noole — Macnaha & Turjumaada

m.l (-layaal, m.l/dh) Wax kasta oo nool; noolayaashu way koraan, tarmaan iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Wax kasta oo nool; noolayaashu way koraan, tarmaan iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

-noolaha: (n) living being; creature (ki riijar)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) makhluuqaadka intooda naf ama nololi ku jirto. Dh: nafley.

waa la naqliyay ✓

/nuudhal/ (n) baasto dheer-dheer oo laga sameeyo bur, biyo iyo ukun oo badanaa maraqa lugu dhex cuno.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Cid gaajo ama harraad hayo cunto ama biyo siin. 2. Wax naf gelin (Eebbe). 3. Arrin horey loo illaaway dib u soo cusboonayn. 4. Dab sii damaya shidid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Cid gaajo ama harraad hayo cunto ama biyo siin. 2. Wax naf gelin (Eebbe). 3. Arrin horey loo illaaway dib u soo cusboonayn. 4. Dab sii damaya shidid. m.f.dh, noolayn.

waa la naqliyay ✓

v. revive; keep alive; resurrect, give life to

waa la naqliyay ✓

-yey / nooleysay: (v) revive (ri vaayv)-, resuscitate (ri sasa teeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax awood yaraaday quwee. Dh: noolay.

2

noolee: (fal) dab gamaaray dib u shid. Dh: huri.

3

noolee: (fal) wax dhintay magiciisa dib uga sheekee oo waari. Geesiga magiciisa qoraal ku noolee.

4

noolee: (fal) naf ku afuuf.

waa la naqliyay ✓

1

de: revive; keep alive; resurrect, give life to

2

lx: noolee

3

pd: (nooleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: noolee

waa la naqliyay ✓

1

1. Nafi ku jirto.

2

2. (Nool-ka) a) Xoolaha (maalka) inta aan moodka ahayn. b) (°) Dadka maraakiibta iyo dayuuradaha kd., raaca haya, lacagta laga qaado oo safarka; nooli.

waa la naqliyay ✓

1

nool¹: m.l.u Hantida inta aan moodka ahayn; duunyo la leeyahay.

2

nool²: m.l la-mid: noolaan.

3

nool³: f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax nafi ku jirto ahaansho. 2. Wax aan dansanayn ahaansho (dab). 3. Ku n.: wax qof noloshiisu ku xirantahay ahaansho. Tusaale: “Cali wuxuu ku noolyahay mushaharkiisa.”

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nǫoli.

waa la naqliyay ✓

1

nool¹: m.l.u Hantida inta aan moodka ahayn; duunyo la leeyahay.

2

nool²: f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax nafi ku jirto ahaansho. 2. Wax aan dansanayn ahaansho (dab). 3. Ku n.: wax qof noloshiisu ku xirantahay ahaansho. Tusaale: Cali wuxuu ku noolyahay mushaharkiisa. m.f.dh, noolaan.

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] alive, living; lively, cheerful

2

nool: m. n., [collective] livestock

3

nool m. n. fare (travel money)

waa la naqliyay ✓

1

-aa / ayd: (adj) 1. alive (alaayv); having life. 2. active (aak'tiv). Ex: waa nin nool; he is an active man

2

ku nool -aa: (adj) residing, abiding, dwelling, living, in residence

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) nafi ku jirto oo noole ah.

2

nool: (tilmaame) jira oo la taaban karo.

3

nool: (tilmaame) la~ la jooga oo ka tirsan.

4

nool: (tilmaame) «wada wada degan oo isla dhaqma.

5

nool -ka: (magac, lab, keli) hantida inteeda nool Cali hantidiisu mood iyo noolba way is kugu jirta

6

nool -ka: (magac, lab, keli) kiro gaadiidka lagu raaco ama alaab lagu saaro. Noolkii markabka waa la jebiyay: Dh: kiro. Li: bilaash.

waa la naqliyay ✓

1

(Moola-ha)

2

Aqallada miyiga jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Aqallada miyiga jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. nomadic hut

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) aqallada miyiga jaad ka mid ah. Agal moole ah ayaan seexday.

2

moole-ha: (magac, lab, keli) bir mishiin la geliyo oo biraha kale lagu jaro ama bir af leh lagu soofeeyo. Dh: mool.

waa la naqliyay ✓

1

cf: miyi

2

de: nomadic hut

3

lx: moole

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: moole

waa la naqliyay ✓

/nowbal/nobleman, noble-woman; (adj) 1. darajo sare (sharaf weyn mudan) 2. nasab fiican (shariif ah, dad sare ka dhashay) dad sare oo nasab fiican ka dhashay (laan-dheere ah).

waa la naqliyay ✓

noble, adj. - haybad; darajo sare.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for us ... with (X)

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for us ... with (X) = na + u + la

2

lx: noola

3

ps: pro + prep

4

xe: He deliberately wronged us.

5

xv: Xumaanta wuu noola kacay.

6

key: noola

waa la naqliyay ✓

1

1. (Nooli-da) Wixii nool; inta aan dhiman.

2

2. (Nooli-ga) Lacagta nool ahaan, socotadu gaadiidka uga bixiso.

waa la naqliyay ✓

1

nooli¹: m.dh la-mid: noolaan.

2

nooli²: f.g1 (-lyay, -liday; -lyi) Cid lacag ay baabur, diyaarad ama markab ku raacdo siin.

waa la naqliyay ✓

m.l Lacagta baabuurta, maraakiibta, iyo dayaaraduhu ka qaataan dadka iyo xamuulka ay rakaabsadaan. la-mid: nǫol.

waa la naqliyay ✓

nǫoli: m.l Lacagta baabuurta, maraakiibta, iyo dayaaraduhu ka qaataan dadka iyo xamuulka ay rakaabsadaan. la-mid: nǫol.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. living, being alive

2

nooli v. give someone money for transport, pay fare ~ passage

3

nooli m. n. fare, passage (travel money)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) transportation expense or fee, fare (feer)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lacaq uu gaadiid ku raaco sii. Willka nooli Jaamacadda ha tegee.

2

nooli -ga: (magac, lab, keli) lacag gaadiidka lagu raaco.

3

nooli-da: (magac, dhedig, keli) shidmid oo wax weli dab sii leh ahaan.

4

nooli-da: (magac, dhedig, keli) wax nafi ku jirto oon dhiman ahaan.

5

nooli-da: (magac, dhedig, keli) firfircooni iyo shaqo wanaag.

waa la naqliyay ✓

أجْرَة السَّقر

waa la naqliyay ✓

/nuus/ (n) siriq (gunud xarig ah oo markii lasoo dhifto xoog u xiranta).

waa la naqliyay ✓

1

n., (running knot) suryo, -adi.

2

noose, v.tr., suryay.

waa la naqliyay ✓

1

(Nafley-da)

2

1. Dhirta iyo dadka iyo intii kaloo nafi ku jirto.

3

2. Duunyo; xoolo; xayawaan.

4

3. Sankunneefle; noole.

waa la naqliyay ✓

1

(Qiyaama-ha)

2

1. Maalinta aakhiro oo wixii dhintay oo dhan la soo nooleeyo oo ay xabaalaha ka soo baxaan.

3

2. Dhib; shiddo; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xayaal, m.l/dh) (baayoloji) Geed ama noole kasta oo ili-ma-aragtay ah ee quuta maatarka orgaanikada bakhtiga ah. Bakhti-ku-baxayaasha badankoodu waa bakteeriyo iyo fungi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ayaal, m.l/dh) (baayoloji) Noole ili-ma-aragtay ah oo dhammaantood ka kooban hal unug, kuwaas oo aan lahayn xuub bu'eed u gaar ah, hase yeeshee leh gidaar unug oo samays u goonniya leh. B.da badanaaba waxa lagu kala soocaa habka khadaynta Garaam (ha u baahnaato ogsajiin ama yaanay u baahnaan) iyo qaabka muuqaalkooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) eeg noole jirro dhaliye.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) (baayoloji) Noole walxaha hiddo-sidaha aanay ku xidhnayn bu'da unugga.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-layaal, m.l/dh) (kiimika) Walax kiimikaad loo isticmaalo in lagu dilo cayayanka ama nooleyaal kale oo waxyeelleeya miraha iyo geedaha kale oo la beeray.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Noole ka qaybqaata koritaanka jeermiga qaarkisa cudurrada keena.

waa la naqliyay ✓

1

daawo: m.l la-mid: taawo¹.

2

dąawo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Maaddo cudurrada, nabarrada, dhaawaca iyo wixi lamida lagula tacaalo. 2. Heshiis iskaashi oo cid ka dhexeeya. 3. Maaro; xal. la-mid: dawo.

3

daawo²: f.g3 (-waday, -wadatay) Wax in muddo ah indhaha ku hayn.

4

dąawo²: m.dh (-ooyin, m.l) (daawo) Walax kasta oo saameysa qaabka iyo shaqada noole. Daawoyinka waxa loo isticmaalaa ka hortagga, cudur aqoonsiga iyo daaweynta cudurrada iyo baabi'inta astaamahooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Kaalinta uu noole ka qaato deegaankiisa. D.ka h. ee noole waxa lagu qeexi karaa cuntooyinka kala duwan ee uu quuto, kuwa isaga ugaadhsada, sida uu heerkulka ugu adkaysto iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

deriskunnool¹: m.dh 1. Noole yaryar oo ku dul nool noole kale. 2. Qof ma shaqaysta ah oo cid kale ku dul nool. la-mid: deriskunnoole.

2

deriskunnool²: m.l (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Noole kasta oo ku dul nool noole kale. Deris ku noolka nooloshiisa oo dhan ama qaar ka mid ah ku noolaada noole kale, wuxu ka helaa cunno iyo degaan xagga lagu noolaha, wax tarna kuma darsado. Deris ku noolayasha qarkood waxay keenaan cuncun waxayna dhex galaan hawlqabadka jirka; qar kale waxay baabi'iyaan soohyada lagu noolaha, waxayna ku sii daayaan sun jirka dhexdiisa; sidaas ayey caafimaadka wax ugu dhimaan cudurna u keenaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

2

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

3

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee noole jiro. 2. Dadka inta da'da yar. 3. Dh. ah: qof da' weyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qaday, -qatay) Ka dh.: noole, cunto ama cabbid ka dhergid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xirafadda gaarka ah ee noole kororsaday inta uu noolyahay wuxuu u gudbin karaa caruurta uu dhali doono; fikraddaan cilmi ahaan ma aha mid sax ah ama rumowda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l) (baayoloji) Noole quuta kuwa ka yaryar, marka laga eego xagga silsiladda cuntada. Daaqcunayaashu waxay quutaan dhirta cagaaran oo waa dheefsade hore, hilibcunayaashuna waxay quutaan daaq cunayaasha, markaa waa dh. dambe.

waa la naqliyay ✓

1

dheefshiid¹: m.l la-mid: dheefshiidid.

2

dheefshiid²: m.l (baayoloji) Burburinta uu noole burburinayo cunto soo gashay ee uu ka dhigayo kiimiko ahaan qaab fudud oo si sahlan loo nuugi karo jidhkuna uu isticmaali karo ayaa loo yaqaan dh.

3

dheefshiid³: f.g1 (-day, -dday) Wax dejin.

waa la naqliyay ✓

1

dhiman¹: m.l (baayoloji) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

2

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho.

3

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qaybta ka mid ah oogada dhulka iyo gibilkiisa ee ay nafleydu ku noolaan karto, amase, ay nafleydu ku nooshahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qaybta ka mid ah oogada dhulka iyo gibilkiisa ee ay nafleydu ku noolaan karto, amase, ay nafleydu ku nooshahay.

waa la naqliyay ✓

Biosphere

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof yaraanntiisii bukaan ahaa oo hagaasay. Dh: hagaas.

waa la naqliyay ✓

(Henole) N Phyla nodiflora (L) Greene. Verbenaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ciyaar turub haad u boqrid.

waa la naqliyay ✓

v. make a bet (while playing a card game)

waa la naqliyay ✓

-yey/boolaysay: (n) [Games] trump (taraamp); take a card with a trump

waa la naqliyay ✓

(fal) boolada magacaw. Boolee turubka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daba-ka-eri

2

de: make a bet (while playing cards)

3

lx: boolee

4

pd: (booleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: boolee

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay lahaa yix ama timo badan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ninka timaha aan dayactirin ee aan jarin.

waa la naqliyay ✓

Qabowsan

waa la naqliyay ✓

/kuular/ (n) qaboojiye

waa la naqliyay ✓

Qaboojiye

waa la naqliyay ✓

/dhuudhal/ (v) 1. feegaarid, falaadid (n) 2. feegaar, falaad.

waa la naqliyay ✓

enrôlé, adj. - isqor askarinimo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ninka foodda ku leh timo ka weyn inta caadiga ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Wadaad joogto ahaan u fooxiya.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for us ... with (X)

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for us ... with (X) = ina + u + la

2

lx: inoola

3

ps: pro + prep

4

key: inoola

waa la naqliyay ✓

nickname-m elegance, finery, splendor. Cf: Mardaadi, Maruudi, Xarrago

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho qurux badan ama ay ka muuqdaan saansaanyihii xarrago.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhawaaq xannuun kaa keenay. Xalay kololahaygii ma ledin Kaamil reeruhuye. Dh: jibaad, taah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhukur oo moolo u yeel; timaha ka wada xiir oo madaxa idiin aan timo lahayn ka dhig. Ka moolee askariga cusub. Dh: moolay, dhukuri.

2

moolee: (fal) geesaha ka daadi. Dibiga geesaha ka moolee uqubadiisa Ilaahay ha kuu sahlee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef dhedig oon geeso lahayn. Ri' mooley ah ayaa waxar geesa leh dhasha. Dh: seenyo. Li:geesoley.

waa la naqliyay ✓

/no-wan/ (pron) qofna (cidna).

waa la naqliyay ✓

agg. - laan dheer ah, gob ah..

waa la naqliyay ✓

Kurtin

waa la naqliyay ✓

1

(n) a small node, as of body tissue; a localized swelling.

2

soo bixitaan

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ceeyay, -caysay) Wax noocyo kala duwan ka dhigid. la-mid: noocyee.

waa la naqliyay ✓

v. diversify, produce variety in

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg noocay.

waa la naqliyay ✓

1

de: diversify, produce variety in

2

lx: noocee

3

pd: (nooceeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: noocee

waa la naqliyay ✓

1

de: alive, living; lively, cheerful

2

hm: 1

3

lx: nool

4

pd: (noolaa)

5

ps: adj

6

xe: Is he still alive?

7

xv: Weli ma noolyahay?

8

key: nool_1

waa la naqliyay ✓

1

de: livestock

2

hm: 2

3

lx: nool

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

syn: xoolo

7

key: nool_2

waa la naqliyay ✓

1

a: nooli

2

de: fare (travel money)

3

hm: 3

4

lx: nool

5

pd: (-ka Pl: noolal (ka))

6

ps: n4-m

7

key: nool_3

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laaday, -laatay) 1. Wax cumri dheer yeeshay noqosho (nafley). 2. Cid barwaaqoobid. 3. Ka n.: wax ka haqab beelid (cid). 4. Ku n.: cid wax kale nolosheedu ku xirantahay noqosho. 5. Ku n.: cid meel deggan noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laaday, -laatay) 1. Wax cumri dheer yeeshay noqosho (nafley). 2. Cid barwaaqoobid. 3. Ka n.: wax ka haqab beelid (cid). 4. Ku n.: cid wax kale nolosheedu ku xirantahay noqosho. 5. Ku n.: cid meel deggan noqosho. m.f.dh, noolaansho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. live, become alive; survive; thrive, prosper

waa la naqliyay ✓

(fall duco' cimrigaa ha raago.

waa la naqliyay ✓

1

de: live, become alive; survive; thrive, prosper

2

lx: noolow

3

pd: (noolaaday)

4

ps: v3a=inch

5

xe: Long live Somalia!

6

xv: nooloow

7

key: noolow

waa la naqliyay ✓

/puudhal/ (n) eeyaha nooc ka mid ah oo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓