nidhig

birdhig¹: m.l la-mid: birdhigid.

birdhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) U b.: wax sida cadow iyo wixi lamida oo soo food leh si geesinnimo leh uga hortegid.

f.mg1 (-gay, -gtay) U b.: wax sida cadow iyo wixi lamida oo soo food leh si geesinnimo leh uga hortegid. m.f.dh, birdhigid.

(fal) «u ~» marka lagu farayo inaad iska caabbin la timaadod. U birdhiga cadawgiinna oo baallaha ka gala oo baqashada dhaafa. Dh: jilibdhig.

v. postpone, delay

(fal) muddo ballanteedu soo qaydnayd waqti danbe u dhig.

de: postpone, delay

lx: dibdhig

pd: (dibdhigay)

ps: v1=expr

syn: akhir, raaji

key: dibdhig

1. (Dhig-ga) Ka dhigan, u dhigan; lid; caksi.

2. (Dhig-ta) Dhis aqallada qaarkood lagu dhiso oo ka samaysan ulo yaryar oo badan oo jil ku maran yahay.

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

dhig²: m.dh (-go, m.l ) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

dhig³: m.dh (-go, m.l ) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. m.f.dh,10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn. m.f.dh, dhigid.

Longitudc

v. put (down), drop; place; endow; hang up (a phone); write down

dhig v. teach

dhig vl. n. act of putting, placing

dhig [feminine] n. branch forming part of hut-frame

-ay / tay: (v) 1. put (put); place in a specified location; set ~ saar. Ex: waxay buugtii dhigtay miiska dushiisa; she put the books on the table. 2. teach (tiij); Ex: carruuta wax u dhig: teach the children. 3. write (raayt) ~ qor. Ex: dhig erayadaan; write these words

ka dhig -ay / tay: (v) 1. render (ren-dher); cause to become; make (meeyk). Ex: ka dhig laba cad; make two pieces. 2. pretend (piri-tendh); assume ~ ka soo qaad.

ku dhig -ay / tay: (v) write (ray-t) ~ ku qor. Ex: warqad ku dhig; write on paper.

iska dhig -ay / tay: (v) 1. imitate (imi-teeyt); pretend (piri-tendh); Ex: wuxuu iska dhigay sidii Awkoonbe; he imitated Awkoonbe. -Syn: copy, mimic, ape, parody, simulate. 2. put down. Ex: alaabta halkaas iska dhig; put the things down over there

dhig -ta: (n) building material of nomadic hut

(fal) wax aad gacanta ku hayso ama dusha ku sidato, faraha ka qaad. Hubka iyo heensaha dhiga. Li: hayso.

dhig-ga: (magac, lab, keli) wax, wax kale u dhigma ama la mid ah.

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) laan laga gooyay geed oo ka mid ah qalabka loo adeegsado dhiska aqal Soomaaliga oo ka samaysan xididdo ama laamo intii la dubay la soo qoolaabay iyo jil lagu maro.

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq xoodan oo mala'awaal ku salaysan oo ka bilaabma koonfurta meeraha dhulka kuna dhammaada woqooyiga.

v., sg., simple past tense: I said

(v) told (tooldh); said (seeydh) ~ iri. Ex: waxaan ku idhi; I told you

de: I said

lx: idhi

ps: v4a-1sg-past

see: iri {N}

key: idhi

(ereydhawaaq) la adeegsado kolka maqasha geela, lo'da ama baraarka la kaxaynayo ama la iska leexinayo. Waysha idig ku dheh saca yaanay nuugine. Dh: idigso.

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

Garigue, Scrub

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah noocyada qudhaca oo aan dheeraan ama weli koraya oo yar.

(Kidi) N Azima tetracantha Lam. Salvadoraceae.

(Midig-ta)

1. Oogada docdeeda bari xigta haddii qof u jeedo xagga woqooyi oo ay ku taal gacanta dhab loogu adeegto; docda bidixda u tusmaysan.

2. Gacanta dhab loogu adeegto oo laysku salaamo lafteeda.

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

f. n., loc. right (hand ~ side)

-ta: (n) right (raayt); right hand. Ex: gacanta midig; the right hand

-ta: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ta wax an ku cunno ee dadka intooda badan awoodda weyn leh. Gacantayda midig iyo bidixdu isma gaadhaan. Li: gur, bidix.

midig-ta: (magac, dhedig, keli) jihada xigta xagga ay gacanta midig jirto.

de: right (hand ~ side) Opp: bidix

lx: midig

pd: (-ta)

ps: n2a-f-loc

xe: Turn right!

xv: Midig u leexo!

key: midig

يَمِينِ يُمْنِي، أَيْمَنِ

-a: (magac, lab, keli) dhoobo qoyan oo aad u jilicsan. Ninka leebka kugu ganay, marbuu libin haleelaa, adna nidiq cantuugtaa. Dh: lidiq.

nidir¹: m.l la-mid: nidar.

nidir²: f.g/mg1 (-dray, -dirtay; -dri) 1. (f.g) Si muraad loo helo magac Eebbe ballan ku gelid. Tusaale: “Cali wuxuu nidray inuu neef bixiyo hadduu muraadkiisii helo”. 2. (f.mg) Cid dhaarasho. Tusaale: “Cali wuu nidiray”.

f.g/mg1 (-dray, -dirtay; -dri) 1. (f.g) Si muraad loo helo magac Eebbe ballan ku gelid. Tusaale: Cali wuxuu nidray inuu neef bixiyo hadduu muraadkiisii helo. 2. (f.mg) Cid dhaarasho. Tusaale: Cali wuu nidiray. m.f.dh, nidrid.

m. n. vow, oath

(Nidir) N Ficus populifolia Vahl. Moraceae.

-ka: (n) solemn vow (sal'amvaaw)', solemn oath ~ nidar

de: vow, oath

lx: nidir

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: nidar

key: nidir

(Nirig-ta)

Ilmo yar oo geel ah oo dheddig.

nirig¹: m.l (-rgo, m.l) Ubadka geela midka lab; qurbac.

nirig²: m.dh (-rgo, m.l) Ubadka geela midka dheddig.

nirig¹: m.l (-rgo, m.l) Ubadka geela midka lab; qurbac.

nirig²: m.dh (-rgo, m.l) Ubadka geela midka dheddig.

m. n. camel foal

-ta: (v) baby female camel

-ga: (magac, lab, keli) maqasha geela mida lab. Dh: qurbac.

nirig -ta: (magac, dhedig, keli) maqasha geela midda dhedig.

cf: guumis

de: camel foal

lx: nirig

pd: (-ga ~ -ta Pl: nirgo (/ha))

ps: n3-m/f

key: nirig

(Sidig-ta)

(geel; lo' ...) labo neef oo ilmo keliya ku wada irmaan; gayax.

sidig¹: m.dh (-dko, m.l) Laba halaad oo hal ilmo ah ku wada irmaan.

sidig²: m.dh (fiisikis) Laba xoog oo isle'eg, isku lid ah, barbaro ah, si wadajir ahna u saaran walax. Xoogaggaasi waxa ay sababaan in ay walaxdu ku wareegto dhidib dhexaad-keeda.

sidig³: f.g1 (-dkay, -digtay; -dki) Hal geel ah ilmo aysan dhalin oggolaysiin.

m.dh (fiisikis) Laba xoog oo isle'eg, isku lid ah, barbaro ah, si wadajir ahna u saaran walax. Xoogaggaasi waxa ay sababaan in ay walaxdu ku wareegto dhidib dhexaadkeeda.

Couple

f. n. one of two female camels ~ animals suckling the same infant

sidig v. make two female animals suckle the same infant

(fal) isku labo halaad, ilmo wadaaji.

sidig -ta: (magac, dhedig, keli) labo xoog oo isle'eg, isku lid ah, barbaro ah, si wadajir ahna u saran walax. Xoogaggaasi waxa ay sababaan in ay walaxdu ku wareegto dhidib dhexaadkeeda.

v., sg., simple past tense: you / she said

de: you / she said

initial: t

lx: tidhi

ps: v4a-2sg/3f-past

see: tiri {N}

key: tidhi

m.l (-go, m.l) (baayoloji) Jidh ku dhex samaysma unugga, marka ay dhacayaan mayoosiska iyo mitoosisku, kaasi oo ka qayb qaata filiqsanaanta koromatidhyada bu'da unugga hooyada.

m.l (-go, m.l) (baay.) Jidh ku dhex samaysma unugga, marka ay dhacayaan mayoosiska iyo mitoosisku, kaasi oo ka qayb qaata filiqsanaanta koromatidhyada bu'da unugga hooyada.

BarLeria acanthoides 01

v., simple past tense: he said

(v) he said ~ yiri

de: he said

initial: y

lx: yidhi

pd: (yiri)

ps: v4a-3m-past

see: yiri (and related forms with -r-) {N}

key: yidhi

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

Pole

f. n./m: edge, limit, tip

cidhif m. n. pole

-ka: (n) 1. comer (koor-nar)-, border (boor-dher); edge (ej) ~ daraf. 2. pole (pool) ~ cirif. Ex: Cidhifka Waqooyi ama Cidhifka Koonfur; the North Pole or the South Pole

-ka: (magac, lab, keli) geftin ama darif. Cidhif ayaan ka joogaa webiga. Dh: gees, dacal, cirif, baal, barbar, gooddi.

cidhif -ka: (magac, lab, keli) labada barood ee galoobka dhulka ee ku beegan labada darif ee dhidibkiisa midkood.

(fal) mayd noqo oo duuf adoo neefoobaya. Dh: tirrig, findig, hiddig.

fiddig -ga: (magac, lab, keli) afuufanka iyo tirrigga neef ama qof bakhtiyay.

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo labo saddex, ama afar farraaq leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo raggu timaha ku fidho. Dh: firin.

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada dhow degdeg u cadhoodka.

-ta: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo quriye. Dh: fidhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) diirka geedaha ee ka ruga. Dh: diir, dub, maydhax, qolof.

-ta: (magac, dhedig, keli) saxarro yar yar oo inta badan biyaha dushooda heehaaba

midhif -ta: (magac, dhedig, keli) xashiishka iyo jabadka ay biyaha haraha iyo dhijaamaha galaa ay iska soo tuuraan ee geerarka iyo moosaska afkooda ku soo urura. Midhiftii oo dhani waxay isugu timi mooskii. Dh: daadxoor.

-da: (magac, dhedig, keli) bildhaan kol keliya ishu qabatey oo hadana qarsoontay. Dh: bilig.

m.f.dh eeg nidir².

v. teach something to someone; put something aside for someone

de: teach s.t. to s.o.; put s.t. aside for s.o.

initial: u

lx: u dhig

pd: (dhigay)

ps: v1=expr

key: u_dhig

m. n. rope, string, cord, line; prison, imprisonment

-ga: (n) 1. rope (roop); cord (koodh); string (istriing) ~ xarig. 2. jail (jeel)-, prison (pirizan); penitentiary (pani ten-shari); imprisonment (im-pirisan-ment) ~ jeel, xabbis, xarig. Ex: toban sano oo xadhig ah; ten years of imprisonment

-ga: (magac, lab, keli) ciqaab xabsi ah oo cid qalad gashay lagu fuliyo; muddada dembiiluhu uu jeelka ku jiro. Tuuggii xadhig shan sano ah ayaa lagu xukumay.

xadhig -ga: (magac, lab, keli) miiq soohan, tidcan ama rudcan oo in wax lagu xidho loo adeegsado. Doqoni xadhigga lagu xidhi xusulladay ku sidata Dh: xarig. Wa: xadhko.

a: xarig {N}

de: rope, string, cord, line; [ext.] prison, imprisonment

initial: x

lx: xadhig

pd: (-ga Pl: xadhko (/ha))

ps: n3-m, n2a-m

key: xadhig

(Xiddig-ta)

1. Ifaf badan oo habeenkii cirka ka muuqda midkood.

2. Ifafkaas oo midkiiba sidiisa u yahay qorrax aad u fog, mid ka mid ah.

3. Astaan xiddig loo yaqaan oo aalaa 5-6 gees leh.

4. Dadka cayaara ama filimmada, kuwooda caanka noqda, mid ka mid ah.

xiddig¹: m.l 1. Wax iftiin leh oo hawada sare ku sugan oo aan dayaxa iyo qorraxda midna ahayn oo habeenkii kaliya la arko. 2. (riw.) Ninka koowaad ee loo xusho jilidda filimada, riwaayadaha iyo wixi lamida. 3. Qof cayaaryahan ah oo kooxdiisa aad uga muuqda. 4. Nasiib.

xiddig²: m.dh (-go, m.l) 1. Wax iftiin leh oo habeenkii hawada sare laga arko. 2. (riw.) Haweeney riwaayadaha iyo filimada jisha. 3. Bir yar oo midab qurxoon leh iyo shangees oo ciidamada derejo ahaan loo siiyo.

xiddig¹: m.l 1. Wax iftiin leh oo hawada sare ku sugan oo aan dayaxa iyo qorraxda midna ahayn oo habeenkii kaliya la arko. 2. (riw.) Ninka koowaad ee loo xusho jilidda filimada, riwaayadaha iyo wixi lamida. 3. Qof cayaaryahan ah oo kooxdiisa aad uga muuqda. 4. Nasiib.

xiddig²: m.dh (-go, m.l) 1. Wax iftiin leh oo habeenkii hawada sare laga arko. 2. (riw.) Haweeney riwaayadaha iyo filimada jisha. 3. Bir yar oo midab qurxoon leh iyo shangees oo ciidamada derejo ahaan loo siiyo.

Star

f. n. star