oog — Macnaha & Turjumaada

1

(Oog-ga)

2

Kaaha waabberi, intaan qorraxdu soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

oog¹: m.l Iftiinka ugu horreeya ee tilmaama waaberiga.

2

oog²: m.dh (-go, m.l) 1. Subaxnimo. 2. Dab weyn oo sida badan loo shido in la isaga digo colaad. 3. Calaamad cad oo ay lo'da qaarkeed wejiga ku yeelato.

3

oog³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Dab weyn shidid. 2. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida abaabulid. 3. Salaad waajibaadkeeda si wanaagsan u fulin.

waa la naqliyay ✓

1

oog¹: m.l Iftiinka ugu horreeya ee tilmaama waaberiga.

2

oog²: m.dh 1. Subaxnimo. 2. Dab weyn oo sida badan loo shido in la isaga digo colaad. 3. Calaamad cad oo ay lo'da qaarkeed wejiga ku yeelato.

3

oog³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Dab weyn shidid. 2. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida abaabulid. 3. Salaad waajibaadkeeda si wanaagsan u fulin. m.f.dh, oogid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kindle, light a fire

2

oog v. drive, urge on

3

oog m. n. morning twilight, early dawn

4

oog [feminine] n. high flame

waa la naqliyay ✓

1

-a / ta: (n) dawn (dhoon); cock crow (kook'karow); morning twilight.

2

ku oog -ay / tay: (v) 1. prosecute (porosikiyuut). 2. inform (infoorm)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabka beleli oo aad u shid illaa uu olol dheer yeelanayo.

2

oog: (fal) si wanaagsan oo niyadsami ah u samee. Oog salaadda iyo sakada.

3

oog: (fal) dacwad fur oo si xawli ah u wad. Ninkii hantida kaa dhacay dacwad ku soo oog.

4

oog -ga: (magac, lab, keli) saxarro qorraxeed danabeysan oo marka ay gibilka sare ka soo galaan burburiya atamyada iyo xaynatamyada.

5

oog -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin baalal midabeysan leh oo diillimihiisa ama daliigyihiisa qurxoon la arko cadceedda dhaca iyo cadceed baxa. Sida oogta waaberi araggaagaan ku ildoogsadaa.

6

oog -ta: (magac, dhedig, keli) dab aad u shidan oo olol dheer bixiya. Sida oog la shiday baan, indheer kaa arkaayoo... Dh: olol.

7

oog -ta: (magac, dhedig, keli) kaaha waaberi ee cadceedda ka soo horreeya. Oogtii waabberi ayuu baxay xusseen.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeesow-ga)

2

Cudur oogada dadka ku dhaca oo haraggu u ekaado haragga abeesada.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

1

(Aleelaala-ha)

2

Jaadadka dibqallooca mid ka mid ah, oo aad u weynaada, oo xubnaha dabada iyo oogada qaarkeed midabyo ku yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-ka)

2

Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Bararsha-ha)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogadu la barbararto.

waa la naqliyay ✓

1

(Baras-ka)

2

Cudur oogada ku dhaca oo dubka ka diira oo xajiin iyo cuncun badan; caddaad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Busbus-ka)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro yaryar oo badani ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanaqub-ta)

2

Bahal bahallada dhir xagashada ku nool kamid ah; ma ay dheerayso oogadeedana waxaa ku rogan duf dheer iyo qodxo dheerdheer oo badan oo mardimo leh; yaadaddo; kashiito; dhiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caara-da)

2

1. Cayayaan siddeed lugood leh: waxay samaysataa debin shabag ah (saabcaaro, xuubcaaro) oo bahallada yaryari ugu dhacaan.

3

2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar iyo xajiin leh; cadanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadanya-da)

2

Cuncun oogada lala xoqo; xajiin; caaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Caddaad-ka)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras.

waa la naqliyay ✓

1

(Caradhaban-ka)

2

Nabar oogada ku dhaca, oo dhaawaca, xanuunkiisa hore; xanfaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Carfad-ka)

2

Oogada nafleyda haraggeeda, meel hawl ama cudur aawadi la adkaata, oo jilif ama lakabyo fuulaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Carrab-ka)

2

Oogada nafleyda xubin kamid ah; cad muruq ah oo dhaqdhaqaaq badan oo afka ku jira; hawlihiisa waxaa u weyn: garashada dhadhanka iyo liqidda cunnada iyo kala soocidda codadka hadalka.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanyow-ga)

2

Cudur xun oo inta oogada meel kaga dhasha, xididdo ku bixiya oo ku faalala oo badanaa loo dhinto; buro-bahalaad; feex (fiix) xun; tulux.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawra-da)

2

Oogada dadka inta la qarsho; foolxumo; ceeb.

waa la naqliyay ✓

1

(Boog-ta)

2

Nabar furan oo aan weli biskoon; qoon; dhaawac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.dh) Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.dh) Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

waa la naqliyay ✓

f. n. ulcer, wound

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an old wound; ulcer (alsar)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar xumaada oo aan weli bogsan; jirka ruuxa meel dhaawac ka soo gaadhay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doog-ga) Doogaad; naq; tigaad.

2

2. (Doog-ta) Nabarka biskooda soo labakaclayntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

doog¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska cusub ee uu roobka soo saaro; naq; tigaad. 2. Xilli roob da'ay, dhulku cagaaranyahay dadka iyo xooluhuna baraare ku jiraan. la-mid: doogaad.

2

doog²: m.dh 1. Soo laba kacleynta uu soo laba kacleeyo nabar hore u biskooday. 2. D. ah: biyo cirka ka yimid oo weel loo hoorsaday. 3. la-mid: daab².

3

doog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Nabar hore u biskooday mar labaad soo kicid. 2. Roob da'aya weel u hoorsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

doog¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska cusub ee uu roobka soo saaro; naq; tigaad. 2. Xilli roob da'ay, dhulku cagaaranyahay dadka iyo xooluhuna baraare ku jiraan.

2

doog²: m.dh 1. Soo laba kacleynta uu soo laba kacleeyo nabar hore u biskooday. 2. D. ah: biyo cirka ka yimid oo weel loo hoorsaday. 3. daab².

3

doog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Nabar hore u biskooday mar labaad soo kicid. 2. Roob da'aya weel u hoorsasho (qof). m.f.dh, doogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] green grass, fresh vegetation; green (color)

2

doog [feminine] n. pain from an old wound

3

doog v. conserve ~ set aside rain water (for use during drought)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. green vegetation; greenery (giriineri) ~ naq, laac. 2. doog -ta: (n) pain from an old injury ~ kacdoon

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax cagaaran oo u eg doogga. Shaati doog ah buu soo gatay. Dh: akhtar.

2

doog -ga: (magac, lab, keli) daaq dhulka ka baxa marka roobku da'o oo xooluhu cunaan. Deegaanta roobkiyo, adaa doogna ka udgoon.

3

doog -ta: (magac, dhedig, keli) kacdoon nabar hore dhacay uu yeesho. Doogtii dakharkaa ku soo laba kaclaysay. Dh: eel, eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Foog-ta)

2

1. Maalinta gelinkeeda hore; subax.

3

2. Berri.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. F.ta/berri f.ta: maalinta gelinkeeda hore; subax. 2. Berri.

waa la naqliyay ✓

f. n. morning; tomorrow

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) maalinta gellinkeeda hore. Dh: subax, barqo, waaberi. Li: casar.

2

foog-ga: (magac, lab, keli) eeg fargeeto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: berri; subax

2

de: morning; tomorrow

3

lx: foog

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: foog

waa la naqliyay ✓

1

(Hoog-ga)

2

Ba'; baas; belo.

waa la naqliyay ✓

1

hoog¹: m.l Dhacdo leh dhibaato lagu hoobto; ba'; belo.

2

hoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Dhacdo dhibaato lagu hoobto leh la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

hoog¹: m.l Dhacdo leh dhibaato lagu hoobto; ba'; belo.

2

hoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Dhacdo dhibaato lagu hoobto leh la kulmid. m.f.dh, hoogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. misfortune, disaster

2

hoog v. suffer misfortune ~ disaster

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) woe (wow); misfortune (mis foor jin); calamity (kalaamiti) ~ balo, balaayo, —hoogay; woe betide (wow bitaaydh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ba' oo dhibaatoo; jab oo hoog.

2

hoog-ga: (magac, lab, keli) dhibaato iyo mashaakil badan. Dh: ba', baas, ba'yaale, jab. Li: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

ويلة، مُصيبة

waa la naqliyay ✓

1

(Joog-ga)

2

1. Dhererka dhulka salka ku haya, xagga cirkana u taagan; (jiif iyo joog = gudub iyo taag).

3

2. Iskujoog.

waa la naqliyay ✓

1

joog¹: m.l 1. Cabbirka dherer ee wax taagani leeyihiin. 2. (-gag, m.l) Dhar ama kabo mar la isu qaadan karo. 3. la-mid: jeeg (1). Weel bir ama macdan ka samaysan, siddo iyo dabool leh oo wax lagu shubto.

2

joog²: m.l (juqraafi) Fogaanshaha qotonka ee ka sarreeya celceliska bad la simanta laguna cabbiray mitirro ama cago.

3

joog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Meel ku nagaan. 2. Jirid; noolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

joog¹: m.l 1. Cabbirka dherer ee wax taagani leeyihiin. 2. (-gag, m.l) Dhar ama kabo mar la isu qaadan karo. 3. la-mid: jeeg (1). Weel bir ama macdan ka samaysan, siddo iyo dabool leh oo wax lagu shubto.

2

joog²: m.l (juqraafi) Fogaanshaha qotonka ee ka sarreeya celceliska bad la simanta laguna cabbiray mitirro ama cago.

3

joog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Meel ku nagaan. 2. Jirid; noolaansho. m.f.dh, joogid.

waa la naqliyay ✓

Altitude, Height

waa la naqliyay ✓

Altitude, Height

waa la naqliyay ✓

Altitude

waa la naqliyay ✓

1

v.st: be present, be located, remain at

2

joog v. stop, stay (in ~ at), stand, wait

3

joog vl. n. act of standing; staying, waiting; stance; height

4

joog m. n. jug, water pitcher

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay / een / nay: (v) stay (isteey) ; remain (ri-meeyn). Ex: iskuulkaan joognay; we were staying at the school

2

joog -ga: (n) height (haayt) ~ dherer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tegin; ha dhaqaaqin; ha nuuxnuuxsan. Cagtii joogsan weydaa marbay ceeb la kulantaaye. Dh: nagow.

2

joog -ga: (magac, lab, keli) cudur idaha ku dhaca oo laaya oo ka dhasha shilinta. Dh: hulunbe.

3

joog -ga: (magac, lab, kali) kor u taagni aan jiif ahayn. Bukaanku joog iyo jiif ba waa uu diiday.

4

joog -ga: (magac, lab, keli) fogaanta ka soo bilaabanta salka hoose ee ku dhammaata figta u sarraysa ee shaxannada joomatariga.

5

joog -ga: (magac, lab, kali) weel inta badan jandi ka samaysn oo haan u qaab eg oo subagga, malabka, caanaha iyo wixii la mid ah lagu shubto. Joog subag ah ayay aayaday noo keentay.

waa la naqliyay ✓

1

(Loog-ga)

2

Martisoor weyn oo xoolo laysu qalo.

waa la naqliyay ✓

1

loog¹: m.l 1. Martisoor xoolo laysu qalo. 2. Samaanyo.

2

loog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Marti xoolo u qalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) Marti xoolo u qalid. m.f.dh, loogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. banquet ~ feast (for which animals are slaughtered)

2

loog v. slaughter animals to feed one's guests

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) slaughter an animal to feed a gust ~ u loog

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kuu timid neef u qal. Martida u loog.

2

loog-ga: (magac, lab, keli) martiqaad weyn oo xoolo la isku galo.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan ogeyn; aan war hayn.

2

2. (Moog-ga) Kol; mar.

3

3. Kal; miile; jil.

waa la naqliyay ✓

1

moog¹: m.l (-gag, m.l) 1. Kol; mar. 2. Kal; mile; jil.

2

moog²: f.g4 (-gaa, -gayd) Cid aan ogeyn noqosho; aan wax ka ogeyn; cid aan wax aqoon noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

moog¹: m.l (-gag, m.l) 1. Kol; mar. 2. Kal; mile; jil.

2

moog²: f.g4 (-gaa, -gayd) Cid aan ogeyn noqosho; aan wax ka ogeyn; cid aan wax aqoon noqosho. m.f.dh, moogaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] ignorant, unaware; absent, lacking

2

moog m. n. time, occasion; turn

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) turn (teen); chance (jaanis); opportunity (ap'ar-tuniti). Ex: waxay sugaysaa moogeedii; she is waiting for her next turn

2

moog -aa: (adj) unaware (an a weer); uninformed (an infoomidh).

3

is moogeysii -yey/say: (v) disregard (dis ri-gaardh); ignore (ig-noor); pay no attention

waa la naqliyay ✓

1

(dabakar) erey magacyada xagga dambe ka raaca oo macnaha ka dhiga ogaal la'aan ay cidda laga sheekaynayaa ku jirto. Colmoog, warmoog. dhibmoog...

2

moog: (tilmaame) waxaba aan war u hayn oo aan waxa dhacayaba la socon ah. Dh: ogayn. Li: og.

3

moog -ga: (magac, lab, keli) galaas weyn caanaha lagu dhamo ama wax lagu miiso sida galaanka. Dh: galaas, galaan.

4

moog -ga: (magac, lab, keli) mar ama kol. Ninku moog qudha ayuu feedhay. Dh: kol.

5

moog -ga: (magac, lab, keli) ogaal la'aan; ka warqabid la'aan. Li: xasuus.

6

moog -ga: (magac, lab, keli) tooggo ama meerto la wadaagayo oo qofba markiisa qaadanayo.

7

moog-ga: (magac, lab, keli) kal; miile; jil. Nimb mooggiisa ha sugo

waa la naqliyay ✓

1

(Noog-ga)

2

Daal.

waa la naqliyay ✓

1

noog¹: m.l Dareenka la dareemo awood la'aan, hawl fara badanoo la qabtay iyo socod dheer oo la galay awgood.

2

noog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Hawl darteed tamar yarayn.

waa la naqliyay ✓

1

noog¹: m.l Dareenka la dareemo awood la'aan, hawl fara badanoo la qabtay iyo socod dheer oo la galay awgood.

2

noog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Hawl darteed tamar yarayn. m.f.dh, noogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] fatigue, tiredness, weariness

2

noog [inchoative] v. be tired, feel weary

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) become tired or fatigued; tired (taayar); fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (igzoost) ~ daal, xiiq

2

noog -a: (n) tiredness (taayidh nes) ~ daal-ka

waa la naqliyay ✓

1

Stanchezza

2

Tiredness

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daal ku yimaad haw! badan oo la qabto. Dh: daal.

waa la naqliyay ✓

1

(Ogog leh)

2

(meel) aan fogeyn; dhowaan; ag.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel, wax iyo wixi lamida hareeraheeda.

waa la naqliyay ✓

leh adj., [expression] neighboring, close, adjacent

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan fogeyn oo dhow. Ogog ayay labada aqal isu jiraa. Dh: ag.

waa la naqliyay ✓

1

a: xubno-aqoon

2

de: anatomy

3

lx: ooga

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-cmp

6

key: ooga

waa la naqliyay ✓

1

(Ooga-da)

2

1. Wadajirka xubnaha nafleyda (madax, gacno, lugo, ...); jir; kor.

3

2. Dhul korreeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Jirka sare ee nafleyda. 2. Dhulka meeshiisa aan cadduun iyo dooxo ahayn. 3. Wax dushood sare. Tusaale: “Buurta oogadeeda”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Jirka sare ee nafleyda. 2. Dhulka meeshiisa aan cadduun iyo dooxo ahayn. 3. Wax dushood sare. Tusaale: Buurta oogadeeda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. body; external ~ outer surface of something

2

oogo [feminine] n., loc. highlands, upland area of northeast Somalia

waa la naqliyay ✓

-oogada: (n) 1. surface (seer-fas). 2. body (baadhi). 3. highland (haay-laandh)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul sare oo taag ah. Haddii oogo daaq laga waayo guban ayaa loo dhaadhacaa. Dh: dul, kor.

2

oogo -da: (magac, dhedig, keli) jidhka korkiisa sare. Ninna oogadii biyo kama hagrado.

3

oogo-da: (magac, dhedig, keli) afarta jiho mid ka mid ah; koonfur. Afarta jiho waa bari iyo galbeed dacal iyo oogo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) carpet (kaar-pit) ~ kaarbid, kadiifad

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gogol jilicsan oo guryaha lagu qurxiyo oo dhulka la dhigo. Dh: ruumi.

waa la naqliyay ✓

1

soog¹: m.l 1. Duleedka meel la deggan yahay oo loo kor-tago. 2. S. ah: qof dhuuban oo xoog leh. 3. S. ah: xarig xooggan.

2

soog²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax qotomin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch

waa la naqliyay ✓

(fal) wax taag; wax kala jiid; wax tog.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch

2

initial: s

3

lx: soog

4

pd: (soogay)

5

ps: v1=tr

6

key: soog

waa la naqliyay ✓

1

(Toog-ta)

2

1. Liishaan; abbaar.

3

2. Arrin hagaagtey, meelmartay.

4

3. Kal; goor; mar.

5

4. In kol naas laga dhiijiyo; dhiiqsin.

6

5. Roob yar.

waa la naqliyay ✓

1

toog: m.dh (-go, m.l) 1. Kol; mar. 2. In kol naas laga dhiijiyo. 3. Roob yar.

2

tǫog: m.dh 1. Aqoonta liishaanka. 2. Arrin fulinteedu hagaagtay ama meelmartay.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-go, m.l) 1. Kol; mar. 2. In kol naas laga dhiijiyo. 3. Roob yar.

2

tǫog: m.dh 1. Aqoonta liishaanka. 2. Arrin fulinteedu hagaagtay ama meelmartay.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. aiming (a weapon); good outcome, success

2

toog [feminine] n. turn, time (to do)

3

toog [feminine] n. shower, light rain

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) liishaan ama shiishtan. Dh: dhugtan.

2

toog -ta: (magac, dhedig, keli) arrin haggaagtay, arrin aad baahideedii ka baxday, meel martay.

3

toog-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ka loo qaybsado biyaha ceel ama wax kale. Dh: miilo, madaysi, kal.

4

toog -ta: (magac, dhedig, keli) in kol naas laga dhiijiyo, toogtu waa qaab lisida naaslayda. Dh: dhiiqsin.

5

toog -ta: (magac, dhedig, keli) roob yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoog-ga)

2

Awood; itaal; tabar.

waa la naqliyay ✓