noog — Macnaha & Turjumaada

1

(Noog-ga)

2

Daal.

waa la naqliyay ✓

1

noog¹: m.l Dareenka la dareemo awood la'aan, hawl fara badanoo la qabtay iyo socod dheer oo la galay awgood.

2

noog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Hawl darteed tamar yarayn.

waa la naqliyay ✓

1

noog¹: m.l Dareenka la dareemo awood la'aan, hawl fara badanoo la qabtay iyo socod dheer oo la galay awgood.

2

noog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Hawl darteed tamar yarayn. m.f.dh, noogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] fatigue, tiredness, weariness

2

noog [inchoative] v. be tired, feel weary

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) become tired or fatigued; tired (taayar); fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (igzoost) ~ daal, xiiq

2

noog -a: (n) tiredness (taayidh nes) ~ daal-ka

waa la naqliyay ✓

1

Stanchezza

2

Tiredness

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daal ku yimaad haw! badan oo la qabto. Dh: daal.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for us ... from (X)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) to us; about him, her or them. Ex: nooga sheekee; tell us the story [about him, her or them]

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for us ... from (X) = na + u + ka

2

lx: nooga

3

ps: pro + prep

4

xe: Get Abdis car for us (from him).

5

xv: Cabdi baabuurkiisa nooga soo qaad!

6

key: nooga

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to (X) ... for us

waa la naqliyay ✓

(pronoun) to us; to him, her or them. Ex: noogu sheeg; speak on our behalf [to him, her or them]

waa la naqliyay ✓

1

de: to (X) ... for us = na + u + ku

2

lx: noogu

3

ps: pro + prep

4

xe: He brought it to us at the house.

5

xv: Guriguu noogu keenay.

6

key: noogu

waa la naqliyay ✓

1

(Caata-da)

2

1. Aan hilib iyo baruur lahayn; weyd; xayeesi.

3

2. Daal, noog.

waa la naqliyay ✓

1

(Caatoobid-da)

2

1. Caato noqosho.

3

2. Daalid, noogid.

waa la naqliyay ✓

Noog hayo; daallan.

waa la naqliyay ✓

1

(Noogid-da)

2

Daalid.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: “In uu imaanayaa waa hubaal”, “Waxaan doonayaa in aan tago”, “Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado”. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: “Bal inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii bal inay fog tahay”. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Inta aan soo noqonayo”, “Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo”. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: “Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax noogay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg noog².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg noogan. la-mid: noognaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: noognaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid wax noogay ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l Walxo ku wareega qorraxda, raacana meeris qaabkiisu yahay qabaal. Seef-cireedyada, badankoodu, waxa ay leeyihiin daba dheer oo aad noogu muuqa-ta marka uu qorraxda u soo dhawaado.

waa la naqliyay ✓

1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

waa la naqliyay ✓

dąallan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: In uu imaanayaa waa hubaal. Waxaan doonayaa in aan tago, Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: Bal inaan eegi karo aan soo durko. Weyddii bal inay fog tahay. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Inta aan soo noqonayo, Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax noogay ahaansho. m.f.dh, noognaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid wax noogay ka dhigid. m.f.dh, noojin.

waa la naqliyay ✓

Annaga; xaggayaga.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to us, for us

waa la naqliyay ✓

pour nous.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) to us. Ex: noo sheeg..; tell us

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad oo wadar ah. Noo daa qalinka.

waa la naqliyay ✓

1

de: to us, for us = na + u

2

lx: noo

3

ps: pro + prep

4

xe: You drive the car for us!

5

xv: Adigu baabuurka noo wad!

6

key: noo

waa la naqliyay ✓

1

(Oog-ga)

2

Kaaha waabberi, intaan qorraxdu soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

oog¹: m.l Iftiinka ugu horreeya ee tilmaama waaberiga.

2

oog²: m.dh (-go, m.l) 1. Subaxnimo. 2. Dab weyn oo sida badan loo shido in la isaga digo colaad. 3. Calaamad cad oo ay lo'da qaarkeed wejiga ku yeelato.

3

oog³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Dab weyn shidid. 2. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida abaabulid. 3. Salaad waajibaadkeeda si wanaagsan u fulin.

waa la naqliyay ✓

1

oog¹: m.l Iftiinka ugu horreeya ee tilmaama waaberiga.

2

oog²: m.dh 1. Subaxnimo. 2. Dab weyn oo sida badan loo shido in la isaga digo colaad. 3. Calaamad cad oo ay lo'da qaarkeed wejiga ku yeelato.

3

oog³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Dab weyn shidid. 2. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida abaabulid. 3. Salaad waajibaadkeeda si wanaagsan u fulin. m.f.dh, oogid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kindle, light a fire

2

oog v. drive, urge on

3

oog m. n. morning twilight, early dawn

4

oog [feminine] n. high flame

waa la naqliyay ✓

1

-a / ta: (n) dawn (dhoon); cock crow (kook'karow); morning twilight.

2

ku oog -ay / tay: (v) 1. prosecute (porosikiyuut). 2. inform (infoorm)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabka beleli oo aad u shid illaa uu olol dheer yeelanayo.

2

oog: (fal) si wanaagsan oo niyadsami ah u samee. Oog salaadda iyo sakada.

3

oog: (fal) dacwad fur oo si xawli ah u wad. Ninkii hantida kaa dhacay dacwad ku soo oog.

4

oog -ga: (magac, lab, keli) saxarro qorraxeed danabeysan oo marka ay gibilka sare ka soo galaan burburiya atamyada iyo xaynatamyada.

5

oog -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin baalal midabeysan leh oo diillimihiisa ama daliigyihiisa qurxoon la arko cadceedda dhaca iyo cadceed baxa. Sida oogta waaberi araggaagaan ku ildoogsadaa.

6

oog -ta: (magac, dhedig, keli) dab aad u shidan oo olol dheer bixiya. Sida oog la shiday baan, indheer kaa arkaayoo... Dh: olol.

7

oog -ta: (magac, dhedig, keli) kaaha waaberi ee cadceedda ka soo horreeya. Oogtii waabberi ayuu baxay xusseen.

waa la naqliyay ✓

1

(Boog-ta)

2

Nabar furan oo aan weli biskoon; qoon; dhaawac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.dh) Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.dh) Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

waa la naqliyay ✓

f. n. ulcer, wound

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an old wound; ulcer (alsar)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar xumaada oo aan weli bogsan; jirka ruuxa meel dhaawac ka soo gaadhay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doog-ga) Doogaad; naq; tigaad.

2

2. (Doog-ta) Nabarka biskooda soo labakaclayntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

doog¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska cusub ee uu roobka soo saaro; naq; tigaad. 2. Xilli roob da'ay, dhulku cagaaranyahay dadka iyo xooluhuna baraare ku jiraan. la-mid: doogaad.

2

doog²: m.dh 1. Soo laba kacleynta uu soo laba kacleeyo nabar hore u biskooday. 2. D. ah: biyo cirka ka yimid oo weel loo hoorsaday. 3. la-mid: daab².

3

doog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Nabar hore u biskooday mar labaad soo kicid. 2. Roob da'aya weel u hoorsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

doog¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska cusub ee uu roobka soo saaro; naq; tigaad. 2. Xilli roob da'ay, dhulku cagaaranyahay dadka iyo xooluhuna baraare ku jiraan.

2

doog²: m.dh 1. Soo laba kacleynta uu soo laba kacleeyo nabar hore u biskooday. 2. D. ah: biyo cirka ka yimid oo weel loo hoorsaday. 3. daab².

3

doog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Nabar hore u biskooday mar labaad soo kicid. 2. Roob da'aya weel u hoorsasho (qof). m.f.dh, doogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] green grass, fresh vegetation; green (color)

2

doog [feminine] n. pain from an old wound

3

doog v. conserve ~ set aside rain water (for use during drought)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. green vegetation; greenery (giriineri) ~ naq, laac. 2. doog -ta: (n) pain from an old injury ~ kacdoon

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax cagaaran oo u eg doogga. Shaati doog ah buu soo gatay. Dh: akhtar.

2

doog -ga: (magac, lab, keli) daaq dhulka ka baxa marka roobku da'o oo xooluhu cunaan. Deegaanta roobkiyo, adaa doogna ka udgoon.

3

doog -ta: (magac, dhedig, keli) kacdoon nabar hore dhacay uu yeesho. Doogtii dakharkaa ku soo laba kaclaysay. Dh: eel, eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Foog-ta)

2

1. Maalinta gelinkeeda hore; subax.

3

2. Berri.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. F.ta/berri f.ta: maalinta gelinkeeda hore; subax. 2. Berri.

waa la naqliyay ✓

f. n. morning; tomorrow

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) maalinta gellinkeeda hore. Dh: subax, barqo, waaberi. Li: casar.

2

foog-ga: (magac, lab, keli) eeg fargeeto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: berri; subax

2

de: morning; tomorrow

3

lx: foog

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: foog

waa la naqliyay ✓

1

(Hoog-ga)

2

Ba'; baas; belo.

waa la naqliyay ✓

1

hoog¹: m.l Dhacdo leh dhibaato lagu hoobto; ba'; belo.

2

hoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Dhacdo dhibaato lagu hoobto leh la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

hoog¹: m.l Dhacdo leh dhibaato lagu hoobto; ba'; belo.

2

hoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Dhacdo dhibaato lagu hoobto leh la kulmid. m.f.dh, hoogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. misfortune, disaster

2

hoog v. suffer misfortune ~ disaster

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) woe (wow); misfortune (mis foor jin); calamity (kalaamiti) ~ balo, balaayo, —hoogay; woe betide (wow bitaaydh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ba' oo dhibaatoo; jab oo hoog.

2

hoog-ga: (magac, lab, keli) dhibaato iyo mashaakil badan. Dh: ba', baas, ba'yaale, jab. Li: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

ويلة، مُصيبة

waa la naqliyay ✓

1

(Joog-ga)

2

1. Dhererka dhulka salka ku haya, xagga cirkana u taagan; (jiif iyo joog = gudub iyo taag).

3

2. Iskujoog.

waa la naqliyay ✓

1

joog¹: m.l 1. Cabbirka dherer ee wax taagani leeyihiin. 2. (-gag, m.l) Dhar ama kabo mar la isu qaadan karo. 3. la-mid: jeeg (1). Weel bir ama macdan ka samaysan, siddo iyo dabool leh oo wax lagu shubto.

2

joog²: m.l (juqraafi) Fogaanshaha qotonka ee ka sarreeya celceliska bad la simanta laguna cabbiray mitirro ama cago.

3

joog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Meel ku nagaan. 2. Jirid; noolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

joog¹: m.l 1. Cabbirka dherer ee wax taagani leeyihiin. 2. (-gag, m.l) Dhar ama kabo mar la isu qaadan karo. 3. la-mid: jeeg (1). Weel bir ama macdan ka samaysan, siddo iyo dabool leh oo wax lagu shubto.

2

joog²: m.l (juqraafi) Fogaanshaha qotonka ee ka sarreeya celceliska bad la simanta laguna cabbiray mitirro ama cago.

3

joog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Meel ku nagaan. 2. Jirid; noolaansho. m.f.dh, joogid.

waa la naqliyay ✓

Altitude, Height

waa la naqliyay ✓

Altitude, Height

waa la naqliyay ✓

Altitude

waa la naqliyay ✓

1

v.st: be present, be located, remain at

2

joog v. stop, stay (in ~ at), stand, wait

3

joog vl. n. act of standing; staying, waiting; stance; height

4

joog m. n. jug, water pitcher

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay / een / nay: (v) stay (isteey) ; remain (ri-meeyn). Ex: iskuulkaan joognay; we were staying at the school

2

joog -ga: (n) height (haayt) ~ dherer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tegin; ha dhaqaaqin; ha nuuxnuuxsan. Cagtii joogsan weydaa marbay ceeb la kulantaaye. Dh: nagow.

2

joog -ga: (magac, lab, keli) cudur idaha ku dhaca oo laaya oo ka dhasha shilinta. Dh: hulunbe.

3

joog -ga: (magac, lab, kali) kor u taagni aan jiif ahayn. Bukaanku joog iyo jiif ba waa uu diiday.

4

joog -ga: (magac, lab, keli) fogaanta ka soo bilaabanta salka hoose ee ku dhammaata figta u sarraysa ee shaxannada joomatariga.

5

joog -ga: (magac, lab, kali) weel inta badan jandi ka samaysn oo haan u qaab eg oo subagga, malabka, caanaha iyo wixii la mid ah lagu shubto. Joog subag ah ayay aayaday noo keentay.

waa la naqliyay ✓

1

(Loog-ga)

2

Martisoor weyn oo xoolo laysu qalo.

waa la naqliyay ✓

1

loog¹: m.l 1. Martisoor xoolo laysu qalo. 2. Samaanyo.

2

loog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Marti xoolo u qalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) Marti xoolo u qalid. m.f.dh, loogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. banquet ~ feast (for which animals are slaughtered)

2

loog v. slaughter animals to feed one's guests

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) slaughter an animal to feed a gust ~ u loog

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kuu timid neef u qal. Martida u loog.

2

loog-ga: (magac, lab, keli) martiqaad weyn oo xoolo la isku galo.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan ogeyn; aan war hayn.

2

2. (Moog-ga) Kol; mar.

3

3. Kal; miile; jil.

waa la naqliyay ✓

1

moog¹: m.l (-gag, m.l) 1. Kol; mar. 2. Kal; mile; jil.

2

moog²: f.g4 (-gaa, -gayd) Cid aan ogeyn noqosho; aan wax ka ogeyn; cid aan wax aqoon noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

moog¹: m.l (-gag, m.l) 1. Kol; mar. 2. Kal; mile; jil.

2

moog²: f.g4 (-gaa, -gayd) Cid aan ogeyn noqosho; aan wax ka ogeyn; cid aan wax aqoon noqosho. m.f.dh, moogaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] ignorant, unaware; absent, lacking

2

moog m. n. time, occasion; turn

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) turn (teen); chance (jaanis); opportunity (ap'ar-tuniti). Ex: waxay sugaysaa moogeedii; she is waiting for her next turn

2

moog -aa: (adj) unaware (an a weer); uninformed (an infoomidh).

3

is moogeysii -yey/say: (v) disregard (dis ri-gaardh); ignore (ig-noor); pay no attention

waa la naqliyay ✓

1

(dabakar) erey magacyada xagga dambe ka raaca oo macnaha ka dhiga ogaal la'aan ay cidda laga sheekaynayaa ku jirto. Colmoog, warmoog. dhibmoog...

2

moog: (tilmaame) waxaba aan war u hayn oo aan waxa dhacayaba la socon ah. Dh: ogayn. Li: og.

3

moog -ga: (magac, lab, keli) galaas weyn caanaha lagu dhamo ama wax lagu miiso sida galaanka. Dh: galaas, galaan.

4

moog -ga: (magac, lab, keli) mar ama kol. Ninku moog qudha ayuu feedhay. Dh: kol.

5

moog -ga: (magac, lab, keli) ogaal la'aan; ka warqabid la'aan. Li: xasuus.

6

moog -ga: (magac, lab, keli) tooggo ama meerto la wadaagayo oo qofba markiisa qaadanayo.

7

moog-ga: (magac, lab, keli) kal; miile; jil. Nimb mooggiisa ha sugo

waa la naqliyay ✓

1

(Nooc-a)

2

Jaad; cayn; namuun.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cac, m.l/-cyo, m.dh) Qayb wax ka mid ah oo leh tilmaamo u gaar ah; cayn; namuun.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cac, m.l/-cyo, m.dh) Qayb wax ka mid ah oo leh tilmaamo u gaar ah; cayn; namuun.

waa la naqliyay ✓

m. n. type, kind, sort

waa la naqliyay ✓

-a: (n) kind (kaayndhi); sort (soort)-, type (taayp)-, nature (nee jar) ~ jaad, cayn

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax jaadad badan leh sambal ka mid ah oo waxyaalo ka dhexeeya kuwa kale kaga duwan. Dh: jaad, cayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: type, kind, sort

2

lx: nooc

3

pd: (-a Pl: noocac (a), anwaac (da))

4

ps: n4-m, n2a-m, n8-m

5

xe: Arabic

6

xv: jaad

7

key: nooc

waa la naqliyay ✓

m.l Lacagta inteeda waraaqda ah. la-mid: noodh.

waa la naqliyay ✓

m.l Lacagta inteeda waraaqda ah. la-mid: noodh.

waa la naqliyay ✓

m. n. bank note, paper money

waa la naqliyay ✓