ogaal — Macnaha & Turjumaada

1

(Ogaal-ka)

2

War u hayn; xog u hayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: ogaan (1). Garasho wax loo leeyahay; arrintaas ogaal baan u falay. 2. Xog wax laga hayo. Tusaale: “Ogaalkay nabadgelyo ayaa halkaa ka jirtay”. 3. Xog'ogaal: oogaanta wax guntooda la ogyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: ogaan (1). Garasho wax loo leeyahay; arrintaas ogaal baan u falay. 2. Xog wax laga hayo. Tusaale: Ogaalkay nabadgelyo ayaa halkaa ka jirtay. 3. Xog'ogaal: oogaanta wax guntooda la ogyahay.

waa la naqliyay ✓

vl. n. knowledge, consciousness

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) awareness (aweer-nes); knowing (noo'wing); conscious (koon'shas) ~ ogaansho, ogaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ka warqabid sal iyo baar ah oo sugan. Dh: aqoon.

2

ogaal -ka: (magac, lab, keli) war iyo wacaal tifaftiran oo dhammaystiran u hayn. Ogaal diidaa, nac waaruu leeyahay. Dh: warqab, xoghayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge, consciousness

2

lx: ogaal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn-m

5

key: ogaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) durugsanaan badan. Dh: durugsanaan, fogaan, dheeraan. Li: dhawaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Rogaal-ka)

2

Weerar kedo ah oo col la dabasocdey inta dib u soo laabto, cadowga ku dhufto; rogaalcelis.

waa la naqliyay ✓

1

rogaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Faras ama rakuub aad u jarabaran. 2. U soo dabbaalidda meesha laga ugaarsanayo loo soo dabbaalo ugaar. 3. R. ah: nooc kooraha geela ka mid ah oo labada dacal ee afkeedu kor u taaganyahay. 4. Badinta qoraal lagu badiyo jikolostiil.

2

rogaal²: m.l (xisaab) Tirada hal oo loo qaybiyey tiro ama tibaax kale. Tussale ahaan, rogaalka 2 waa 1/2; rogaalka x2 + 1 waa 1/x2 + 1 . Taranka tibaax kasta iyo rogaalkeeda waa hal.

3

rogaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. la-mid: rogaalcelin. 2. Beer carrageddiyid.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Tirada hal oo loo qaybiyey tiro ama tibaax kale. Tussale ahaan, rogaalka 2 waa 1/2; rogaalka x2 + 1 waa 1/x2 + 1 . Taranka tibaax kasta iyo rogaalkeeda waa hal. m.f.dh, rogaalid.

waa la naqliyay ✓

Reciprocal

waa la naqliyay ✓

Reciprocal

waa la naqliyay ✓

1

v. revert, turn to something again, re-start; re-occur

2

rogaal: vl. n. ambush (in battle), skirmish

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) soo dabbaalitaan, soo celitaan. Rogaalka lo'da carruurta u daa.

2

rogaal -ka: (magac, lab, keli) weerar kedo ah oo col la jebiyay inta uu dib u soo laabto ciidankii jebiyay soo weeraro. Dh: rogoolcelis.

3

rogaal -ka: (magac, lab, keli) koor aan afqalac ahayn oo afkeedu qaab qaanso u samayn yahay oo boodaantu ka mid tahay.

4

rogaal -ka: (magac, lab, keli) qodaal aan shinniyi ku jirin oo carro jilcin ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

کافر

waa la naqliyay ✓

nickname-unisex discoverer; to find out; get to know; become aware or realize; look after; take care of; knowledgeable; aware. Lit: he/she who takes care of or looks after another

waa la naqliyay ✓

1

(Ogaan-ta)

2

Ka war hayn; ulakac; kas; maag.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh 1. la-mid: ogaal, ogaansho. eeg og. 2. Ulakac; kas, maag. O. buu u yeelay: kas buu u yeelay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh 1. la-mid: ogaal, eeg og. 2. Ulakac; kas, maag. O. buu u yeelay: kas buu u yeelay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] knowledge, consciousness, awareness, intent, deliberateness, purposefulness; state of being informed ~ aware

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) awareness (aweernes); knowing (noo'wing); conscious (koon 'shas) ~ ogaansho, ogaal-ka

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn; ka war qabid. Ninba ogaantii ha warramo. Dh: ogaal.

2

ogaan -ta: (magac, dhedig, keli) badheedh iyo ula kac. Dh: u-kas.

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge, consciousness, awareness, intent, deliberateness, purposefulness; state of being informed ~ aware

2

lx: ogaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: ogaan

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil saansaanyihii madaxda leh oo la filayo ama loogu ducaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed. Dh: ugaas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) darajada nin u sarreeya beel ama gobol hoos tega boqor ka korreeya oo uu daacad u yahay. Dh: ugaas, suldaan, garaad, wabar, iimaan, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaraar-ka)

2

Wax dad kale sheegay oo lagu qabto oo been lagu sheego; dood; muran; beenin; ogaaldiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaraarid-da)

2

Hadal la sheegay asaraar ka hor keenid; beenin; ogaaldiidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Biima-ha)

2

Meel cabsi leh ama aan nabaddeeda la hubin oo kas iyo ogaal loogu bareero; wax in lagu liibaani doono ama lagu hoogi doono, aan la kala hubin, kas u samayn; (ama biimo).

waa la naqliyay ✓

1

(Duudsi-ga)

2

Mag ama gar kale oo qof lahaa oo aan wax laga soo qaadin ee ogaal iyo kas loo seejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagag-ga)

2

Hadal hadal ku gudub, ka hor keen; muran; asaraar; ogaal-diid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagagid-da)

2

Hadal hadal ka hor keenid, ku gudbid; murmid; asaraarid, ogaaldiidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Inkir-ka)

2

Asaraar; dafir; qirashaddiid; ogaaldiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaaxid-ka)

2

Nin bareer iyo ogaal wax u asaraara, wax u inkira.

waa la naqliyay ✓

1

(Jactad-ka)

2

1. Muran foolxun; jiriibban; ogaaldiid.

3

2. (dhar, kd.) aan si wanaagsan loo kala bixbixin oo si ciriiri ah isugu duudduuban; canyayuub; canbus.

waa la naqliyay ✓

1

(Jikaar-ka)

2

Ogaaldiid; cinaad; jactad; asaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Kasid-da)

2

1. Garasho; aqoonsasho.

3

2. (u kasid) a) Kas iyo ogaal u falid. b) U garasho (badanaa xag Ilaah).

waa la naqliyay ✓

1

(Koobid-da)

2

Ogaal iyo aqoon wax ku garasho; wada gaarid; wada tirin; taabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Maag-ga)

2

1. Gardarro kas iyo ogaal lagu sameeyo; aabi; xuma-kaddoon.

3

2. () Wax iska deyn, cabsiyi ku jirto; alaalabbaq; diiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Moogaan-ta)

2

Ogaal la'aan; warqabid la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Muran-ka)

2

Hadal aan la iska gar-qaadanayne, dood iyo asaraar keliya ah; jactad; ogaaldiid; cilaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Nitaaqa-da)

2

Meel godan ama kala dheer oo ogaal la'aan lagu tallaabsado ama cagtu ku dhacdo; turaanturro yar; dheelli; (ama nitaakho, hintaaqo).

waa la naqliyay ✓

1

(Ogaansha-ha)

2

Ka war qabid; ogaal; garasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Wacaa-sha)

2

Waayo; xog'ogaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Xog'ogaal-ka)

2

Ogaanta wax guntooda la og yahay oo dhab looga warqabo; xoghayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Koor qaab rogaal ah u sameyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m camel's descent, lit: he who his ancestor owns many camels

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ka dhashay reer geel leh ama dhalashadiisii ku soo beegantay in uu reerku geel badan yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Hawiye

2

de: clan name

3

lx: Abgaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: Abgaal

waa la naqliyay ✓

m.l U bogid; qiimayn.

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [abstract] appreciation, admiration, enjoyment, pleasure

waa la naqliyay ✓

name-f appreciation, admiration, enjoyment, pleasure

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeeda loo riyaaqay ama lagu farxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: appreciation, admiration, enjoyment, pleasure

2

lx: bogaad

3

pd: (-da ~ -ka)

4

ps: n0-f/m-abs

5

key: bogaad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

cigaal¹: m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

2

cigaal²: m.dh Tuuryo meel dheer ku dhacda.

3

cigaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tuuryo meel dheer ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

waa la naqliyay ✓

name: Igal

waa la naqliyay ✓

1

m. n. headband, turban

2

cigaal v. put a turban on someone

3

cigaal [feminine] n. long range shot

4

cigaal v. shoot a long-range shot

waa la naqliyay ✓

name-m headband, turban; long range shot

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a traditionally Arab headdress; turban (toor-ban) for a men only

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay ka dib kolkii uu walaalkiisii ka horreeyay dhintay. Waxa kale oo loo baxshaa wiil kolkii uu dhashay xayuub cigaal u eg uu madaxa kaga duubnaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax lagu beddelay, wax kale oo hore loo waayay ama u lumay. Dh: cige.

2

cigaal -ka: (magac, lab, keli) xadhig wareegsan oo dun madoobi ku dahaadhan tahay oo cimaamadda madaxa korka laga saaro. Waa xadhig si qurux badan loo farsameeyo oo xarrago darteed madaxa loo gashado.

3

cigaal -sha: (magac, dhedig, keli) riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qoryo geedo gaar ah laga soo guray oo weelasha qaarkood lagu culo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaal-ka)

2

Dirir; islayn; faro isasaar.

waa la naqliyay ✓

1

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan. 2. la-mid: dagaalid.

2

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan.

2

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin. m.f.dh, dagaalid.

waa la naqliyay ✓

fight

waa la naqliyay ✓

1

v. attack, fight, do battle, wage war

2

dagaal vl. n. fighting, war, battle, attack; fight, struggle, campaign

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dirir, dagaalamid

2

dagaal -ay / dagaashay: (v) fight against

waa la naqliyay ✓

1

Guerra

2

War

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, la dirir oo colaadi. Dh: dirir.

2

dagaal -ka: (magac, lab, keli) iska hor imaad dirireed oo waxyeello ka dhacdo. Dagaal wiil baa ku dhintee wiil kuma dhasho. Dh: colaad. Li: nabad.

waa la naqliyay ✓

1

de: strategy, military tactic

2

lx: dagaal

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: dagaal

waa la naqliyay ✓

حَرْب

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fogaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aad u dheeraasho. Dh: durugsanaan. Li: dhawaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fogaan-ta)

2

Fogaansho.

waa la naqliyay ✓

1

fogaan¹: m.f.dh eeg fog. la-mid: fogaansho.

2

fogaan²: m.dh (xisaab) Summad d. Dhererka xarriijin u dhexeysa laba barood, xarriiqood sallax iyo wixi lamida. Tusaale ahaan, f.ta u dhexeysa laba xarriiqood oo barbarro ah waa dhererka xarriijin qotanta ee isku xirta labadooda; halbegga caalamiga ah ee f.ta waa mitir (m.).

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Summad d. Dhererka xarriijin u dhexeysa laba barood, xarriiqood sallax iyo wixi lamida. Tusaale ahaan, f.ta u dhexeysa laba xarriiqood oo barbarro ah waa dhererka xarriijin qotanta ee isku xirta labadooda; halbegga caalamiga ah ee f.ta waa mitir (m.).

waa la naqliyay ✓

Distance

waa la naqliyay ✓

Distance

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] (adj.): remoteness, distance; far away ~ removed

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) distance (distansi); remoteness (rimowtnis)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) durugsanaanta meel ama milay; dhowaasho la'aan. Dh: dheeraan.

2

fogaan-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu dhanyahay cabirka dhererka isku xidha labo barood oo kala durugsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: remoteness, distance; [atr.] far away ~ removed

2

lx: fogaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: fogaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqal Carabi ah; xarako la dul dhigo xarfaha Carabiga ah oo bil bidix u jeedda u eg oo sameeya codka (u). Cali godaalka kuma dhawaaqi karo. Dh: godniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilgaal-ka)

2

Geedsaar miro kulkulucsan oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (botani) Geed-saar caleemo ballaaran leh oo dhala miro kuuskuusan oo biseyl iyo qardaba lagu cuno. 2. (botani) Miraha ilgaalka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed-saar caleemo ballaaran leh oo dhala miro kuuskuusan oo biseyl iyo qardaba lagu cuno. 2. Miraha ilgaalka.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] climbing plant species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedsaar midho kulkulucsan leh oo isku cufan. Dh: ilgeel.

waa la naqliyay ✓