nibir — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) eeg nibiri.

waa la naqliyay ✓

1

(Nibiri-ga)

2

Neberi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: neberi.

waa la naqliyay ✓

m. n. whale

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) whale (weel)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan badda ku nool oo sida kalluunka u eg ahna xayawaanada dunida guudkeeda ku nool kan u weyn inta la ogyahay. Dh: xuud.

waa la naqliyay ✓

1

a: neberi

2

de: whale

3

lx: nibiri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: nibiri

waa la naqliyay ✓

نون، حُوت

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax aan waxba ahayn; tiro aan qiimo lahayn ilaa tiro kale dhanka midig laga raaciyo. Ibir haddaad tiro ku darto iyo haddaad dhufato waxba kuma biirsho haddaad ka jartana waxba ka ma dhimo. Dh: ober.

2

ibir: (tilmaame) weel madhan oo faaruq ah oo aan waxba ku jirin. Dh: nag, eber.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dibir-ka) Dhul cag'adayg ah oo ciiddiisu dhooddi tahay; aan cadduun ahayn.

2

2. (Dibir-ta) Siyaalaha laysu legdo tu kamid ah; legdin; dibirrooti.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciid adag, dhano ah oo aan geedo badan lahayn; dhooddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, m.l) Legdin dhulka si xoog leh laysugu dhufto. la-mid: dibirrooti¹.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. heavy soil

2

dibir [feminine] n. a fall in wrestling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard ground, a solid surface of earth ~ gawaan

2

dibir -ta: (n) the act of putting someone down by wrestling

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul dedibley ah oo daaqsin iyo daran iyo hawo kulul leh, qawyo badan oo biyaha iyo milixda hodan ku ahna wuu leeyahay. Li: suubaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Cashuur dadka laga qaado sannadkiiba mar.

waa la naqliyay ✓

m.l Cashuur dadka laga qaado sannadkiiba mar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lacag ay dawladdu dadka uga qaaddo canshuur ahaan. Intaan gibir bixin miyaan geelayaga raacdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kibir-ka)

2

Qab iyo islaweyni foolxun.

waa la naqliyay ✓

1

kibir¹: m.l Qab iyo islaweyni.

2

kibir²: f.mg1 (-bray, -birtay; -bri) Qab iyo islaweyni muujin.

waa la naqliyay ✓

1

kibir¹: m.l Qab iyo islaweyni.

2

kibir²: f.mg1 (-bray, -birtay; -bri) Qab iyo islaweyni muujin. m.f.dh, kibrid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pride, arrogance, conceit

2

kibir [inchoative] v. be arrogant, get conceited

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) overbearing pride; insolence (in sa lansi); arrogance (aar-ro gansi); conceit (kon siif)

2

kibir -kibray / kibirtay: (v) become arrogant or insolent

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, dhedig) isla weyni, dhaqan qofku isu arko inuu dadka ka mudan yahay ama ka sarreeyo. Kibirka waa lagu kufaa ee ragoow ha la ogaado.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bdhay/-bray, -birtay; -bdhi) 1. Indho ka qarsoomid. 2. Ku l.: bidhaan hawd, jeex iyo wixi lamida ku qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bdhay/-bray, -birtay; -bdhi) 1. Indho ka qarsoomid. 2. Ku l.: bidhaan hawd, jeex iyo wixi lamida ku qarsoomid. m.f.dh, libdhid.

waa la naqliyay ✓

v. vanish, disappear

waa la naqliyay ✓

-libray / libirtay: (v) vanish (yaanish); disappear (dis a piir)-, pass out of sight ~ libiq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg libidh.

waa la naqliyay ✓

1

a: libidh

2

de: vanish, disappear

3

lx: libir

4

pd: (libray)

5

ps: v1=intr

6

key: libir

waa la naqliyay ✓

1

nidir¹: m.l la-mid: nidar.

2

nidir²: f.g/mg1 (-dray, -dirtay; -dri) 1. (f.g) Si muraad loo helo magac Eebbe ballan ku gelid. Tusaale: “Cali wuxuu nidray inuu neef bixiyo hadduu muraadkiisii helo”. 2. (f.mg) Cid dhaarasho. Tusaale: “Cali wuu nidiray”.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-dray, -dirtay; -dri) 1. (f.g) Si muraad loo helo magac Eebbe ballan ku gelid. Tusaale: Cali wuxuu nidray inuu neef bixiyo hadduu muraadkiisii helo. 2. (f.mg) Cid dhaarasho. Tusaale: Cali wuu nidiray. m.f.dh, nidrid.

waa la naqliyay ✓

m. n. vow, oath

waa la naqliyay ✓

(Nidir) N Ficus populifolia Vahl. Moraceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) solemn vow (sal'amvaaw)', solemn oath ~ nidar

waa la naqliyay ✓

1

de: vow, oath

2

lx: nidir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: nidar

6

key: nidir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad yar oo taagan xagga sare kaga yaal xubinta taranka ee dumarka oo inyar laga jaro kolka la gudayo. Dh: kintir.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin calool adag oo aan biqin. Dh: geesi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Sibir-ka) a) Dacar. b) Shammiinto.

2

2. (Sibir-ta) Lugta geela saanteeda iyo weelka saantaas laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

sibir¹: m.l 1. Xabag qaraar oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Shamiinto. 3. Dhul-dhaca aqalka oo la kebisey.

2

sibir²: m.dh (-bro, m.l) 1. Lugta dambe ee geela boqonteeda. 2. Maraqsaarta geela.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabag qaraar oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Shamiinto. 3. Dhul-dhaca aqalka oo la kebisey.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. very bitter resin used as a purgative medicine

2

sibir m. n. cement; mortar (for bricks)

3

sibir [feminine] n. tendon of camel's leg

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cement (si-ment) ~ sibidh, shamiito, shamiinto

2

sibir -ka: (n) a drug used as laxative or medicine ~ burkaanti

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dacar; sibidh.

2

sibir-ka: (magac, lab, keli) shamiito; sibidh.

3

sibir-ta: (magac, dhedig, keli) lugaha danbe ee geela halka godan ee ay lugaha danbe ka laabmaan.

waa la naqliyay ✓

1

yibir¹: m.l Qof ka tirsan beesha loo yaqaano Yibro.

2

yibir²: m.dh Haweenay aad u hunguri xun.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof ka tirsan beesha loo yaqaano Yibro.

waa la naqliyay ✓

m. n. Yibir (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) carasho iyo cadho abuur ah oo qofka leh si daran u madaxmarta. Intey saarsaaran tahay yibirtu waw samraa.

2

yibir-ka: (magac, lab, keli) nin wiil dhasha ama dhista laga siiyo neef ama hanti goysa; nin makaraanno uu gooyo samaanyo ku qaata. Yibirku ma dhintee xanfaley baa qaadata. Dh: caadaqaate.

waa la naqliyay ✓

1

cf: samaanyo, xamfaley; caadaqaate

2

de: Yibir (low caste Somali)

3

initial: y

4

lx: Yibir

5

pd: (-ka Pl: Yibro (/ha))

6

ps: n3-m

7

key: Yibir

waa la naqliyay ✓

1

(Naasaley-da)

2

Nafleyda inta dheddiggoodu ilmo dhalo, oo naaska u dhigo. Waxaa kamid ah: dadka, duunyada, dugaagga, ugaarta, ... nibiriga, fiidmeerta. ~ caanaley, (ama naasooley).

waa la naqliyay ✓

1

(Neberi-ga)

2

Nafleyda adduunka lagu arkay ama hadda joogta, kan ugu weyn oo ugu xoog badan; qaarkood, waxaa dhererkoodu gaaraa 100 cagood, culayskooduna 150 tan (= 1500 kiintaal ama 150 kun oo kiilo); Neberigu in kastoo uu badda ku jiro, haddana kalluun iyo libaax-badeed midna ma aha; dhasha neberigu, iyagoo nool bay dhashaan, hooyadood bayna caano ka nuugaan, sida kuwa birriga; (ama nibiri).

waa la naqliyay ✓

m.l Shay udgoon, xabag u eg, uurka nibiriga qaarkii ku samaysma oo xeebaha laga helo. la-mid: canbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley naasleyda ka mid ah oo waxa badda ku nool ugu weyn. la-mid: nibiri.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc nibiriga ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Shay udgoon, xabag u eg, uurka nibiriga qaarkii ku samaysma oo xeebaha laga helo. la-mid: canbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley naasleyda ka mid ah oo waxa badda ku nool ugu weyn. la-mid: nibiri.

waa la naqliyay ✓

/harpuun/ (n) damrad (waran kalluumaysatadu nibiriga ku wareemaan).

waa la naqliyay ✓

/weyl/ (n) nibiri (neberiga badda ku jira).

waa la naqliyay ✓

/weylin/ (n) dabashada nibiriga.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capododoglio;

2

(E) Sperm whale;

3

(S) NIBIRI (S. m.: Nibiri)

waa la naqliyay ✓

/blistar/ (n) fing (nibir biyi galeeng eh).

waa la naqliyay ✓

s.f. - nibiri, nabari.

waa la naqliyay ✓

Nibiriga

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cuf xabagxabag ah oo caddaan, madow ama beycas ah oo ur udgoon leh; jaadadka nibiriga ka mid ah ayuu xiidmihiisa ku samaysmaa waxana laga helaa badaha xeebahooda; waxana loo adeegsadaa samaynta cadarrada qaaliga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naflay aad u weyn oo badda ku nool oo caano leh una eg nibiriga. Hilib geelmaanyo ayaan cunay.

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhka inta bogga ah ee laabta ilaa dhabta isku xidhan. Ilmaha gosha ku qabo.

2

gol -sha: (magac, dhedig, keli) dhul dib u ceshan oo ay baddu soo dhexgasho. Goshaa waxaa ku soo caaryey nibiri.

3

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dix yar oo buur kor u gasha; laagta buur ku taalla.

4

gol-sha: (magac, dhedig, keli) nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan.

5

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan.

6

gol-sha: (magac, dhedig, keli) daaddegga buuraha.

7

gol-sha: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga.

8

gol -sha: (magac, dhedig, keli) maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran. Dh: nabas.

9

gol-sha: (magac, dhedig, keli) (~ lahaan) dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Birbir-ka)

2

If yar oo degdeg hadba u daarma haya oo u demaya; dhaldhalaal; bidhaan.

waa la naqliyay ✓

v. sparkle, twinkle, blink, flicker

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaldhalaal ama iftiin isdabajoog ah. Birbirta tiriiggaa indhaha naga qaadday. Dh: bidhbidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: sparkle, twinkle, blink, flicker

2

lx: birbir

3

pd: (birbiray)

4

ps: v1=

5

syn: bidhaan, big, bilig, walac

6

key: birbir

waa la naqliyay ✓

1

dibbir¹: m.l 1. Dibbiro calool. 2. Qof maal qabeen ah.

2

dibbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dabayl badan oo gudaheeda ku samaysantay awgeed fuurid (calool). 2. Cid aad u dhargid. 3. Qof cayil.

waa la naqliyay ✓

1

dibbir¹: m.l 1. Dibbiro calool. 2. Qof maal qabeen ah.

2

dibbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dabayl badan oo gudaheeda ku samaysantay awgeed fuurid (calool). 2. Cid aad u dhargid. 3. Qof cayil. m.f.dh, dibbirid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be too full; swell up with gas (of one's stomach)

2

dibbir v. put on a great amount of weight

waa la naqliyay ✓

(fal) si dheregdhaaf ah wax u cun; caloosha kala bixi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dibbiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibjir-ka)

2

1. (qof, kd.) aan habeen wax cunin oo qaday ama laga seexday.

3

2. Qof aan xoogsan; hawllaawe; maxoogsade; meermeerti.

waa la naqliyay ✓

1

dibjir¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qof sabool ah oo aan hoy uu u hoydo lahayn. 2. Kuray geela ilaaliya.

2

dibjir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Habeen dhan qadid.

waa la naqliyay ✓

1

dibjir¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qof sabool ah oo aan hoy uu u hoydo lahayn. 2. Kuray geela ilaaliya.

2

dibjir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Habeen dhan qadid. m.f.dh, dibjirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] homeless ~ destitute person, bum; street people

2

dibjir v. stay out all night (person ~ animal); be homeless ~ destitute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. homeless (hoomlas) person; waif (weeyf) 2. poor (puur) ~ fakhri, sabool —dibjirnimo

2

dibjir -ay / tay: (v) spend a night without eating

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aan guri uu ku hoydo lahayn, noqo.

2

dibjir -ka: (magac, lab, keli) nin aan hoy iyo wax uu ku noolaado lahayn. Dh: gidaarjiif.

waa la naqliyay ✓

gibier, n.m. - ugaadha.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg iibxidh.

waa la naqliyay ✓

1

(Niibid-da)

2

Wax meel aad ugu dhejin, ugu nabid, ugu malaasid;.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg niib².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nabid oo si adag meel wax ugu dhejin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg niibid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul carro adayg ah oo biyo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Taako.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Metal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓