) All. Som. Calotropis procera (Ait) Ait.F. Asclepiadaceae.

2

C,S Ricimus communis L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biro ama cinjir miisaan culus oo sida gucista u samaysan oo malmalaasan, laguna ciyaaro oo iyaka la isku tookto, lagu dheelo. Boojo ciyaarka iyo soojeedkuu odaygii bartay. Dh: buul.

2

boojo: -da: (magac, dhedig, keli) xoolo aan wax laga qaata lahayn oo weyd ah. Hufane halkanuu boojadii mariyey. Dh: booji.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faan iyo iska dheh ah.

2

boolo-da: (magac, dhedig, keli) ku wareejinta qaybinta turubka tartamaha laga tiro roonaaday. Boolo turub ma aan baran taniyo yaridiiye.

3

boolo-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore oo ka socon jirtay Geeska Afrika. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Cid, meel, waddan si xaaladdeeda loo ogaado aadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Cid, meel, waddan si xaaladdeeda loo ogaado aadid. m.f.dh, booqasho.

waa la naqliyay ✓

v. visit, pay a visit

waa la naqliyay ✓

-booqay/booqatay: (v) visit (viiz-it); go visiting

waa la naqliyay ✓

(fal) ruux aad kala maqnaydeen ama kala raagteen ugu tag, gurigiisa ama meesha uu joogo imo, dal ama gobol safar booqasha ah ku tag oo ujeeddo gaar ah laga leeyahay. Dh: siyaaro, bariidi.

waa la naqliyay ✓

1

de: visit, pay a visit

2

lx: booqo

3

pd: (booqday)

4

ps: v3b=

5

xe: Come and visit us whenever you want.

6

xv: Na soo booqda markaad doontaan!

7

key: booqo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyn, m.l) Goroyada dheddig, goroyacawl.

waa la naqliyay ✓

f. n. female ostrich

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gorayada teeda dhedig. Goray iyo hooso wada socda ayaan Baadho ku arkay. Dh: gorayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: female ostrich

2

lx: booso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: goroyacawl, haldhurre

6

key: booso

waa la naqliyay ✓

m.dh Faan iyo hanjabaad been ah oo cid lagu cabsi gelinayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Faan iyo hanjabaad been ah oo cid lagu cabsi gelinayo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Boto

waa la naqliyay ✓

f. n. type of butter

waa la naqliyay ✓

-bootada: (n) intimidation (in timi dhey shin); threatening ~ hanjabaad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) turubka, gaar ahaanna falaaska, qof warqad yer isagoo haysta, isku dayaya inuu ciyaartoyda dareensiiyo inuu turub khatar qarsanayo, si ay la tartankiisa isaga maagaan.

2

booto-da: (magac, dhedig, keli) caanaha marka xoog loo lulo, burcad jilicsan oo ay dhalaan. Haantii way booto baxday. Dh: dhalato.

3

booto-da: (magac, dhedig, keli) labo qof marka ay is dirirayaan hanjabaadda iyo hadallada kulkulul ee dhexmara. Dh: goolaaftan.

waa la naqliyay ✓

agg. - buuxa, sarreeya.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Meel roob badan ku di'id.

waa la naqliyay ✓

1

v. fall abundantly (of rain)

2

doogo v. reopen, become painful (of an old wound)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul, doog yeelo oo tigaad cusub bixi.

2

doogo: (fal) nabar, goco oo hoosta ka soo bukoo.

3

doogo -da: (magac, dhedig, keli) midab cagaar ah oo sida doogga u eg. Shaati doogo ah iyo surwaaal bunni ah isku qaado. Dh: akhtar, cagaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws dhaadheer, rarada laga sameeyo oo geed gaabyada ka hoos baxa.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Wax raadsasho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Wax raadsasho (nafley). m.f.dh, doonasho.

waa la naqliyay ✓

v. go get, fetch for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) si iskaa ah ama goonidaada ah wax u raadso. Dh: raadso.

waa la naqliyay ✓

1

de: go get, fetch for oneself

2

lx: doono

3

pd: (doontay / doonatay)

4

ps: v3b=

5

xe: They went to fetch firewood.

6

xv: Xaabay doonteen.

7

key: doono

waa la naqliyay ✓

1

(Doora-da)

2

1. Shinbiraha gurijoogta ah, tooda dheddig; diyaad dheddig; digaag.

3

2. Baaro.

waa la naqliyay ✓

1

dooro¹: m.dh 1. (u) Shimbir aan buubin, guri joog ah oo dadku manaafacaadsadaan; digaag. 2. (u) Digaagga middeeda dheddig. 3. Baaro.

2

dooro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xulasho. 2. Cid doorasho ku jirta codsiin.

waa la naqliyay ✓

1

dooro¹: m.dh 1. (u) Shimbir aan buubin, guri joog ah oo dadku manaafacaadsadaan; digaag. 2. (u) Digaagga middeeda dheddig. 3. Baaro.

2

dooro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xulasho. 2. Cid doorasho ku jirta codsiin. m.f.dh, doorasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pick and choose, select for oneself; elect

2

dooro [feminine] n. chicken, hen

3

dooro [feminine] n. smegma (white substance by sexual organs)

waa la naqliyay ✓

1

-doorada:. (n) chicken (ji-kin); poultry (pool-tari); fowl (faawl) ~ digaag.

2

dooro² -doorada: (n) smegma (ismeg-ma) ~ baaro

3

dooro -doortay / dooratay: (v) choose (juus); select (salekt); pick out; make one's choice. Ex: fadlan mid dooro! please choose one!

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pollo, generico;

2

(E) Chicken, generic

3

(S) Dooro, DORA (S. c. m.: Doro, Dora)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) digaagadda naalada dhasha. Dooro ayaan u qalay martida. Dh: digaag.

waa la naqliyay ✓