ooddin

-ka: (magac, lab, keli) labada cidhif ee kooraha midkood oo qofka ku fadhiya kooraha xagga hore iyo xagga danbe ka xajisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo dhuuban oo xoolaha lagu kexeeyo ama lagu daajiyo oo samaysma kolka inta afka la isku qabto oo in yar la furo neefta xoog loo soo tuuro. Dh: foodhi, foorin.

foodhin -ta: (magac, dhedig, keli) qalab ul gobays ama macdan ka samaysan oo dhexda ka daloola oo kolka la afuufo dhawaaq foodhin ahi ka soo baxo oo badanaa muusig ahaan loo adeegsado. Foodhin ayaan ficil u soo qaaday. Dh: siinbaar.

-ga: (n) intimidation (in tim dheey shen); threat (thareet); menace (men es)~hanjabaad

gooddi' -yey / say: (v) intimidate (in tim dheeyt); (thareeten); bluff (balaaf) threaten

(Soohdin-ta)

Seere; xudduud; xad.

soohdin¹: m.dh (-imo/-ino, m.l) Seere, xad.

soohdin²: m.dh (xisaab) Xaddeyn ama xannibaad lagu sammeeyo dambeedka fansaar. Soohdin sare waa tirada U, taas oo f(x)_<U dhammaan x-yada ku jira horaadka, soohdinta hoose waa tirada l, taas oo f(x)_>l dhammaan x-yada kujira horaadka. Tusaale ahaan, haddii f(x)=sinx markaa +1 waa soohdin sare iyo -1 waa soohdin hoose.

soohdin¹: m.dh (-imo/-ino, m.l) Seere, xad.

soohdin²: m.dh (xisaab) Xaddeyn ama xannibaad lagu sammeeyo dambeedka fansaar. Soohdin sare waa tirada U, taas oo f(x)_<U dhammaan x-yada ku jira horaadka, soohdinta hoose waa tirada l, taas oo f(x)_>l dhammaan x-yada kujira horaadka. Tusaale ahaan, haddii f(x)=sinx markaa +1 waa soohdin sare iyo -1 waa soohdin hoose.

Bound, Boundary

f. n. boundary, border, limit; frontier

-ta: (n) boundary, border, frontier, limit

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha u dhaxaysa laba dal. Dh: made, seere, xuduud, xad. soohdindiiran -ta: (magac, dhedig, keli) Xariiqda xadka ee dhulka oogadiisa oo u dhaxaysa cuf horumaraya oo hawo diiran ah iyo hawada qabow ee ay ka kacayso.

de: boundary, border, limit; [ext.] frontier

initial: s

lx: soohdin

pd: (-ta Pl: soohdimo (/ha))

ps: n1-f

xe: positions far from its borders

xv: antaro, seere, xad

key: soohdin

حَدٌ

(Addin-ka)

1. Lugaha iyo jeenyaha iyo gacmaha middood.

2. Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama aadaan).

addin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. la-mid: addimid.

addin²: m.l (-imo, m.dh) 1. (xisaab) Tirada kulannada loo baahanyahay in baro lagu muujiyo xarriiq dusheeda, qaab ama adke. Shaxan sallax ah waa laba addimaale, shaxan adke ahna waa saddex addimaale. 2. (xisaab) Baaxadda shaxan sallax ama adke ah. 3. (xisaab) Mid ka mid ah xaddiyada fisigeed ee salka ah oo loo adeegsan karo in lagu tibaaxo xaddiyo kale.

addin³: f.g1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: aadaan² (1).

addin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. la-mid: addimid.

addin²: m.l (-imo, m.dh) 1. (xisaab) Tirada kulannada loo baahanyahay in baro lagu muujiyo xarriiq dusheeda, qaab ama adke. Shaxan sallax ah waa laba addimaale, shaxan adke ahna waa saddex addimaale. 2. (xisaab) Baaxadda shaxan sallax ama adke ah. 3. (xisaab) Mid ka mid ah xaddiyada fisigeed ee salka ah oo loo adeegsan karo in lagu tibaaxo xaddiyo kale.

v. call to prayer

addin m. n. Muslim call to prayer

addin-ka: (n) limb (lim); such as an arm, a leg, a wing, or a flipper, used for locomotion or grasping ~ lug, jeeni, gacan, ama baal

addin-ka: (n) see [eeg] aadaan

(fal) salaadda u eedaan; salaadda dadka ugu baaq. Addin kolka waa la joogaa waqtigiiye. Dh: aadaan, eedaan.

addin -ka: (magac, lab, keli) erayo aan badnayn oo uu Sharciga Islaamku jideeyay in dadka salaadka loogu baaqo. Addinka gabadhan yari way xafidday. Dh: aadaan.

addin -ka: (magac, lab, keli) lugaha, jeenyaha iyo gacmaha middood; afarta addin midkood. Af iyo addin loolama hadhin. Dh: lug, jeeni.

عُضو، طرف، جارحة

(Godin-ta)

1. Qalab geedaha lagu jaro ama lagu qoro: waxay leedahay daab la qabto oo dheer iyo gar bir af leh ku dhex jira; godimmo.

2. (xiddigo) xiddigaha raqaha tan ugu horraysa; waxay ka kooban tahay saddex xiddigood (faraaci, foocaar iyo fiidarro); (ama gudin).

m.dh (-dmo, ml.) 1. la-mid: godimmo, gudimmo, gudin. Qalab bir ah oo faaska ka yar oo leh daab gaaban oo qori ah oo geedaha lagu jaro. 2. Xiddigaha raqaha loo yaqaan kuwa ugu horreeya. 3. la-mid: godan¹.

m.dh (-dmo, ml.) 1. la-mid: godimmo, gudimmo, gudin. Qalab bir ah oo faaska ka yar oo leh daab gaaban oo qori ah oo geedaha lagu jaro. 2. Xiddigaha raqaha loo yaqaan kuwa ugu horreeya. 3. la-mid: godan.

f. n. axe, adze, implement for cutting ~ trimming wood

godin [feminine] n., loc. name of a star

-ta: (n) an axlike tool for cutting trees: adz or adze ~ faas, gudin

-ta: (magac, dhedig, keli) labo xiddig oo midda yari godantahay; waa xiddiga labaad ee Miicaadda. Habeenkay bishu kaw tahay ee uu dayuxu la soo baxo, qofka dhasha waxa lagu yaqaan inuu noqdo qof weyd ah oo godan. Miicaada koobaad waa habeenka gugu kawsado. Dh: miicaad.

La ooday; xiran; niiban.

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay. 4. la-mid: oodmid.

oodan²: m.dh Ciyaarta shaxda oo aan meel laga soo galo lahayn.

oodan³: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho.

oodan⁴: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho.

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay.

oodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho. m.f.dh, oodmid.

oodan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho. m.f.dh, oodnaan.

der. [adjective] shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

-oodnaa oodnayd: (adj) fenced (feensidh); enclosed with a fence

(tilmaame) xidhan oon meelna ka furnayn ah. Irriddu way oodan tahay.

oodan: (tilmaame) ood ku wareegsan. Ijaar oodan ayaa naga soo hor baxay.

oodan-ka: (magac, lab, keli) qof an waxba garanayn oo af iyo ilbaxnimo midna hayn.

oodan -ka: (magac, lab, keli) dad tiro iyo tayo ba buuxa oo hiil iyo hoo yeesha. Adhigaaga raacsaan lahaa agabla' weeyaan e, markay oon baxday i tidhi oodankaan ahay e. Dh: laandheere.

oodan -ka: (magac, lab, keli) dhul jiq ah oo meel laga galo iyo meel laga baxo midna lahayn. Sidaan u yaacaynay ayaan dhul oodan ah gallay.

oodan-ta: (magac, dhedig, keli) shax dhinac kasta ka soo xidhantay oo aan meel loo guuro lahayn. Shaxdii oodan ayey gashay.

de: shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

lx: oodan

nt: oodan (oodmay) [v1=inch]

pd: (oodnaa)

ps: adj-der

key: oodan

(Oodid-da)

Ood saarid; xirid; awdid.

m.f.dh eeg ood².

-da: (magac, dhedig, keli) ood ku meerin.

oodid-da: (magac, dhedig, keli) ood afka ka saarid. Oodidda Irridda Saynab baan u diray. Dh: awdid.

oodid-da: (magac, dhedig, keli) alaab furan xidhid. Dh: xirid, awdid. Dh: furida.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oodid.

(Oofin-ta)

Ballan la qaaday fulin; dhammayn; gudid.

m.f.dh eeg oofi.

-ta: (magac, dhedig, keli) axdi ama ballan hore sidii ay ahayd u fulin. Oofinta ballantu waa waajib. Dh: gudid, buuxin, oofis. Li: burin.

oofin-ta: (magac, dhedig, keli) dhedig rimaya saarasho. Dh: rimin.

(Oohin-ta)

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, oo inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama boohin).

oohin¹: m.f.dh eeg oohi. la-mid: boohin.

oohin²: m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

vl. n. crying, weeping

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing)

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo iyo dhawaaq wada socda oo lagu cabbiro ciil iyo tiiraanyo xanuun badan ama farxad xad dhaaf ah. Inantii la uleeyey oohin bay afka waaxday. Dh: boohin. Li: farxad, qosol.

oohin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale inay oydo sabab u noqosho.

cf: ooy

de: crying, weeping

lx: oohin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: oohin

بكاء

-ka: (magac, lab, keli) meel muddo badan la deggaa ama dadku aad u dego oo shilin yeelatay. Dh: guricas.

(Oomin-ta)

Biyo lagu harraadbeelo siin la'aan; harraad ku jirrabid.

m.f.dh eeg oomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale biyo u diidid. Dh: harraadin.

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing) ~ oohin

-ka: (magac, lab, keli) qori gaaban oo dhulka lagu qotomiyo oo xoolaha lagu xidho. Dh: dhakaw.

m.f.dh eeg aaddi. la-mid: aadin, aadsiin.

Mapping

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) qof amat wax, mid kale oo u dhigma ku toosin.

aaddin -ta: (magac, dhedig, keli) (isku ~) wax kala daadsan isku habayn.

-ta: (n) cramp (karaapf, muscular pain ~ eyddin, oof

(Cooddi-da)

Hilib; baruur.

m.dh Hilib baruur leh.

f. n. meat, flesh

-da: (magac, dhedig, keli) hillib baruur leh oo cadiin ah. Codkiisuu bogtaa aar haduu cooddi loogsado e. Dh: caddiin.

de: meat, flesh

lx: cooddi

pd: (-da)

ps: n2-f

syn: hilib

key: cooddi

(Coodin-ka)

Geed sida quwaaxa dhulka laga qoto oo la ruugo.

m.l Geed nagaar dhulka ku faalala oo leh laamo dhudhuuban, caleemo yaryar iyo buruq biyo badan oo la cuno.

m.l Geed nagaar dhulka ku faalala oo leh laamo dhudhuuban, caleemo yaryar iyo buruq biyo badan oo la cuno.

m. n. plant species resembling sugarcane

-ka: (magac, lab, keli) geed dhulka laga qoto oo sida quwaaxa loo ruugo. Dh: cooddin.

cf: quwaax

de: plant sp. resembling sugarcane (dug out from the ground and chewed)

lx: coodin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: coodin

m.f.dh eeg cuddi. la-mid: cuddis, cutin.

-ta: (magac, dhedig, keli) waran, ka giriirsiin. Dh: cuddis.

diddin¹: m.l In yar oo hoore ah. la-mid: dindin¹.

diddin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) In yar oo hoore ah si ayaar ah u daadasho. la-mid: dindin².

m. n., (mass n.): remaining liquid at the bottom of a container

(fal) biyo, aayar u durdur oo quiqul. Dh: dindin.

diddin -ka: (magac, lab, keli) inyar oo biyo ah Diddin biyo ah qarbidka kuma jiraan. Dh: dindin.

de: remaining liquid at the bottom of a container

lx: diddin

pd: (-ka)

ps: n0-m-mass

syn: goggon

key: diddin

(Dooddi-ga)

Orod; tartan; bedertan; ka soo dhexbax; baxsi.

dooddi¹: m.l 1. Orod xoog leh. 2. la-mid: dooddiyid.

dooddi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Si xoog leh u ordid; digdigleyn.

v. compete, race

dooddi vl. n. race, competition

(fal) tartan ku badi oo ka soo dhex bax; baxso oo orod.

dooddi-ga: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaqa ama gurdanka farduhu markay colaad u socdaan.

dooddi-ga: (magac, lab, keli) orod tartan ah. Ninkii dooddi waa lagu gaadhi waayay. Dh: baxsad.

f. n. muscular spasm

see [eeg] ayddin

de: muscular spasm

lx: eeddin

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: eeddin

(Eyddin-ta)

1. Qabatin ama nabar xanuun badan oo oogada meel isaga taaga; muruq.

2. Jaadadka geela, jaad kamid ah.

m.dh (-imo, m.l) 1. Xanuun daran oo saableyda wareema; oof. 2. Noocyada geela mid ka mid ah. 3. Meesha qodaxdu muddo nabar ka samaysan. 4. Tolliin gacmeed ka horreeya tolliinka harqaanka.

m.dh (-imo, m.l) 1. Xanuun daran oo saableyda wareema; oof. 2. Noocyada geela mid ka mid ah. 3. Meesha qodaxdu muddo nabar ka samaysan. 4. Tolliin gacmeed ka horreeya tolliinka harqaanka.

f. n. muscular pain, crippling pain

-ta: (magac, dhedig, keli) qabatin ama nabar xanuun badan oo oogada meel iskaga taagta. Dh: muruq, ayddin.

eyddin -ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah jaadadka geela.

de: muscular pain, crippling pain

lx: eyddin

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: eyddin

(Foodin-ta)

(isu foodin) dad ama waxyaalo kale isu eegid, siday u kala wanaagsan yihiin; tartansiin.

m.f.dh eeg foodi.

-ta: (magac, dhedig, keli) «isu dad ama waxyaalo kale isu eegid, oo siday u kala wanaagsan yihiin u kala saarid. Dh: tartansiin, beretansiin.