Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Nuguushi-da)

2

Xiddigaha nuguushiyaha la yiraahdo (nuguushi guduud iyo nuguushi cad) oo raqaha ku jira, middood; Waxay u dhexeeyaan cadaad iyo afaggaal; agaalli (agaalli guduud iyo agaalli cad).

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiddigaha nuguushiyaha la yiraahdo (nuguushi cad iyo nuguushi guduudan) oo raqaha ku jira midkood, waxay u dhexeyaan cadaad iyo afagaal; agaalli.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiddigaha qaar ka mid ah oo la kala yidhaahdo nuguushi guduud iyo nuguushi cad waa xiddigaha shanaad iyo lixaad ee xiddigaha raqayaha. Nuguushidu waxay u dhexeeyaan cadaad iyo afaggaal, waana xiddigo gu'. Dh: agaalli.

waa la naqliyay ✓

1

de: name of a star constellation

2

lx: nuguushi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

syn: agaalli

6

key: nuguushi

waa la naqliyay ✓

m.l Roobka ugu horreeya ee guga da'a; roob garas.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) roobka ugu horreeya ee guga da'a; roob garas.

waa la naqliyay ✓

1

(Afaggaal-ka, Afaggaa-sha)

2

Toddobada xiddigood oo raqaha, tan ugu danbaysa; waxay u dhexaysaa nuguushi-cad tyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaalli-da)

2

(xiddigo) nuguushi.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nuguushi (xiddigo).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah toddobada habar naaf ama roqaha. Wuxuu u dhexeeyaa nuguushicad iyo naafcadde oo iska soo horjeedda. Afaggaal kolka ay isniinaha gasho ayaa aroosyada la dhisaa. Afagaal isniinaha is galay taagnay udubkiisa. Billoo ugubku ba, afagaaliyo, Agaalli orgoo, oo Isniin curay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xiddigaha burjiga qaar ka mid ah.

2

agaalli-da: (magac, dhedig, keli) xiliga xiddigaha burjiga qaar ka mid ah la arko. Agaalli buu Axmad dhashay. Dh: nuguushi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiddiga shanaad ee raqaha. Nuguushiguduudku wuxuu u dhexeeyaa cadaad iyo nuguushicad. Dh: agaalli-guduud.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax daciif ka dhigid. la-mid: naxuusi.

waa la naqliyay ✓

v. weaken, debilitate

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) make dim; darken (daar-ken)

waa la naqliyay ✓

1

de: weaken, debilitate

2

lx: nuxuusi

3

pd: (nuxuusiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: nuxuusi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiddiga lixaad ee raqaha. Nuguushi cadku wuxuu u dhexeeyaa nuguushi guduud iyo afaggaal. Dh: agaallicad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka ku camcamin.

waa la naqliyay ✓

name: Gush, Gus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caleen aan qoyaan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: Gush, Gus

2

lx: Guush

3

ps: name-m

4

key: Guush

waa la naqliyay ✓

m.dh Dabeecad; akhlaaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dabeecad; akhlaaq.

waa la naqliyay ✓

f. n. character, temperament, nature

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baaxaalli iyo dhaqan uu qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: character, temperament, nature

2

lx: nuguur

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: nuguur

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nuuxsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhaqaaq yar samayn. Dh: dhaqaaq.

waa la naqliyay ✓

1

nuxuus¹: m.l (-syo, m.dh) 1. N. ah: xilli ay dadku sharaystaan. 2. N. ah: qof dhashay maalin la sharaysto. 3. N. ah: tabar yari nafley ka muuqata. la-mid: naxuus¹, nuxus.

2

nuxuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax daciif ah noqosho. la-mid: naxuus².

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. N. ah: xilli ay dadku sharaystaan. 2. N. ah: qof dhashay maalin la sharaysto. 3. N. ah: tabar yari nafley ka muuqata. la-mid: naxuus, nuxus.

waa la naqliyay ✓

m. n. weak ~ unfortunate person, weakness; ill-omened day ~ time

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) dim (dhiim); faint (feeynt); weak (wiik). Ex: nal nuxuus ah; a dim lightbulb

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha caloosha kaga dhaca oo itaal darro ku rida. Beryahan xoolaha nuxuus baa naga gashay.

2

nuxuus-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nuxuska.

waa la naqliyay ✓

1

de: weak ~ unfortunate person, weakness; ill-omened day ~ time

2

lx: nuxuus

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

see: naxuus

6

key: nuxuus

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: nuxuusi.

waa la naqliyay ✓

v. weaken, debilitate

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make dim (diim); debilitate (di-bili-teeyt); enervate (enar-veeyt); weaken (wiikeri)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, nuxuus ku rid

waa la naqliyay ✓

1

de: weaken, debilitate

2

lx: naxuusi

3

pd: (naxuusiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: naxuusi

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg qarshi.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. coins

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) coin (koyn); metal money; change ~ qaddaadiic

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: coins

3

lx: quruush

4

pd: (-ta)

5

ps: n8-f-pl

6

see: qarshi

7

key: quruush

waa la naqliyay ✓

1

(Qusuusi-ga)

2

Madax gaar ah oo boqorka ama waayeelka u dhow ama xigta.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Lataliyayaal. la-mid: khuususi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] chief advisor to a leader; counsellors, aides

waa la naqliyay ✓

-da: (n) advisers (adh-vaayseris), also advisors

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wax cid u gaar ah. Dh: khusuusi.

2

qusuusi -ga: (magac, lab, keli) qof nin madax ah aad u dhow oo la taliya.

waa la naqliyay ✓

1

de: chief advisor to a leader; counsellors, aides

2

lx: qusuusi

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m-col

5

key: qusuusi

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg ruquus.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: shuushaami.

waa la naqliyay ✓

v. drive (herd ~ flock) along slowly

waa la naqliyay ✓

(fal) sida xoolo aan dheerayneyn aayar kaxee. Shuushi waxaraha yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: shuushaami

2

de: drive (herd ~ flock) along slowly

3

initial: s

4

lx: shuushi

5

pd: (shuushiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: shuushi

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg waxash.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dugaag aan wax hanbayn. Dh: waxash.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waxay ilowsanayd garwaaqsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waxay ilowsanayd garwaaqsiin. m.f.dh, xusuusin.

waa la naqliyay ✓

v. remind, make someone remember

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) remind (ri-maayndh); cause to remember; refresh one's memory ~ xasuusi

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale wax uu illawsan yahay laabtiisa ku soo rid. Ballantii aabbo xasuusi. Dh: garansii.

waa la naqliyay ✓

1

de: remind, make s.o. remember

2

initial: x

3

lx: xusuusi

4

pd: (xusuusiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xusuusi

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax dhuxul noqday.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gargariirka qofka waayeeelka ah. Maxaad la ruxmaysaa si aad nugnugti qabto. Dh: qadhqadhti, lalleemo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg nuxuus². la-mid: naxuusid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nuxuus.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg nuxuusi. la-mid: naxuusin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xaasidnimo iyo nasiibxumo ku ridid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqid yar oo uu sameeyo wax meel ku naban. Dh: maarmaarid, liiqliiqashada

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel la dhigo dukumentiga muhimka ah. 2. Dhigidda meel taariikh ah la dhigo ubax xusuus ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel la dhigo dukumentiga muhimka ah. 2. Dhigidda meel taariikh ah la dhigo ubax xusuus ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. diary, memoire; archive

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) buug lagu qorto hawl maalmeedka iyo wax qabadkaaga maalin walba si aanad u illoobin. Xusuusdhig ii keen.

waa la naqliyay ✓

1

de: diary, memoire; archive

2

initial: x

3

lx: xusuusdhig

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: xusuusdhig

waa la naqliyay ✓

1

(Guduudsha-ha)

2

Badar aan wanaagsanayn; (ama guduudi).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: guduudi¹.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): inferior grain

waa la naqliyay ✓

1

a: guduudi

2

de: inferior grain

3

lx: guduudshe

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-mass

6

key: guduudshe

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gurgurshaa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) awr hayin ah oo maxasta lagu raro. Gurgurshihii baa ka dhintay reerkii.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin aad u da' weyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Dhuxul noqosho (wax).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aad u gubasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Dhuxul noqosho (wax dab ku gubtay).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale la dhexgeliyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dhex gashan oo gudaha ugu jira. Libaax baa geedka xuluushan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Cid faraheeda xoog wax uga qaadid.

waa la naqliyay ✓

v. seize violently, grab suddenly with hands

waa la naqliyay ✓

1

de: seize violently, grab suddenly with hands

2

initial: x

3

lx: xurgufsii

4

pd: (xurgufsiiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xurgufsii

waa la naqliyay ✓

1

(Buruudshiil-ka)

2

Ka burji adkaan; ka buruud sarrayn.

waa la naqliyay ✓

1

buruudshiil¹: m.l Ka burji sarreynta qof, qof kale ka burji sarreeyo.

2

buruudshiil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Qof, qof kale burjigiisa jebin.

waa la naqliyay ✓

1

buruudshiil¹: m.l Ka burji sarreynta qof, qof kale ka burji sarreeyo.

2

buruudshiil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Qof, qof kale burjigiisa jebin. m.f.dh, buruudshiilid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] domination through mystic powers ~ charisma

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) burji adayg leh am lagu lammaanyahay. Dh: buruudsarrayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: domination through mystic powers or charisma

2

lx: buruudshiil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: buruudshiil

waa la naqliyay ✓

1

(Gurguurasha-da)

2

Labada low iyo labada gacnood ku socosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gurguuro. la-mid: gurguurad.

waa la naqliyay ✓