Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Nibiri-ga)

2

Neberi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: neberi.

waa la naqliyay ✓

m. n. whale

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) whale (weel)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan badda ku nool oo sida kalluunka u eg ahna xayawaanada dunida guudkeeda ku nool kan u weyn inta la ogyahay. Dh: xuud.

waa la naqliyay ✓

1

a: neberi

2

de: whale

3

lx: nibiri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: nibiri

waa la naqliyay ✓

نون، حُوت

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg nibiri.

waa la naqliyay ✓

1

(Naasaley-da)

2

Nafleyda inta dheddiggoodu ilmo dhalo, oo naaska u dhigo. Waxaa kamid ah: dadka, duunyada, dugaagga, ugaarta, ... nibiriga, fiidmeerta. ~ caanaley, (ama naasooley).

waa la naqliyay ✓

1

(Neberi-ga)

2

Nafleyda adduunka lagu arkay ama hadda joogta, kan ugu weyn oo ugu xoog badan; qaarkood, waxaa dhererkoodu gaaraa 100 cagood, culayskooduna 150 tan (= 1500 kiintaal ama 150 kun oo kiilo); Neberigu in kastoo uu badda ku jiro, haddana kalluun iyo libaax-badeed midna ma aha; dhasha neberigu, iyagoo nool bay dhashaan, hooyadood bayna caano ka nuugaan, sida kuwa birriga; (ama nibiri).

waa la naqliyay ✓

m.l Shay udgoon, xabag u eg, uurka nibiriga qaarkii ku samaysma oo xeebaha laga helo. la-mid: canbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley naasleyda ka mid ah oo waxa badda ku nool ugu weyn. la-mid: nibiri.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc nibiriga ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Shay udgoon, xabag u eg, uurka nibiriga qaarkii ku samaysma oo xeebaha laga helo. la-mid: canbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley naasleyda ka mid ah oo waxa badda ku nool ugu weyn. la-mid: nibiri.

waa la naqliyay ✓

/harpuun/ (n) damrad (waran kalluumaysatadu nibiriga ku wareemaan).

waa la naqliyay ✓

/weyl/ (n) nibiri (neberiga badda ku jira).

waa la naqliyay ✓

/weylin/ (n) dabashada nibiriga.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capododoglio;

2

(E) Sperm whale;

3

(S) NIBIRI (S. m.: Nibiri)

waa la naqliyay ✓

s.f. - nibiri, nabari.

waa la naqliyay ✓

Nibiriga

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cuf xabagxabag ah oo caddaan, madow ama beycas ah oo ur udgoon leh; jaadadka nibiriga ka mid ah ayuu xiidmihiisa ku samaysmaa waxana laga helaa badaha xeebahooda; waxana loo adeegsadaa samaynta cadarrada qaaliga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naflay aad u weyn oo badda ku nool oo caano leh una eg nibiriga. Hilib geelmaanyo ayaan cunay.

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhka inta bogga ah ee laabta ilaa dhabta isku xidhan. Ilmaha gosha ku qabo.

2

gol -sha: (magac, dhedig, keli) dhul dib u ceshan oo ay baddu soo dhexgasho. Goshaa waxaa ku soo caaryey nibiri.

3

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dix yar oo buur kor u gasha; laagta buur ku taalla.

4

gol-sha: (magac, dhedig, keli) nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan.

5

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan.

6

gol-sha: (magac, dhedig, keli) daaddegga buuraha.

7

gol-sha: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga.

8

gol -sha: (magac, dhedig, keli) maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran. Dh: nabas.

9

gol-sha: (magac, dhedig, keli) (~ lahaan) dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah nafleyda waaweyn ee badda ku jirta oo nibiriga la bah ah oo caano leh. Waxa ay leedahay gafuur ka shinbiraha u dhow oo qalka kore oo keliya ilko ku leh, hilibkana way cuntaa. Dh: hunburo.

2

honbobboro -da: (magac, dhedig, keli) hanjabaad bilaash ah oo aan ficil lahayn. Dh: xambabooro.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab keli) eeg nibiri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dibbirsan ka dhigid. 2. Is d.: si islaweyni leh u muuqasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dibbirsan ka dhigid. 2. Is d.: si islaweyni leh u muuqasho. m.f.dh, dibbirin.

waa la naqliyay ✓

v. cause gas; make one's stomach feel too full

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, cunto sii oo aad u dhergi. Dh: dhergi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause gas; make one's stomach feel too full

2

lx: dibbiri

3

pd: (dibbiriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dibbiri

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kibir ku dhicid; qof kibray noqosho. Dh: kibrid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax aan waxba ahayn; tiro aan qiimo lahayn ilaa tiro kale dhanka midig laga raaciyo. Ibir haddaad tiro ku darto iyo haddaad dhufato waxba kuma biirsho haddaad ka jartana waxba ka ma dhimo. Dh: ober.

2

ibir: (tilmaame) weel madhan oo faaruq ah oo aan waxba ku jirin. Dh: nag, eber.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we said

waa la naqliyay ✓

(v) we said or told; we told. Ex: waxaan ku niri...we told...

waa la naqliyay ✓

1

de: we said

2

lx: niri

3

pd: (nidhi)

4

ps: v4a-1pl-past

5

key: niri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

waa la naqliyay ✓

v. increase, add to, accumulate

waa la naqliyay ✓

(fal) in ku dar oo kordhi. Mishaharka dadka u biiri. Dh: kordhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, add to, accumulate

2

lx: biiri

3

pd: (biiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biiri

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dibir-ka) Dhul cag'adayg ah oo ciiddiisu dhooddi tahay; aan cadduun ahayn.

2

2. (Dibir-ta) Siyaalaha laysu legdo tu kamid ah; legdin; dibirrooti.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciid adag, dhano ah oo aan geedo badan lahayn; dhooddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, m.l) Legdin dhulka si xoog leh laysugu dhufto. la-mid: dibirrooti¹.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. heavy soil

2

dibir [feminine] n. a fall in wrestling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard ground, a solid surface of earth ~ gawaan

2

dibir -ta: (n) the act of putting someone down by wrestling

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul dedibley ah oo daaqsin iyo daran iyo hawo kulul leh, qawyo badan oo biyaha iyo milixda hodan ku ahna wuu leeyahay. Li: suubaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid dibir ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ledeg oo xambaaree.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. la-mid: diirri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. m.f.dh, diirin. la-mid: diirri.

waa la naqliyay ✓

v. warm up, make something warm, heat

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make warm (mayk woorm); raise temperature; heat ~ kululee

waa la naqliyay ✓

(fal) dabka saar oo kulayli. Diiri shaaha oo ii keen.

waa la naqliyay ✓

1

a: diirri

2

de: warm up, make s.t. warm, heat

3

lx: diiri

4

pd: (diiriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: diiri

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin. m.f.dh, fiirin.

waa la naqliyay ✓

v. look at; ponder, reflect on

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) see (sii), look (luuk) ~arag, eeg, day, dhugo

2

iska fiiri -yey say: (v) check over, look over; examine (ig-zaaman)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg oo arag. Fiiri sida ninku kubadda u ciyaarayo. Dh: eeg, day, arag.

2

fiiri: (fal) feker oo baadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at; ponder, reflect on

2

lx: fiiri

3

pd: (fiiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: fiiri

waa la naqliyay ✓

m.l Cashuur dadka laga qaado sannadkiiba mar.

waa la naqliyay ✓

m.l Cashuur dadka laga qaado sannadkiiba mar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lacag ay dawladdu dadka uga qaaddo canshuur ahaan. Intaan gibir bixin miyaan geelayaga raacdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kibir-ka)

2

Qab iyo islaweyni foolxun.

waa la naqliyay ✓

1

kibir¹: m.l Qab iyo islaweyni.

2

kibir²: f.mg1 (-bray, -birtay; -bri) Qab iyo islaweyni muujin.

waa la naqliyay ✓

1

kibir¹: m.l Qab iyo islaweyni.

2

kibir²: f.mg1 (-bray, -birtay; -bri) Qab iyo islaweyni muujin. m.f.dh, kibrid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pride, arrogance, conceit

2

kibir [inchoative] v. be arrogant, get conceited

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) overbearing pride; insolence (in sa lansi); arrogance (aar-ro gansi); conceit (kon siif)

2

kibir -kibray / kibirtay: (v) become arrogant or insolent

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, dhedig) isla weyni, dhaqan qofku isu arko inuu dadka ka mudan yahay ama ka sarreeyo. Kibirka waa lagu kufaa ee ragoow ha la ogaado.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Cid kibir ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Cid kibir ku abuurid. m.f.dh, kibrin.

waa la naqliyay ✓

v. make someone conceited, haughty ~ proud; spoil

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) pamper (paam-per); indulge (in dhalj); spoil (ispooyl). Ex: carruurtii by kibriyee; they pampered their child

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. conceited, haughty ~ proud; spoil

2

lx: kibri

3

nt: kibrin (ta) [vn-f], kibris (ka) [vn-m]

4

pd: (kibriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: kibri

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bdhay/-bray, -birtay; -bdhi) 1. Indho ka qarsoomid. 2. Ku l.: bidhaan hawd, jeex iyo wixi lamida ku qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bdhay/-bray, -birtay; -bdhi) 1. Indho ka qarsoomid. 2. Ku l.: bidhaan hawd, jeex iyo wixi lamida ku qarsoomid. m.f.dh, libdhid.

waa la naqliyay ✓

v. vanish, disappear

waa la naqliyay ✓

-libray / libirtay: (v) vanish (yaanish); disappear (dis a piir)-, pass out of sight ~ libiq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg libidh.

waa la naqliyay ✓

1

a: libidh

2

de: vanish, disappear

3

lx: libir

4

pd: (libray)

5

ps: v1=intr

6

key: libir

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: libdhi.

waa la naqliyay ✓

v. cause to disappear, make vanish; hide

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to disappear, make vanish; hide rw: libir

2

lx: libri

3

pd: (libriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: libri

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: miyiri.

waa la naqliyay ✓

1

nidir¹: m.l la-mid: nidar.

2

nidir²: f.g/mg1 (-dray, -dirtay; -dri) 1. (f.g) Si muraad loo helo magac Eebbe ballan ku gelid. Tusaale: “Cali wuxuu nidray inuu neef bixiyo hadduu muraadkiisii helo”. 2. (f.mg) Cid dhaarasho. Tusaale: “Cali wuu nidiray”.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-dray, -dirtay; -dri) 1. (f.g) Si muraad loo helo magac Eebbe ballan ku gelid. Tusaale: Cali wuxuu nidray inuu neef bixiyo hadduu muraadkiisii helo. 2. (f.mg) Cid dhaarasho. Tusaale: Cali wuu nidiray. m.f.dh, nidrid.

waa la naqliyay ✓

m. n. vow, oath

waa la naqliyay ✓

(Nidir) N Ficus populifolia Vahl. Moraceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) solemn vow (sal'amvaaw)', solemn oath ~ nidar

waa la naqliyay ✓

1

de: vow, oath

2

lx: nidir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: nidar

6

key: nidir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad yar oo taagan xagga sare kaga yaal xubinta taranka ee dumarka oo inyar laga jaro kolka la gudayo. Dh: kintir.

waa la naqliyay ✓

(fal) qoobkaciyaar samee oo qarqarka dambe wadhaami.

waa la naqliyay ✓