Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Noolaan-ta)

2

Wax nool ama nafi ku jirto ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg nool³. la-mid: nool², noolaansho, nooli¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] life, living, the state of living

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo nafi ku jirto ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: life, living, the state of living

2

lx: noolaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: noolaan

waa la naqliyay ✓

m. n. life

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) doogashada iyo quruxda uu dhulku yeesho marka uu roob ku da'o.

2

noolaad-ka: (magac, lab, keli) «la la joogitaan: ka tirsanaan.

3

noolaad -ka: (magac, lab, keli) (wada ~) wada degenaan; wada dhaqmid. La noolaadka nin aad raalli ka ahayni naar ka daran.

waa la naqliyay ✓

1

de: life

2

lx: noolaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: noolaad

waa la naqliyay ✓

1

(Noolayn-ta)

2

1. Naf ama nolol ku soo celin.

3

2. Waxtarid; dhaqaalayn.

4

3. (soo noolayn) kol labaad noolayn; baqti-afuufid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg noolee. la-mid: noolays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tayayn oo waxtar cusub u siyaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhira-da)

2

Meesha iyo nolosha danbe oo lagu noolaan doono, kolka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

1

(Baddhac-a)

2

Qof badda iyo waxa laga helo keliya ku nool oo aan meel kale ku noolaan karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqti'afuuf-ka)

2

Soo noolaan iyadoo dhimasho lagu dhowaadey; (ama bakhti'afuuf).

waa la naqliyay ✓

1

(Dacdarra-da)

2

Rafaad iyo si xun ku noolaansho, (ka yimid hagar iyo iskullad).

waa la naqliyay ✓

1

(Hoosjoogid-da)

2

1. Hoosjooge ahaansho.

3

2. Ku hoos dhaqmid, ku hoos noolaansho; ka tirsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jirid-da)

2

1. Wax abuuran ama jira ama jooga ahaansho.

3

2. Meel la yaqaan ama goor la yaqaan ku sugnaan, ku maqnaan, ku noolaan.

4

3. Ilaalin; dhawrid; eegid; fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Joogid-da)

2

1. Meel ku sugnaan, degganaan.

3

2. Jirid; noolaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Mustareexid-da)

2

Si aan hawl iyo dhib lahayn ku sugnaan, ku noolaan; raaxaysasho; (ama istareexid).

waa la naqliyay ✓

1

(Qaayibid-da)

2

1. Wax cusub ama aan la arki jirin si fiican ugu dhex noolaansho, ugu dhaqmid, u barasho, jabsasho.

3

2. Wax u bogid, jeclaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qowleysasha-da)

2

Qowlennimo ku noolaansho; qowleyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Raaxaysasha-da)

2

Raaxo ku dhex noolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugax-da)

2

Jir kankoonsan oo shinbiraha dheddig iyo kalluun iyo halaq iyo cayayaan badani dhalaan, waxaana ku gudajira abuur yar iyo wuxuu ku noolaan lahaa taniyo intuu ka koro oo qolofta ku rogan uu ka soo baxo; ukun.

waa la naqliyay ✓

1

(Waaqsasha-da)

2

(ka soo waaqsasho) Dhib ama waxyeello hore ka baansasho; ka kabasho; ka biskood; ka soo noolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Waarid-da)

2

Cimri aan dhimasho lahayn ku noolaan; jirid weligeed ah jirid; daa'imid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meesha iyo nolosha dambe ee lagu noolaan doono marka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Nafley ugaarsi ku noolaan.

waa la naqliyay ✓

1

baraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Naylo waaweyn oo aan dhibaato mudanayn haddii naaska hooyada ay waayaan. 2. Meesha markabka loogu xiro borosinka.

2

baraar²: m.dh Neef lo' ah oo leh geeso labada dhinac u kala rogan; sheexo.

3

baraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan.

waa la naqliyay ✓

1

ceesh¹: m.l Cuntada la cuno; quud. la-mid: caysh¹.

2

ceesh²: f.mg1 (-shay, -shtay) Nafley noolaansho. la-mid: caysh².

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhexdeg¹: m.l la-mid: dhexdegid.

2

dhexdeg²: f.g1 (-gay, -gtay) Bartamaha tuulada ku noolaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hoolan². la-mid: hoolnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg noogan. la-mid: noognaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaar.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qoolan². la-mid: qoolnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, kei) qool ku xidhnaan.

2

qoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) cedaysnaan, mid eedaysan ahaan. Dh: xidhnaan.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for us ... with (X)

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for us ... with (X) = na + u + la

2

lx: noola

3

ps: pro + prep

4

xe: He deliberately wronged us.

5

xv: Xumaanta wuu noola kacay.

6

key: noola

waa la naqliyay ✓

La hoolay.

waa la naqliyay ✓

1

hoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax la xoqay noqosho. 2. Timo ama dhogor wax la xiiray noqosho. 3. Wax dubka laga qaaday noqosho.

2

hoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la xoqay ahaansho. 2. Timo ama dhogor la xiiray ahaansho. 3. Wax dubka laga qaaday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

hoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax la xoqay noqosho. 2. Timo ama dhogor wax la xiiray noqosho. 3. Wax dubka laga qaaday noqosho. m.f.dh, hoolmid.

2

hoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la xoqay ahaansho. 2. Timo ama dhogor la xiiray ahaansho. 3. Wax dubka laga qaaday ahaansho. m.f.dh, hoolnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] scraped, clipped; badly cut ~ shaved (of hair); sheared; skinned, peeled; plucked

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) diirka laga saaray: aan dub iyo dahaadh midna lahayn. Dh: diiran.

waa la naqliyay ✓

1

de: scraped, clipped; badly cut ~ shaved (of hair); badly sheared; skinned, peeled; plucked

2

lx: hoolan

3

nt: hoolan (hoolmay) [v1=inch]

4

pd: (hoolnaa)

5

ps: adj-der

6

key: hoolan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax noogay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax noogay ahaansho. m.f.dh, noognaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (muus.) Reeme laga yaqaan degaanka u dhexeeye labada webi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab reeme ah oo laga yaqaan degaanka u dhexeeye labada webi.

waa la naqliyay ✓

1

1. Qool ku jira; la qoolay.

2

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

waa la naqliyay ✓

1

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

2

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] haltered, wearing a halter

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

2

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: haltered, wearing a halter

2

lx: qoolan

3

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

4

ps: adj-der

5

key: qoolan

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-aamo, m.l) Koor weyn oo geela loo xiro. la-mid: buudaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) koorta geela loo xidho midda ugu weyn. Boodaanta geela xidhanee, badhtamaha hilada daaqaaya.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boolee. la-mid: boolo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Booraan-ta)

2

God hoos u dheer; uub; lun; hataq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) God hoos u dheer oo af dhuuban leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) God hoos u dheer oo af dhuuban leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. deep hole; large hole

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a large cave (keeyv); ditch (dish); trench (tareenji); cavern (kaaven) ~ bohol, qaxaab

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) godadka waaweyn, daadadka ama bahaluhu qodeen. Booraan hadimo ha qodin ku dhici doonteena mooyee. Dh: bohol.

waa la naqliyay ✓

1

de: deep hole; large hole

2

lx: booraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: booraan

waa la naqliyay ✓

1

(Bootaan-ta)

2

1. Bus; habaas.

3

2. Meesha buska leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bus; habaas. 2. Meesha buska leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bus; habaas. 2. Meesha buska leh.

waa la naqliyay ✓

name: Bootan

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): dust; dusty place

waa la naqliyay ✓

name-m dust; a dusty place. Lit: he who was born at a dusty place or white-skinned

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg boodh.

2

bootaan -ta: (magac, dhedig, keli) meesha busta leh ee boodhka badan ka kaco. Bootaanta habaaska leh iyo markaan beri ka soo guurrey.

waa la naqliyay ✓

1

(Booyaan-ka)

2

Hadal badan oo aan duluc lahayn oo layska taxo; daroori; sooyaan.

waa la naqliyay ✓

1

booyaan¹: m.l 1. Hadal badan oo aan duluc lahayn. 2. la-mid: booyaamid.

2

booyaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay, -aami) Hadal badan oo aan duluc lahayn ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

1

booyaan¹: m.l Hadal badan oo aan duluc lahayn.

2

booyaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay, -aami) Hadal badan oo aan duluc lahayn ku hadlid. m.f.dh, booyaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. chatter, ramble on

2

booyaan vl. n. meaningless talk, chatter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku dhawaaq cod ujeeddo leh. Aan booyaamo xalay baa hurdada, layla baashiraye.

2

booyaan: (fal) hadal aan kala joogsi lahayn. Dh: daroori, dhuran, daldalan.

3

booyaan -ka: (magac, lab, keli) hadal bad ah oo aan nuxur lahayn. Booyaanka badan bannaanka ula bax. Dh: sooyaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) malab laga keeni jiray meel la yidhaahdo Doocaan oo Yemen ku taal.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m trespasser, interferer. Lit: the one born in a foreign land or he who always trespasses to foreign lands to rob or look for green pastures for his livestock

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay milay dhoof iyo socdaal lagu jiray.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meeshaadii ka teg oo meel kale aad, Dh: hayaan.

2

doolaal: (fal) neef xoolo ah, cidaada ka teg oo xoolo kale doono. Dibiyahaw doolaal.

3

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo inta meeshii rasmiga ahayd laga tego tu kale loo qayaado. Xoolo badan oo doolaal ah ayaa duleedka socda.

4

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod uu labku meeshiisii ka tego oo uu meel kale tego isaga oo wax uu rimiyo doondoonaya.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) geela hasha ugu wanaagsan ee xulka ah.

2

foolaad -ka: (magac, lab, keli) xoolaha la libgeynayo inta ugu waaweyn ee ugu muhiimsan; xulka u sarreeya xoolaha la kala iibsado. Dh: ahmin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax hareerayn. 2. (f.mg) Maanso tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoobaan-ta)

2

Miraha bislaada; dhuguc.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Miro aad u bislaaday.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Miro aad u bislaaday.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ripe fruit

waa la naqliyay ✓

name-unisex ripe fruit

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) edible ripe fruits

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo lagu shabbahayo sidii mudho bislaaday oo qurxoon.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) midhaha bislaaday ee dhulka ku soo daata ama laan keliya ku teedsan oo soo laalaada. Hoobaan bislaatiyo, hibaaq baxay la moodyeey. Dh: dhuguc, rooshaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuguc

2

de: ripe fruit

3

lx: hoobaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: hoobaan

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) la-mid: salool.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qayb cilmiga fisikada ka mid ah oo isku dhaf ah oo loo yagaan danab, loona isticmaalo awooddhalin sida guryo ifinta, karinta, waraabka iyo wixii la mid ah.

2

kooraan -ka: (magac, lab, keli) xiisadda jacda ama jacda iyo danabka laftiisa. Dh: koronto.

waa la naqliyay ✓

1

(Loollan-ka)

2

Dagaal ama arrin kale oo aad laysugu hawlo; dirir; halgan; tartan.

waa la naqliyay ✓

1

loollan¹: m.l (-nno, m.dh) Dagaal ama tartan laba quwadood oo iska soo horjeeda ka dhexeeya.

2

loollan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax laysku haysto dagaal ama tartan u gelid.

waa la naqliyay ✓

1

loollan¹: m.l (-nno, m.dh) Dagaal ama tartan laba quwadood oo iska soo horjeeda ka dhexeeya.

2

loollan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax laysku haysto dagaal ama tartan u gelid. m.f.dh, loollamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. struggle, compete

2

loollan: vl. n. struggle, competition

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) contest (kontast); competition (kom-pitishan); struggle (istaraagel).

2

loolan: loolamay / loolantay: (v) make a contest (kon tast)-, struggle (istaraagel) ~ lootan

waa la naqliyay ✓