Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

v., pl., simple past tense: we said

waa la naqliyay ✓

(v) we said or told; we told. Ex: waxaan ku niri...we told...

waa la naqliyay ✓

1

de: we said

2

lx: niri

3

pd: (nidhi)

4

ps: v4a-1pl-past

5

key: niri

waa la naqliyay ✓

1

(Nirig-ta)

2

Ilmo yar oo geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

nirig¹: m.l (-rgo, m.l) Ubadka geela midka lab; qurbac.

2

nirig²: m.dh (-rgo, m.l) Ubadka geela midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

nirig¹: m.l (-rgo, m.l) Ubadka geela midka lab; qurbac.

2

nirig²: m.dh (-rgo, m.l) Ubadka geela midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m. n. camel foal

waa la naqliyay ✓

-ta: (v) baby female camel

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) maqasha geela mida lab. Dh: qurbac.

2

nirig -ta: (magac, dhedig, keli) maqasha geela midda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

cf: guumis

2

de: camel foal

3

lx: nirig

4

pd: (-ga ~ -ta Pl: nirgo (/ha))

5

ps: n3-m/f

6

key: nirig

waa la naqliyay ✓

1

(Guumis-ka)

2

(geel) nirig lab oo qaalini ku curatay; (ama guubis).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Qof wax laga dhacay xoog ku soo ceshasho. 2. Nirig naas maraq ka furasho.

waa la naqliyay ✓

1

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

2

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l Ka-g. ah: weyl, nirig iyo wixi lamida oo naaska hooyadood ka go'ay.

waa la naqliyay ✓

1

qolqol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

2

qolqol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Aqal kala qoqobid. 2. Nirig carrab ka jeexid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Nirig naaska laga goynayo wax carrabka laga dalooliyay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Awr yar oo da'diisu u dhexeyso nirig iyo qaalin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Qof wax laga dhacay xoog ku soo ceshasho. 2. Nirig naas maraq ka furasho. m.f.dh, dhacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.l Awr yar oo da'diisu u dhexeyso nirig iyo qaalin.

waa la naqliyay ✓

(v) we said ~ niri. Ex: waxaan nidhi...; we said...

waa la naqliyay ✓

bulucbuluc!: (ereycodeed) lagu tusmeeya wax biyo hoosta kaga jiraan oo dhaqdhaqaaqaya. Bulucbulucda caanaha caloosha nirigta ku jira maqlayaa. Dh: dhulucdhuluc!

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) burin keenid. Buris badanaa kookadu.

2

buris-ka: (magac, lab, keli) noole xoog u kaxayn. Burinta nirigta ka daa yeyna fiigini.

3

buris-ka: (magac, lab, keli) sed u burin oo siin. Buris ha siin naftaadana ha noqotee.

4

buris-ka: (magac, lab, keli) weyso iyo waxii la mid ah oo burin ku timaaddo.

5

buris -ka: (magac, lab, keli) xeer burin. Burista xeerku waa adiga oo ku dhaqmi waaya.

6

buris -ka: (magac,lab, keli) gees isu badin. Buris ma leh buulkan yari.

7

buris -ta: (magac, dhedig, keli) war ama xog beenin. Warkiisii beeni buris bay ahayd, dhaar waxay boholo jeexeene.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax sida saabka u samaysan oo maydhax iyo harag ka samaysan oo afka lagaga xidho neefka yar ee hooyadii in uu jaqo loo diidayo ama awrka dadcunka ah. Nirigta cafuuf ku xidh si aanay jaqin hasha e.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) neef geela oo dhowaan dhashay oo yara adkaaday. Dh: qurbac, nirig, awr.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mindi, gudin, kabatole iyo wixii la mid ah, daab gali. Kababtole aan daab lahayn kabo laguma tolo.

2

daab-ka: (magac, lab, keli) gudin, waran, mindi iyo wixii la mid ah, inta aan birta ahayn ee laga qoro laamaha geedka. Daab iyo dhillisi isu baahanaa, Allow yaa isku beega.

3

daab -ta: (magac, dhedig, keli) shuban maqashu ay ka qaaddo danbarka marka ay si tandhaaf ah u jaqaan. Nirigtan daab baa dili haddaan danbarka loo mitamin.

4

daab -ta: (magac, dhedig, keli) nafaqodarro iyo gaajo xanuun isu roga oo ku dhacda maqasha marka ay soo dhalato ee aan la anqarin.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense] I said (seeydh); told (tooldh), —waxaan iri: I said, —waxuu yiri; he said, —waxay tiri; she said. —waxay yiraahdeen; they said, —waxaan niri; we said

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: iri

3

pd: (idhi)

4

ps: v4a-1sg-past

5

xe: Do you remember what I told you yesterday?

6

xv: Miyaad xasuusataa waxaan shalay kugu iri?

7

key: iri

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) lagu tusmeeyo codka kaneecada iyo cayayaanka badhkii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaaq badan kolba la is gundhiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley roob ka okorin. 2 . Jeri.

waa la naqliyay ✓

-yey -say yeen / nay: (v) look for; search for; seek (siik) ~ raadi, doon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baadigoob wax kaa maqan. Dh: baadiddoon.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we came

waa la naqliyay ✓

1

de: we came

2

lx: nimi

3

ps: v4b-1pl-past

4

key: nimi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid naxdin ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid naxdin ku abuurid. m.f.dh, nixin.

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) [with preposition ka or iga] scare (iskeer), frighten (fareey-teri), panic (paanik). Ex: ha iga nixin; don't scare me

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid ka sasi oo argagax ku rid

2

nixi: (fal) war uu la welwelo u sheeg. Warka kaga nixi.

3

nixi: (fal) naxariis u geli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid. m.f.dh, tirin.

waa la naqliyay ✓

Count

waa la naqliyay ✓

1

v. count, enumerate

2

tiri v., sg., simple past tense: you / she said

3

tiri v. compose and/or recite (a poem)

waa la naqliyay ✓

1

-yiri / yiraahdee: (v) said (seeydh) Ex: maxaad tiri? what did you say?

2

tiri -yey I say: (v) 1. count (kawn-ti); recite numerals. 2. compose, write a poem or orchestrate (oor-kis-tareeyt) Ex: yaa heeskaan tiriyey? who composed this song?

waa la naqliyay ✓

(fal) ogow inta cadadkoodu yahay. Taariikhda raadcee soo tiri ayaamaha. Dh: xisaabi.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) inan yar oo qalqaalli ah. Ta yari waa wiri oo way na daalisay. Dh: qalqaalliyad. Li: marwo.

waa la naqliyay ✓

1

v., simple past tense: he said

2

yiri: v., subject case, simple past tense: it was ... who said

waa la naqliyay ✓

(v) he said; he told ~ yidhi

waa la naqliyay ✓

1

(Nibiri-ga)

2

Neberi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: neberi.

waa la naqliyay ✓

m. n. whale

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) whale (weel)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan badda ku nool oo sida kalluunka u eg ahna xayawaanada dunida guudkeeda ku nool kan u weyn inta la ogyahay. Dh: xuud.

waa la naqliyay ✓

1

a: neberi

2

de: whale

3

lx: nibiri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: nibiri

waa la naqliyay ✓

نون، حُوت

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg nidir².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

waa la naqliyay ✓

v. increase, add to, accumulate

waa la naqliyay ✓

(fal) in ku dar oo kordhi. Mishaharka dadka u biiri. Dh: kordhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, add to, accumulate

2

lx: biiri

3

pd: (biiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biiri

waa la naqliyay ✓

1

(Birid-da)

2

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bir³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. sparkling

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: sparkling

2

lx: birid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: birid

waa la naqliyay ✓

1

(Birin-ta)

2

Dab yar daarid; iftiin yar muujin; shidid, hurin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biri.

waa la naqliyay ✓

vl. n. starting a fire with sparks

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shididdii. Birinta dabka xaabo guritaan baa ka horreeya. Dh: daarid, hurin, bidhin. Li: demin, bakhtiin, baqtiin.

2

birin -ta: (magac, dhedig, keli) hillaacidda cirka ama birbirqidda.

waa la naqliyay ✓

1

de: starting a fire with sparks

2

lx: birin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: birin

waa la naqliyay ✓

1

(Biriq-da)

2

Gantaal xoog ah oo ololaysa oo daruuraha da'a haya ka timaadda; danab; jac; (ama wiriq).

waa la naqliyay ✓

1

biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.

2

biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

1

biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.

2

biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid. m.f.dh, birqid.

waa la naqliyay ✓

f. n. lightning, thunderbolt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) thunderbolt (than dher boolt); a flash of lightning ~ wiriq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: lightning, thunderbolt

2

lx: biriq

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

key: biriq

waa la naqliyay ✓

برق

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hurinta dab yar. Dh: bidhis, daaris, huris. Li: demis, bakhtiis.

2

biris-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

3

biris -ta: (magac, dhedig, keli) leexista ama laabista walax fidsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Birri-ga)

2

Dhulka intiisa engegan; inta aan baddu ku fadhiyin; dhul.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhulka intiisa aan bad ahayn. 2. Dhul. la-mid: berri¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhulka intiisa aan bad ahayn. 2. Dhul.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] land (as opposed to sea)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) land (laandh) ~ dhul. Ex: badda iyo birriga; the sea and the land

waa la naqliyay ✓

1

a: berri

2

de: land (as opposed to sea)

3

lx: birri

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-col

6

key: birri

waa la naqliyay ✓

1

(Cimri-ga)

2

Dhalashada taniyo dhimashada waqtiga u dhexeeya; fil; da'; da'aad.

waa la naqliyay ✓

m.l Inta sano ee wax jiraan. la-mid: cumri.

waa la naqliyay ✓

m.l Inta sano ee wax jiraan. la-mid: cumri.

waa la naqliyay ✓