ol — Macnaha & Turjumaada

(ereydhawaaq) erey lagu kexeeyo dibada kolka lagu qodayo oo soco la mid ah. Dh: hol.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbin-ta)

2

Dabayl fadhida dhaqdhaqaaq gelin; dhar iyo wax la mid ah, dabayl dhabanaysa dhexdeeda ku kala bixin; babbis, dab bixi waayey ku ololin, ama wax kulul ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Belbel-ka)

2

Oomaarka ama gaaska daarma kolka wax la shido oo yeesha carrabyo iyo midabyo kala duwan; olol; belel.

waa la naqliyay ✓

1

(Belbelid-da)

2

Belbel yeelasho; belelid; ololid.

waa la naqliyay ✓

1

(Belbelin-ta)

2

Belbel u yeelid; belelin; ololin.

waa la naqliyay ✓

1

(Belel-ka)

2

Belbel; olol.

waa la naqliyay ✓

1

(Belelid-da)

2

Belel yeelasho; belbelid; ololid.

waa la naqliyay ✓

1

(Belelin-ta)

2

Belel u yeelid; belbelin; ololin.

waa la naqliyay ✓

1

(Biriq-da)

2

Gantaal xoog ah oo ololaysa oo daruuraha da'a haya ka timaadda; danab; jac; (ama wiriq).

waa la naqliyay ✓

1

(Danab-ka)

2

1. Gantaal xoog ah oo jacaysan oo ololaysa oo ka soo dillaacda kolka daruuraha da'a hayaa inta isjiiraan qarxadaan oo onkod iyo hillaac isku daraan; wiriq, biriq.

waa la naqliyay ✓

1

(Danbaabbura-da)

2

Dhinbilaha dabka shidan oo olola haya ka boodbooda.

waa la naqliyay ✓

1

(Feynuus-ka)

2

Geed habeenkii la daarto; wuxuu lee yahay sal gaas loogu shubo, liifad yar oo la daaro, dhalo ololka ilaalisa iyo hagoog kore oo dusha ka awdda; siraad; masrad; (ama faanuus).

waa la naqliyay ✓

1

(Galoof'olol-ka)

2

1. Neef guran oo sida neef irmaan oo caano guba hayaan u olola.

3

2. Waxaan la ahayn oo la iska dhigo; isyeelyeel; 'ha lagaa sheego': hadal aan faa'ido ka soo jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

(Galoof'ololid-da)

2

Olol been ah ololid.

waa la naqliyay ✓

1

(Halac-a)

2

1. Warmaha waaweyn jaadadkooda jaad kamid ah.

3

2. Qof aad u cir weyn.

4

3. Uumi kulul; hongorre; olol; hafeef (ama holoc).

waa la naqliyay ✓

1

(Halow-ga)

2

1. (midab) wax la halwiyey u eg.

3

2. Olol; dab.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeraab-ka)

2

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

3

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Holoc-a)

2

Kulayl; dab; olol.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoomaayid-da)

2

Eegid; dhugasho; ollogid; qooraansi.

waa la naqliyay ✓

1

(Hurid-da)

2

1. Wax bixin; wax dhiibid; wax quurid.

3

2. Ka maarmid; deyn.

4

3. (dab) Bixid; ololid; shidmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hurin-ta)

2

(dab) Bixin; ololin; shidid; noolayn.

waa la naqliyay ✓

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

1

(Col-ka)

2

1. Dad badan oo dagaal raba.

3

2. Aan is jeclayn; is neceb; colaadi ka dhexayso.

4

3. Dad; duul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m. n. enemy, antagonist, opponent; warriors, band

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a hostile force; enemy (enami); foe (/bo); opponent (opoonant)

waa la naqliyay ✓

1

Nemico

2

Enemy

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dad iyo wixii la mid ah oo aan isjeclayn; dad isneceb oo colaadi ka dhaxayso.

2

col -ka: (magac, lab, keli) dad; duul; qoon.

3

col-ka: (magac, lab, keli) dad duullaan ah oo dagaal u socda. Dh: guluf.

waa la naqliyay ✓

col, n.m. - Kaladhka shaadhka (Shaatiga); Koodhka iwm Gudub; Koore;

waa la naqliyay ✓

1

de: enemy, antagonist, opponent; warriors, band

2

lx: col

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m

5

key: col

waa la naqliyay ✓

حَصْم، عَدُوّ

waa la naqliyay ✓

fol, adj. - waali.

waa la naqliyay ✓

1

(Go-sha)

2

1. Dharka dumarka qaarki, sida marsiinada, inta laabta iyo naasaha iyo caloosha qarisa, gacanta midig hoosteedana ka furan; nabas.

3

2. (oogo) dhexda iyo lugtu kobtay isaga soo dhowaadaan; dhinac.

4

3. Dhul ku yaal webi dhinacyadiis.

5

4. Dhul qaniin leh.

6

5. Buuraha dhinacyadooda aan soo baxsanayn ee xagga gudaha isugu riixan.

7

6. Dhul dib u ceshan oo baddu soo gudaggasho; khoori; gacan: guho. 7. (Gol lahaan) ulajeeddo; u wadasho: dan; muraad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

f. n. side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

waa la naqliyay ✓

-gosha: (n) 1. a dense growth of trees or forest. 2. riverbank. 3. love handle ~ ganac, goljilic, xulus

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhka inta bogga ah ee laabta ilaa dhabta isku xidhan. Ilmaha gosha ku qabo.

2

gol -sha: (magac, dhedig, keli) dhul dib u ceshan oo ay baddu soo dhexgasho. Goshaa waxaa ku soo caaryey nibiri.

3

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dix yar oo buur kor u gasha; laagta buur ku taalla.

4

gol-sha: (magac, dhedig, keli) nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan.

5

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan.

6

gol-sha: (magac, dhedig, keli) daaddegga buuraha.

7

gol-sha: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga.

8

gol -sha: (magac, dhedig, keli) maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran. Dh: nabas.

9

gol-sha: (magac, dhedig, keli) (~ lahaan) dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

2

lx: gol

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: gol

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) Wax isku dayid; tijaabin.

waa la naqliyay ✓

v. try, attempt, test (out)

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ka qaad. Dh: diir.

waa la naqliyay ✓

1

de: try, attempt, test (out)

2

lx: hol

3

pd: (holay / hoshay)

4

ps: v1=

5

key: hol

waa la naqliyay ✓

1

(Kol-ka)

2

1. Waa; waqti; jeer.

3

2. Mar; kow.

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: “Cali kol baan arkay”. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa.”

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: Cali kol baan arkay. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa. xi., kolka. xi., kolkii.

waa la naqliyay ✓

m. n. time, instance, occasion; period of time

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) time (taaym) ~ wakhti, mar. Ex: hal kol; one time. kol walba; every time

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waa; waqti; wakhti, mar.

2

kol: (xidhiidhiye) erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: goor, waqti, jeer, kal

2

de: time, instance, occasion; period of time See also: kolba, kolka, kolma (etc.)

3

lx: kol

4

pd: (-ka Pl: kolal (ka))

5

ps: n4-m-time

6

syn: mar

7

key: kol

waa la naqliyay ✓

1

(n) any of numerous mineral, vegetable, and man-made substances and animal and vegetable fats that are generally slippery, inflammable, and liquid at room temperatures.

2

saliid

waa la naqliyay ✓

/oyla/ (n) 1. saliid(v) 2. saliideyn (saliid marin ama ku shubid).

waa la naqliyay ✓

Saliid

waa la naqliyay ✓

n., saliid, -di.

waa la naqliyay ✓

/owldh/ (adj) gaboobay (duq ah).

waa la naqliyay ✓

a., gabow, duq ah, duug ah; old man, oday, -gi, islaan, -ki, wadaad, -ki, waayeel, -ki; old woman, habar, -ti, islaan, -ti, wadaadad, -di; old age, da’ weyn, gabow, gi; old people, dad gaboobay, nin da’ weyn, duq, -di; old thing, duug; grow, be old, v.i., gabow; old times, beryihii hore.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) weel dhaqameed harag ka samaysan oo wax lagu rito. Docda waxa sudhan ole harag ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kolay harag ah oo wax lagu gurto. Dh: ohli.

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

/awl/ (n) guumays, shimbir indha waaweyn.

waa la naqliyay ✓

n., shimbir libaax, -di; small owl, ciyow, -di.

waa la naqliyay ✓

1

(Qol-ka)

2

Qaybaha guriga mid kamid ah oo afar derbi dhexdood ah, korkana ka awdan; qoolad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad, qowlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad.

waa la naqliyay ✓

m. n. room; hall

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural qolol-ka] room (ruum) ~ maqsin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqsinnada uu aqalku ka kooban yahay mid ka mid ah. Dh: qurfo, maqsin. Wa: qolal.

waa la naqliyay ✓

1

de: room; hall

2

lx: qol

3

pd: (-ka Pl: qolal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: qol

waa la naqliyay ✓

غُرْفَةَ حُجْرَةً

waa la naqliyay ✓

f.g1 (solay, soshay) 1. Hilib iyadoo aan weel iyo biyo la isticmaalin dab ku bislayn. 2. Biyo ku harraad-belid. la-mid: sal³.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) 1. Hilib iyadoo aan weel iyo biyo la isticmaalin dab ku bislayn. 2. Biyo ku harraad-belid. m.f.dh, solid. la-mid: sal.

waa la naqliyay ✓

v. grill, toast, roast

waa la naqliyay ✓

-ay / soshay: (v) roast (roost); broil (barooyl); grill (giriil); charcoal grill, barbecue ~ dub

waa la naqliyay ✓

(fal) 'hilib, iyo wixii la mid ah' holaca dabka ku bislay, ku dub. Sol hilibka sakaarada.

waa la naqliyay ✓

sol, n.m. - ciid

waa la naqliyay ✓

1

de: grill, toast, roast

2

initial: s

3

lx: sol

4

pd: (solay)

5

ps: v1=tr

6

key: sol

waa la naqliyay ✓

1

(Tol-ka)

2

1. Dad aan kala maarmin oo xiriirro badani isku xirayaan, sida wada degganaan, isku dhaqan iyo hidde iyo af ahaan, isku diin ahaan; hayb iyo taariikh wadaagid, ...

3

2. Qolo; qabiilo; reer.

4

3. Xigto; sokeeye; qaraabo.

5

4. Qaran.

waa la naqliyay ✓

1

tol¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad xiriir wada dhalasho amo sheegasho ka dhexeeyo. 2. Qaran.

2

tol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Laba wax oo kala go'an ama kala dillaacsan wax is kula qabasho. 2. Hal ilmo diiddey qallacid.

waa la naqliyay ✓

1

tol¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad xiriir wada dhalasho amo sheegasho ka dhexeeyo. 2. Qaran.

2

tol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Laba wax oo kala go'an ama kala dillaacsan wax is kula qabasho. 2. Hal ilmo diiddey qallacid. m.f.dh, tolid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. kinsman, distant relative; clan, tribe, descent group; nation

2

tol: v. sew, bind together

waa la naqliyay ✓

1

-ay / toshay: (v) sew (soow); seam (siim); stitch (istiij); sew together with thread

2

tol -ka: (n) tribe (ta-raayb); tribesman or tribeswoman; clan (kalaan); tribespeople (taraaybiz-pii-pool); ethnic group

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hal toojo ah dhashida ka qallax.

2

tol: (fal) meel jeexan, dun iyo irbad ku kab; dun iyo irbad qaadoo maradaa kaa jeexantay ku tol ama dawaar ku tol. Dh: dawaari. Li: dillaaci, furfur.

3

tol: (fal) qasab, muquuni. Hasha ku tol ilmaha ay diidayso.

4

tol -ka: (magacwadareed) dad qolo keliya ka soo wada jeeda. Dh: qolo, qabiilo, xigto, sokeeye, jifi.

waa la naqliyay ✓

قريب

waa la naqliyay ✓

1

vol, n.m. (oiseau) - duulimaad.

2

vol, n.m. - tuugnimo; xatooyo.

waa la naqliyay ✓